Pop-upredactiePrinsenbeek

Hoe het coronavirus het Brabantse Prinsenbeek in het hart raakt

Prinsenbeek maakt onderdeel uit van de gemeente Breda.Beeld Maikel Samuels

De pop-upredactie van Trouw verbleef anderhalve week in het Brabantse Prinsenbeek om de sociale impact van het coronavirus op te tekenen. Per dag werd het rustiger op straat. Inmiddels heeft ook de dood Prinsenbeek bereikt. Het virus, mogelijk vermomd als carnavalsgriepje, heeft zich diep in de gemeenschap genesteld.

 Als je John Meeuwissen deze dagen tegenkomt, is hij óf zijn hond aan het uitlaten óf op weg naar zijn werk. Voor andere zaken weigert de voorzitter van de Beekse ­Algemene Karnavalsstichting (BAK) de deur uit te komen. Dat is best ongewoon, want Meeuwissen is anders nogal een sociale vent. En hij voelt zich kiplekker. Dat laatste geldt echter niet voor iedereen in Prinsenbeek. Officiële aantallen ontbreken, maar het dorp is buitengewoon hard getroffen door het coronavirus. Het frappante: van de eerste serie patiënten was haast niemand in Italië geweest. Carnaval, fluistert ­iedereen. Want dat vieren ze als de ­beste hier in Boemeldonck.

Het is niet hard te maken, maar Meeuwissen vermoedt het ook. De befaamde carnavalsgriep, die elk jaar opsteekt na het leutfeest, mengde zich dit jaar ongemerkt met coronabesmettingen. Inmiddels ligt het hele land plat om verdere verspreiding te vertragen, hier kent elke dorpeling wel een handvol getroffenen. Eigenlijk had de BAK nu bezig moeten zijn met het carnavalsfeest van volgend jaar. “Komende maandag stond de senaatsvergadering gepland”, zegt Meeuwissen. “Daarin beslissen we altijd over de leus voor het nieuwe jaar. Maar ja, nu is carnaval maar bijzaak. Gek dat iemand dat ooit zou zeggen in Prinsenbeek, maar zo ­reëel moet je op dit moment wel zijn.”

De Markt in Prinsenbeek. Beeld Maikel Samuels

De anderhalve-meterregel

Een week eerder zit Ine Kleemans achter haar scherm druk berichtjes te tikken. Ze is de drijvende kracht achter het lokale nieuwsmedium prinsenbeeknieuws.nl en op dit moment de belangrijkste informatiebron van het dorp. Aan het begin van de week heeft ze een oproep geplaatst om officieel vastgestelde coronabesmettingen in het dorp bij haar te melden. De huisartsen weigeren aantallen te noemen, de Veiligheidsregio communiceert die cijfers slechts per gemeente. Kleemans is het daar niet mee eens. “Mensen mogen toch weten hoe het met hun eigen dorp is gesteld?”

De journaliste schrikt zich een hoedje. Ze krijgt het ene na het andere slachtoffer of de partner aan de lijn. Na vier dagen stopt ze met haar updates. De teller staat dan op zeventien, nog los van alle zieken die mogelijk ook zijn besmet maar geen test meer krijgen. Opeens is het iedereen duidelijk dat het menens is in Prinsenbeek. Kleemans: “Waarschijnlijk heeft niet iedereen zich bij mij gemeld, toch zitten we op een derde van het aantal in de hele gemeente Breda. Misschien ís Prinsenbeek wel Breda als het gaat om coronabesmettingen.”

Toch is er op dat moment nog tijd voor luchtigheid, bij sommigen. Van de anderhalve-meterregel heeft nog niemand gehoord. De viskraam op de Markt trekt zoveel klandizie dat mensen dicht opeengepakt op hun kibbeling staan te wachten. “Zolang we vis hebben, is er niets aan de hand”, roept een man iets te vrolijk. De week daarop, na alle ingevoerde maatregelen, is het beeld totaal anders. De klanten die er nog zijn, houden opmerkelijk veel afstand van elkaar. Bij de slager om de hoek staan mensen zonder morren buiten omdat er maar zes klanten tegelijk naar binnen mogen. Op een enkel groepje jongeren na, dat bij elkaar klit, went Prinsenbeek snel aan de situatie.

Kinderen uit Prinsenbeek maken tekeningen voor eenzame ouderen. Beeld Maikel Samuels

Die levert ook wel weer bijzondere beelden op. Zoals de jonge, in wit gestoken vrouw op een heuvel in park Overbos. Hoog boven alle wandelaars voert ze soepeltjes haar squats uit, als alternatief voor de gesloten sportschool. Of de vele kinderen in het dorp die, nu ze toch niet naar school hoeven, tekeningen en kunstwerkjes maken voor de ouderen in het dorp. En wat te denken van het aandoenlijke tafereel van Ton en Adrie Bertens: zij na twaalf herseninfarcten aan de rolstoel gekluisterd, hij zijn vrouw dapper voortduwend door de Groenstraat. In het verzorgingshuis waar Adrie verblijft, kunnen ze geen kopje koffie meer krijgen. “Bezoek is ook niet meer toegestaan, ik mag haar alleen mee naar buiten nemen. Dan gaan we maar even naar mij thuis.”

Voorlopig dicht

Terug naar halverwege vorige week. Noord-Brabant heeft op coronagebied dan nog een aparte status binnen Nederland. Evenementen worden gemaximaliseerd tot duizend bezoekers. Toch trekken veel organisaties in Prinsenbeek al de stekker uit hun activiteiten. De Katholieke Bond voor Ouderen sluit het welzijnscentrum, de dorpsquiz wordt uitgesteld en de scouting gaat voorlopig dicht. Lijn 216, de buurtbus tussen Prinsenbeek en Etten-Leur, komt te vervallen. De vrijwillige chauffeurs zijn niet gerust op de situatie, want passagiers stappen vlak naast hen in. En ja, er wordt gekucht in de bus. “We zijn onbeschermd”, verdedigt voorzitter Jack Foesenek zich.

Ook in Prinsenbeek is het openbare leven volledig stil komen te liggen. Beeld Maikel Samuels

In de horeca heerst twijfel. Anton van Dongen, eigenaar van café Marktzicht en restaurant Pasta & Pesto (‘Als je toch Italiaans wilt eten, kun je dat maar het beste hier doen’) ziet het liefst harde maatregelen, ‘dan zijn we er ook zo snel mogelijk vanaf’. Tegenover een waslijst aan annuleringen staan echter ook nog steeds mensen die wel een vorkje willen komen prikken. “In het weekend was het zelfs stervensdruk, alsof mensen nog voor een laatste keer iets leuks wilden doen. Toen zat een paar kilometer verderop ook 15.000 man naar een wedstrijd van NAC te kijken. Dat begrijp je toch niet?” Op het moment dat Van Dongen het vertelt, verzamelen zich in de naastgelegen ruimte veertig mensen voor een uitvaart. “Grote groepen weer ik vanaf nu, maar had ik deze ook moeten annuleren? Ik weet het niet. Een feest kun je overdoen, een uitvaart niet.”

Lessen gemist

Woensdag 18 maart. In de rustige, maar niet verlaten dorpskern voert een tiener een geïrriteerd telefoontje met haar lerares. Het is Danique (16), die deze ochtend online lessen had willen volgen, ware het niet dat de digitale lesomgeving overbelast raakte. “Ik sta daardoor als absent geregistreerd”, zegt ze. Het is toch al niet haar week, met al die coronamaatregelen. “Mijn ouders zijn daar heel oplettend in. Ik mag met maximaal één persoon afspreken.”

Er zijn echter ook mensen die overdrijven, vindt Danique. “Gisteren reed ik op de fiets achter een man, toen ik een keer moest hoesten. Hij stopte, liet mij passeren en ging een stuk achter mij fietsen. Dat gaat wel ver, toch?”

Een eindje fietsen zou Ton de Peijper ook wel willen. Maar helaas, het snel ingeburgerde woordje ‘thuisisolatie’ is ook op hem van toepassing. Dat zit zo: De Peijper staat nogal makkelijk klaar voor een ander. Dus toen een bevriend stel met een verbouwing bezig was, kon het gerust twee weken bij hem verblijven. Inmiddels wordt de man van het stel op de intensive care in slaap gehouden en geldt De Peijper (wel klachten, geen test) eveneens als coronapatiënt. “Gelukkig heb ik genoeg vrienden die mij helpen met praktische dingen. Het meest vervelend is het voor mijn moeder, zij woont zelfstandig en is vorige week gevallen. Ze heeft veel pijn aan haar schouder en verpietert nu, dat is niet leuk.”

De uitvaart van een inwoner van Prinsenbeek. Beeld Ton Toemen

Rouwboeketten

Dat niemand het in Prinsenbeek nog over iets anders heeft dan corona, is een understatement. In een straat met de naam Vogelbos zijn vier buurtgenoten keurig in een vierkant met elkaar in gesprek, allen met zeker anderhalve ­meter tussenruimte. In zijn kapperszaak kan de 76-jarige Piet Mol die afstand niet in acht nemen, dan is knippen onmogelijk. In de zaak hangt zijn kappersdiploma uit 1964, de prijzen zijn hier ook niet van vandaag. Knippen een tientje, föhnen drie euro. Mol knipt alleen nog omdat hij het leuk vindt. “Ik moet er niet aan denken dat ik moet sluiten. Ik ben weduwnaar, heb geen hobby’s. Dan hang ik maar een briefje op de deur, denk ik. Met een telefoonnummer, zodat ik bij mensen thuis kan gaan knippen.” Mol kan er met zijn hoofd niet bij dat het virus de wereld zo in zijn greep heeft. En dat grote bedrijven opeens steun nodig hebben. “Ik niet, hoor. Mijn bedrijf is sterker dan KLM.” Hij schrikt er van als hij het zegt.

Net als Mol blijven de meeste middenstanders in Prinsenbeek voorlopig open. Met uitzondering van de supermarkten trekken ze beduidend minder klanten, maar het is altijd nog beter dan de boel op slot gooien. Bij de bloemist stapt Ronald Brokken naar binnen voor het bestellen van rouwboeketten. Het onvermijdelijke is gebeurd, met het coronavirus heeft ook de dood Prinsenbeek bereikt. In dit geval op wel heel wrede wijze, want Brokken heeft daags na elkaar zijn beide schoonouders moeten afgeven. Beiden overleden in het ziekenhuis, afgezonderd van familie. “Gelukkig zijn ze de laatste dagen met alle liefde verzorgd, dat is ons veel waard. Dat vind ik het bijzondere aan deze tijd, hoe het ziekenhuispersoneel –dat ook gewoon gezinnen heeft – zich inzet voor een ander.” Als iemand het mag zeggen, is het Brokken. Hoeveel mensen zich ook altijd voor het dorp inzetten, de helden van Prinsenbeek werken op dit moment in de zorg. Het is de harde realiteit van vandaag.

Lees ook:

In crisistijd ontstaan de mooiste dingen, vinden ze in Prinsenbeek

Let een beetje op elkaar, waren maandagavond de inmiddels befaamde woorden van premier Mark Rutte. In Prinsenbeek zorgen de dames van het Corona Hulpteam daar wel voor. 

Lees ook: 

Een begrafenis in coronatijd: geen zoen, geen troostende omhelzing

Een massale herdenking en innige condoleances zijn er in coronatijd niet bij. ‘Dat het koor niet wil komen zingen, heeft één voordeel: er kunnen vijftien anderen naar binnen.’

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden