Veiligheid ziekenhuizen

Hoe beveilig je een ziekenhuis tegen stroomuitval? Historie leert: een groot probleem zit vaak in een klein hoekje

Het MUMC+. In het ziekenhuis overleden twee patiënten van de longafdeling na het uitvallen van de stroom aldaar. Een van de nabestaanden vraagt om een onafhankelijk onderzoek.  Beeld ANP
Het MUMC+. In het ziekenhuis overleden twee patiënten van de longafdeling na het uitvallen van de stroom aldaar. Een van de nabestaanden vraagt om een onafhankelijk onderzoek.Beeld ANP

Vorige week overleden twee patiënten in een Maastrichts ziekenhuis, nadat door een stroomstoring hun zuurstoftoevoer uitviel. Hoe zijn ziekenhuizen daar gewoonlijk voor beveiligd?

Hans Grünfeld herinnert het zich nog goed: de stroomstoring in het Roermondse Laurentius MC in 2014. Toen een graafmachine een kabel raakte, viel de stroom in het ziekenhuis uit, maar de noodgenerator kwam niet op gang. De patiënten moesten handmatig worden beademd en met ambulances naar nabijgelegen ziekenhuizen gebracht. Naar aanleiding van het incident bracht VEMW, de vereniging voor grote energieverbruikers, een advies uit, vertelt directeur Grünfeld. “Want een volgende storing, die moest worden voorkomen.”

Toch ging het afgelopen week elders weer mis: vanwege een lokale stroomstoring haperde de zuurstoftoevoer bij vier patiënten van het Maastrichtse MUMC+. De noodstroomtoevoer kwam niet op gang, maar ook een waarschuwingsapparaat op de kamer deed het niet, waarna twee patiënten overleden.

Elk ziekenhuis heeft noodaggregaten

Vooropgesteld, zegt VEMW-directeur Grünfeld: wat in het Maastrichtse ziekenhuis is gebeurd, dat weet hij niet. “Daar doet het ziekenhuis zelf onderzoek naar.” Ten tweede: zo’n storing in een ziekenhuis is ‘erg uitzonderlijk’. Het gebeurt niet iedere dag, ook niet ieder jaar. Maar als het gebeurt, zijn de gevolgen ongelofelijk groot.”

Hoe zijn de stroomsystemen in ziekenhuizen beveiligd om zulke incidenten te voorkomen? Ieder ziekenhuis maakt gebruik van noodaggregaten bij stroomuitval, legt Grünfeld uit. “Meestal staan grote diesel- of gasaggregaten in het gebouw, die gaan draaien als de stroom uitvalt.” Ziekenhuizen maken daarbij onderscheid tussen belangrijke en minder belangrijke stroomvoorziening. “Een koffiezetapparaat is immers een stuk minder belangrijk dan beademingsapparatuur.” Maar alles wat als belangrijk is aangemerkt, moet bij een stroomstoring in milliseconden overschakelen op noodstroomvoorziening. “Zo moet ook een operatie ongestoord doorgaan.”

De ziekenhuizen moeten genoeg brandstof herbergen om zo’n 24 uur draaiende te blijven bij een storing. Uit onderzoek van de NOS blijkt overigens dat lang niet ieder ziekenhuis dat redt: acht van de 46 ondervraagde ziekenhuizen moesten zelfs al na acht uur bijtanken.

Om storingen te voorkomen, zijn ziekenhuizen jaarlijks wettelijk verplicht hun noodaggregaten te testen. “Aan zo'n test van twintig minuten gaan maanden voorbereiding vooraf”, schrijft het Erasmus MC, dat in maart zo’n proef uitvoerde. Bij de test van 14 noodaggregaten van het ziekenhuis waren 60 technici betrokken en stonden extra verpleegkundigen paraat, om zo nodig handmatig bij te springen.

Let op de kleine systemen

Belangrijke testen, vindt Grünfeld, vooral om te checken of ook kleinere waarschuwingssystemen het doen. “Vaak is er veel aandacht voor de grote dieselapparaten. Maar als een klein waarschuwingssysteem faalt, dan zal ook het noodaggregaat niet aangaan.”

Ook in Roermond bleek het probleem in een klein hoekje te zitten: de batterij van een melder die de stroomstoring moest opgeven, bleek leeg. “Na het incident in Roermond zagen we: juist de kleine schakels worden het snelst vergeten”, zegt Grünfeld. Of dat in het MUMC ook het geval is, toen de stroomstoring alleen in een kamer plaatsvond, is niet duidelijk.

De energievoorziening in ziekenhuizen is “een keten, die afhankelijk is van de zwakste schakel", zegt directeur Grünfeld. “Ziekenhuizen moeten júist die tussenstapjes regelmatig testen, anders weet je niet of het op een moment suprême functioneert.”

Stroomstoring ziekenhuis: patiënten lagen niet op één kamer

De vier patiënten die vorige week getroffen werden door een stroomstoring in het ziekenhuis in Maastricht, lagen niet op één kamer. Het ziekenhuis bevestigde maandagavond berichtgeving van 1Limburg dat de patiënten verspreid over vier kamers lagen.

Die vier kamers vormen samen een ‘unit’ en het was deze unit die donderdagavond werd getroffen door de stroomstoring waardoor de zuurstoftoediening uitviel. Twee patiënten op de longafdeling overleden. Het ziekenhuis onderzoekt of er een verband is.

Tijdens een persconferentie sprak het ziekenhuis zondag van één kamer waarop de patiënten zouden hebben gelegen. Nu wordt er gesproken van een unit met vier ruimtes. “Het is een beetje een semantische discussie”, relativeert een woordvoerder van het ziekenhuis maandagavond.

De oorzaak van de storing is nog niet duidelijk, aldus de woordvoerder. Het ziekenhuis is inmiddels begonnen met een intern onderzoek naar de storing. Alle apparaten op de afdeling evenals de stroomvoorziening zijn direct vervangen.

Lees ook:

De zuurstoftoevoer viel uit, het alarm haperde: twee patiënten overleden na stroomstoring MUMC

Nabestaanden zijn woest: twee patiënten van het Maastricht UMC overleden nadat de stroom van hun zuurstofapparaat uitviel. Waarom er geen alarm afging, is onbekend.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden