ReportageDrogisterij

Hoe drogist Hermanusje van Alles in de Jordaan een fenomeen werd: ‘Het voelt alsof ik elke dag visite krijg’

Herman Stafleu in zijn drogisterij in de Amsterdamse Jordaan.Beeld Patrick Post

Drogist Hermanusje van Alles in de Jordaan is een fenomeen. Opgenomen in stadswandelingen en een reisgids, en al 45 jaar entertainer met woordvondsten in zijn etalage.

In de etalage van drogist Hermanusje van Alles in de Amsterdamse Westerstraat schijnt een vuurtoren op zee. ‘Schijnbeweging’, is de begeleidende tekst. Een groot cijfer 8 zit op de bagagedrager van een fiets: ‘Achterop’. Een kuikentje op een stemvork: ‘Pieptoon’. En dan een optelsom van theezeefjes: 3 zeven + 4 zeven = 77.

Voor de winkel, naast een uitstalling met bezems, borstels en wissers staat Herman Stafleu (70). Hij spelt het Noordhollands Dagblad dagelijks van A tot Z. En dan gaat hij denken hoe hij woorden die hem opvallen kan verbeelden. Dat doet hij inmiddels 45 jaar: “Op de fiets bedenk ik veel.” Tijd genoeg, want vanuit zijn woonplaats Purmerend is het anderhalf uur fietsen. 

In zijn ideeënbus met kladjes zit altijd genoeg voor de volgende maand. “De meeste tijd gaat naar zoeken van spulletjes. Zoals de vier pennen in de vorm van een papegaai, rond een tafeltje, voor het tafereeltje ‘Praatgroep’: “Gevonden in een knutselwinkel in Arnhem.”

Beeld Patrick Post

Klanten komen graag met woord-tips. Deze charmante drogist is volgens zijn dochter Linda (46) een schat van een vader die echt alles kan. Maar hij heeft één nare trek: van advies is hij niet gediend. Dus zegt hij beleefd: “Ik zal het onthouden”, en denkt ondertussen : Zo’n afgezaagde mop die al honderd jaar rouleert, slaat nergens op.

Een fatsoenlijke Jordaanwandeling doet Hermanusje aan 

Na de etalage is het interieur van Hermanusje van Alles een bezoek waard. Dat constateerde ook de Lonely Planet, die de winkel ooit uitriep tot horend bij de beste 10 van Amsterdam. “Bij het Anne Frank Huis vragen ze: Waar zit Hermanusje?” Een fatsoenlijke Jordaanwandeling zal hier zeker langs leiden. Door het toerisme en nieuwe Engelstalige Amsterdammers kunnen Herman en Linda in Engels vakjargon meepraten over trechters en maandverband.

Het bovenste kwart van de winkel is museum. Wie zijn hals strekt ziet vooroorlogse waspoeders, scheermesjes en schoonmaakmiddelen uit het pakhuis van de vorige eigenaar, van wie Stafleu de winkel in 1980 overnam. Inmiddels brengen klanten artefacten aan als hun oma overleden is. Soms vragen nieuwkomers naar de entreeprijs. Maar geld is hier nooit belangrijk. Ooit maakte Herman een tweepersoons ‘tandemborstel’. Iedereen wilde er een, voor op de camping. “Dat moet de fabrikant maar doen. Net zo lief stuur ik klanten naar de Etos tegenover.”

Beeld Patrick Post

Boven de balie hangen afwasborstels, daaronder bakken drop. “Dat is net een zandbak, we zijn de hele dag aan het scheppen. Het is echt goede, die gaat met kilo’s naar het buitenland, naar geëmigreerde kinderen”, zegt Stafleu. De muziek is afgestemd op de jaren 1940-1955. Zondagochtenden lang nam hij van de radio 78-toerenplaatjes op en selecteerde daaruit wat het lekkerst in het gehoor ligt. “Onze kracht is de uitstraling. De sfeer is gemoedelijk. Je moet je direct thuis voelen als je binnenkomt. Er is hier iets waar je blij van wordt, vooral vrouwen zijn daar heel gevoelig voor.” Aan parfum doen ze niet. “Je ruikt de oergeur van drogisterij-artikelen. Als kind raakte ik verliefd op zo’n winkel.”

‘We vullen elkaar aardig aan’

Baby Linda kroop hier over de vloer. Negen jaar geleden nam zij de winkel over. Pa ging op zijn 67ste met pensioen, maar komt met plezier sindsdien drie dagen in de week. “De tijd vliegt. Om zes uur hebben we er genoeg van. De kassa maken we pas ’s ochtends op.” Linda weet alles van voedingssupplementen, Herman van chemicaliën en schoonmaakmiddelen. “We vullen elkaar aardig aan”, zegt hij. Voor Linda voelt de winkel nog steeds als thuis: “Wij zijn een buurthuis. Zelfs in de super krijg ik vragen over een zweer aan een vinger. Het is geen werk. Het voelt alsof ik de hele dag visite krijg.”

Ondertussen heeft Herman een zoekende klant gespot en staat soepeltjes op: “Kan ik u misschien helpen?” Coronacrisis? Deze speciaalzaak trekt juist meer klandizie. “Het loopt als een gek.” Wat is favoriet? De ‘saaie tas’ van stof voor 1,95 euro? “Kledingverf, vitaminepreparaten, Zwitserse huidproducten, een reeks Texels wolvet, mondproducten.” Een pot multivitaminen kost 180 euro, Texels wolvet 16 euro. “Mensen kijken niet op geld”, weet Stafleu. “Als het maar goed is.”

Hoe lang gaat Hermanusje door? De drogist wijst op het pad achter de balie: “Breed genoeg voor een rollator.” En wanneer komt de coffee-to-go machine? “De klanten blijven al lang genoeg hangen. Wij gaan hier helemaal niets veranderen.”

Lees ook:

Israëlisch restaurant HaCarmel in Amsterdam is de antisemitische aanvallen zat: ‘Het is allemaal zo bekrompen’

De eigenaar is het beu. ‘De grens is een bewapende beveiliger voor de deur.’

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden