Minister Carola Schouten van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit (ChristenUnie) tijdens het algemeen overleg in de Tweede Kamer over de stikstofproblematiek.

Onenigheid

Hoe stikstof boeren én politici splijt

Minister Carola Schouten van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit (ChristenUnie) tijdens het algemeen overleg in de Tweede Kamer over de stikstofproblematiek.Beeld ANP

Een akkoord over stikstof kon niet voorkomen dat duizenden boeren woensdag protesteerden. De afspraken leggen eens te meer de onenigheid binnen de coalitie en tussen boeren bloot.

Het lukt het kabinet maar niet de onrust over stikstof te beteugelen. Terwijl boeren het land platleggen, vliegen coalitiepolitici elkaar woensdag opnieuw in de haren. Een akkoord dat het kabinet sloot met boeren, werkt alleen maar als splijtzwam.

Onder druk van de dreigende acties besloten premier Mark Rutte, minister Carola Schouten (landbouw) en Het Landbouw Collectief een aantal afspraken over stikstof op papier te zetten. Dat gebeurde volgens betrokkenen op maandagavond vrij spontaan, vanwege de goede sfeer tijdens het overleg.

Farmers Defence Force 

Als de afspraken naar buiten komen, ontstaat er gelijk onenigheid over. De radicale boerenactiegroep Farmers Defence Force (FDF), die ook in Het Landbouw Collectief zit, trekt zijn handen ervan af. Volgens FDF is er “zeker geen definitief akkoord.”

Een partij aan de andere kant van het spectrum, D66, sluit zich woensdag min of meer aan bij deze woorden. D66-Kamerlid Tjeerd de Groot is verbolgen over het akkoord, dat hij “een gespreksverslag” noemt. Volgens hem suggereren de afspraken dat er geen krimp van de veestapel komt. D66 wil een halvering van de veestapel, volgens De Groot moet daar nog over onderhandeld worden. De Groot: “Er zijn nog helemaal geen afspraken gemaakt over krimp.”

‘Een bom onder het kabinet‘

Oppositiepartijen ruiken hun kans om in de vlek te wrijven. Volgens SGP-Kamerlid Roelof Bisschop legt De Groot “een bom onder het kabinet”, omdat de andere coalitiepartijen spreken van bindende afspraken. Het loopt met een sisser af als minister Schouten zegt dat er voor februari afspraken gemaakt zullen worden over de veestapel, maar dat “geen gedwongen krimp” het uitgangspunt blijft.

Het opvlammende debat toont eens te meer aan hoe gevoelig afspraken over de veestapel liggen binnen de coalitie. En dat terwijl het ‘akkoord’ met de boeren op het eerste oog niet heel controversieel lijkt. De meeste voornemens zijn al langer bekend. Zo werd drie jaar gelden al besloten dat de nertsenfokkerij wordt verboden.

Als het doel van het kabinet was om met het akkoord even rust in de tent te brengen, dan is dat mislukt. En niet alleen vanwege bonje in de coalitie. De afspraken leggen ook de verdeeldheid in de landbouwsector zelf bloot. Ze hebben geen nieuwe massale boerenprotesten kunnen voorkomen.

Het Landbouw Collectief

De vraag is daarom gerechtvaardigd namens wie Het Landbouw Collectief spreekt. Naast actiegroepen FDF en Agractie zitten daar een aantal prominente partijen in, waaronder LTO Nederland en Producenten Organisatie Varkenshouderij (POV). Voorzitter Aalt Dijkhuizen is directeur van Topsector Agri & Food, een grote belangenorganisatie die zich inzet voor grootschalige export van landbouwproducten.

Al een aantal jaar kalft het vertrouwen van boeren in de klassieke vertegenwoordigers af. Uit verschillende onderzoeken, onder andere De Staat van de Boer van Trouw, blijkt dat weinig boeren zich vertegenwoordigd voelen door LTO. Ook neemt het vertrouwen in de traditionele boerenpartij CDA af.

Het onderzoek van Trouw van gisteren, dat vooral jonge boeren radicale acties omarmen, past in die trend. Er is weinig vertrouwen dat het kabinet het stikstofprobleem zal oplossen, sterker, volgens driekwart van de boeren ís er helemaal geen probleem.

Die opstelling legt grote druk op het kabinet, dat probeert het stikstofprobleem op te lossen zonder de boeren al te veel pijn te doen. Schouten roept tijdens het debat iedereen op om zich tijdens de kerstdagen te bezinnen. “We moeten in ieder geval proberen om met elkaar verder te komen.” Het is voor het kabinet te hopen dat zowel de coalitiepartijen als de boeren die kerstboodschap zullen navolgen.

Lees ook:

Vooral jonge boeren worden steeds radicaler

De boerenopstand verhardt. Vooral jonge agrariërs ontkennen het stikstofprobleem en omarmen radicale acties.

Politie deelt boetes uit, boeren blokkeren grenzen, Mediapark en snelwegen

De protesten van boeren en bouwers zorgen op steeds meer plaatsen voor files. De politie is inmiddels begonnen met het tegenhouden van actievoerders die de snelweg op willen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden