Discussie

Hoe zinvol is de coronapas? ‘Zo houden we de verspreiding in toom’

De coronapas geeft toegang tot de horeca maar is volgens tegenstanders verkapte vaccinatiedwang.  Beeld ANP
De coronapas geeft toegang tot de horeca maar is volgens tegenstanders verkapte vaccinatiedwang.Beeld ANP

De vaccins beschermen niet tegen overdracht van het virus. De coronapas schiet daarom zijn doel voorbij, vinden tegenstanders. Deskundigen zien dat anders: ‘Typisch Nederlands om daar heel exegetisch over te discussiëren’.

Stapt een ongevaccineerd persoon de kroeg binnen, hoe erg is dat? Ook wie is ingeënt, kan immers anderen besmetten. De coronapas is bedoeld om verspreiding van het virus te voorkomen, maar volgens tegenstanders van de pas is het slechts een middel om hen te dwingen zich te laten vaccineren.

Het is waar, zegt Frits Rosendaal, hoogleraar klinische epidemiologie aan het Leids UMC: het vaccin houdt nieuwe besmettingen niet tegen. Maar wel in hoge mate. “Exacte cijfers hebben we niet, maar we weten dat mensen die twee keer zijn ingeënt, beduidend minder vaak worden besmet. Als ze toch worden besmet, hebben ze minder virus in hun neus en keel en dragen ze het virus veel korter bij zich. Ik heb schattingen gezien van twintig keer minder kans op transmissie. Ik weet niet precies wat die schattingen waard zijn, maar het is in ieder geval aanzienlijk minder.”

Voorzichtig stapje

Volgens de hoogleraar kan met de coronapas een voorzichtige stap worden gezet om uit de pandemie te geraken. “63 procent heeft twee prikken gehad. Dat is een groot deel van de bevolking maar nog lang niet iedereen. Het is dan ook te vroeg om alle maatregelen los te laten. Niemand weet wat er dan zou gebeuren, daar zijn de modellen niet exact genoeg voor. De vaccinatiegraad is niet homogeen verdeeld. Maar er is toch, mede door natuurlijke besmettingen, een soort semi-groepsimmuniteit ontstaan. Het virus heeft moeite om nieuwe slachtoffers te vinden. Daarom is dit wel het moment om iets te doen, vind ik. En met de pas houden we de verspreiding in toom.”

Maar hoe dan? Wat is het risico als iemand die niet is ingeënt, naar de kroeg gaat? Dat is vrij gering, erkent Rosendaal. “Zelfs als deze persoon besmet is, zal hij of zij maar een enkeling aansteken als de rest van het kroegbezoek is gevaccineerd. Maar dat is niet de praktijk. Een op de drie is niet volledig beschermd. Als we alles vrijgeven, zullen er groepen bijeenkomen waar het virus wel rond zal gaan. Dat wil je niet.”

Typisch Nederlands

Er kleeft wel een risico aan de pas, zegt Alma Tostmann, epidemioloog van het Radboudumc. “De pas geeft toegang als je volledig bent gevaccineerd of een negatieve test kunt overleggen. Maar de vraag is: wat doen mensen die hun twee prikken hebben gehad en zich niet lekker voelen? Laten zij zich testen en blijven ze eventueel thuis? Of gaan ze ongetest naar het café? Uit de onderzoeken van het RIVM blijkt dat de testbereidheid onder gevaccineerden geringer is geworden. Het succes van de pas hangt dus af van de mate waarin we ons aan de basisregels houden.”

Dat beaamt Rosendaal volledig. Maar verder verbaast hem de enorme discussie die over de coronapas en de eventuele vaccinatiedrang is ontstaan. “Men heeft het over een tweedeling in de samenleving. Alsof dit voor de eeuwigheid wordt ingevoerd. Het is een tijdelijke maatregel om ons uit deze pandemie te helpen. Ik vind het typisch Nederlands om daar heel exegetisch over te discussiëren.”

Lees ook:

Nieuwe critici spreken zich uit vanwege de coronapas

‘De overheid maakt veel kapot met deze dwang

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden