ReportageOpvang vluchtelingen

Hoe de noodopvang voor Afghaanse evacués in Heumensoord beter kan dan de vorige keer

 Defensie is begonnen met het opbouwen van de noodopvang voor Afghaanse evacues in natuurgebied Heumensoord tussen Nijmegen en Heumen. In het tentenkamp kunnen 750 tot duizend mensen worden opgevangen.  Beeld ANP
Defensie is begonnen met het opbouwen van de noodopvang voor Afghaanse evacues in natuurgebied Heumensoord tussen Nijmegen en Heumen. In het tentenkamp kunnen 750 tot duizend mensen worden opgevangen.Beeld ANP

Er komt opnieuw een noodopvanglocatie voor 750 vluchtelingen in Heumensoord. In 2015 zaten hier bijna 3000 vluchtelingen in tenten. Wat valt er te leren van de vorige keer?

In de bossen tussen Nijmegen en Malden wordt veel gefietst en gewandeld, zeker nu de heide uitbundig bloeit. Maar sinds een paar dagen is het laveren tussen de legertrucks, vrachtwagens en toiletunits. Tientallen militairen en andere hulptroepen bouwen in een imposant tempo tenten, wegen en nutsvoorzieningen.

Midden in het bos, op een grote open grasvlakte, strijken normaal gesproken elke zomer militairen neer die deelnemen aan de Nijmeegse Vierdaagse. Om die reden zijn er allerlei voorzieningen op het terrein, zoals water en elektriciteit, voorhanden.

Urgentie

In 2015 werden in Heumensoord bijna 3000 vluchtelingen uit onder meer Syrië, Eritrea en Iran in een tentenkamp opgevangen. Afgelopen week benaderde het Centraal Orgaan opvang Asielzoekers (COA) de gemeenten Heumen en Nijmegen opnieuw voor noodopvang van Afghaanse vluchtelingen. Gezien de urgentie stemden burgemeesters Marriët Mittendorff (Heumen) en Hubert Bruls (Nijmegen) in. Al is eerder forse kritiek geuit op de opvang in 2015, onder meer in een evaluatie van de noodopvang door Instituut Fysieke Veiligheid en een rapport van de Nationale Ombudsman.

Kort samengevat waren de fysieke omstandigheden en de communicatie slecht in Heumensoord, maar maakte de maatschappelijke steun uit de omgeving veel goed. “Ik zat hier vanaf het begin en heb zeven maanden later zo’n beetje de tentdeur achter me dichtgetrokken”, vertelt Nouri Safarzadeh uit Iran. Hij herinnert zich de klapperende plastic doeken, de kou of juist de hitte als je op het bovenste stapelbed lag, vlakbij de verwarming.

“We sliepen met acht mensen in een kleine ruimte met een scherm ertussen. En er waren twaalf van zulke kamers in één tent”, zegt Esmaeil Darvishi, ook afkomstig uit Iran. “Er werd heel wat afgesnotterd en gehoest. Er gingen virussen rond, maar er was weinig zorg. Het was moeilijk om tot rust te komen. We hadden amper privacy, terwijl ieder mens daar behoefte aan heeft. Zeker als je gevlucht bent. We zaten ver weg van alles, zonder dat we iets wisten over onze toekomst. We zouden een paar weken blijven, maar het werd meer dan een halfjaar.”

Betere hygiëne, meer privacy

Waarschijnlijk arriveren zondag de eerste Afghaanse vluchtelingen in Heumensoord. De burgemeesters en het COA beloven dat het deze keer anders zal zijn. Ook vanwege corona zal er nu meer aandacht voor hygiëne en privacy zijn. Er worden tenten gebouwd van steviger plastic en het wordt minder grootschalig: maximaal 1000 vluchtelingen.

“Ik kwam zelden in Heumensoord. Het was een rotplek, ik vond niet dat we het konden maken om mensen op zo’n manier op te vangen”, vertelt Nijmegenaar Hendrik-Jan Derksen. Op afstand speelde hij als vrijwilliger een belangrijke rol voor de vluchtelingen in het kamp. Samen met anderen bouwde hij via sociale media aan een groot online netwerk zodat mensen offline met elkaar in contact konden komen.

“Daar hebben we mooie herinneringen aan”, vertellen Darvishi en Safarzadeh, die allebei uiteindelijk in Nijmegen zijn komen wonen. Zo kregen ze schone kleding en een fiets, gingen ze vanuit Heumensoord sporten met mensen uit de buurt of bij hen eten. Dat maatschappelijk netwerk wordt nu direct weer opgetuigd.

Landgenoten helpen

Derksen wordt sinds het nieuws over de nieuwe noodopvang naar buiten kwam volop gebeld en gemaild: wat kunnen we doen? Ook Nilofar Sarwari uit Afghanistan, die in 2015 naar Nederland kwam, is vastbesloten haar landgenoten te helpen. Darvishi is zijn kledingkast al aan het uitmesten en wil straks sportactiviteiten opzetten voor de vluchtelingen. “Wij weten hoe het voelt om als vluchteling ergens aan te komen. Nu kunnen we iets terugdoen.”

Derksen hoopt dat los van de fysieke omstandigheden vooral wordt gekeken naar betere informatie en communicatie, betere zorg en meer activiteiten. “In 2015 leek Heumensoord aanvankelijk meer op een soort gevangenis. Bewoners verveelden zich enorm. Hopelijk wordt het contact meer gestimuleerd en bekommeren gemeenten en instanties zich vanaf het begin meer om de inburgering. Richt een bibliotheek in, leg Donald Ducks neer, organiseer activiteiten waar mensen zelf om vragen. Ik hoop echt dat het vanaf het begin beter lukt dan de vorige keer.”

Lees ook:

Een aanslag in blessuretijd zou de evacuatie van Kaboel tot een echte afgang maken

Een aanslag op het vliegveld van Kaboel zou niet alleen westerse landen, maar ook de Taliban in hun hemd zetten.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden