Bodem

Het plan om waterstof op te slaan in holtes na zoutwinning zorgt voor nieuwe onrust in Twente

Inwoners uit St. Isidorushoeve protesteren tegen geplande zoutwinning in het gebied: ‘Laat de Hoeve niet zakken!’ Beeld Herman Engbers
Inwoners uit St. Isidorushoeve protesteren tegen geplande zoutwinning in het gebied: ‘Laat de Hoeve niet zakken!’Beeld Herman Engbers

Het plan om meer zout te winnen in Twente en Oost-Groningen leidt tot protest. Inwoners vrezen nu ook dat de zoutcavernes in de toekomst worden gebruikt voor de opslag van waterstof.

Stefan Keukenkamp

De vrees voor bodemdaling, schade aan huizen en landschapsvervuiling door bovengrondse boortorens. Inwoners uit Twente en Oost-Groningen komen in verzet tegen nieuwe plannen om naar zout te boren in die gebieden. Daarnaast maken bewoners in Twente zich zorgen over mogelijke opslag van waterstof in de zoutcavernes.

Het bedrijf Nobian is van plan om rond Haaksbergen vanaf volgend jaar op twaalf nieuwe plekken naar zout te boren. In tien jaar tijd wil het bedrijf ruim 23 miljoen ton zout uit de grond halen.

Om de onrust weg te nemen, belooft het bedrijf een onafhankelijk schadefonds, geld voor de gemeenschap en een bouwkundige schouw van woningen. “Maar wij willen de zoutboringen niet en maken ons grote zorgen over de gevolgen”, reageert Esther Rodijk van Laat de Hoeve niet zakken!, een bewonerscollectief in Sint Isidorushoeve nabij Haaksbergen. Ook in de buurt van Winschoten zijn er zorgen over nieuwe plannen om zout te winnen.

Waterstof opslag in cavernes

De verhoudingen zijn op scherp gezet door staatssecretaris Hans Vijlbrief. Hij zei onlangs in een mijnbouwdebat dat er plannen zijn om na de zoutwinning waterstof op te slaan in de dan ontstane cavernes. Tussen 2030 en 2050 zijn tien tot zestig nieuw aan te leggen zoutcavernes essentieel voor waterstof-opslag, blijkt uit recent onderzoek van TNO en EBN. Deze vorm van opslag is volgens de onderzoekers gebaseerd op een beproefde methode in de Verenigde Staten en het Verenigd Koninkrijk.

“Het gaat bij Nobian en de zoutwinning in Haaksbergen niet alleen om het winnen van zout”, zei Vijlbief in antwoord op vragen van Kamerleden eerder deze maand. “Sterker nog, de baas van Nobian zei: dat zout is maar een bijkomstigheid. Die cavernes gaan later worden gebruikt voor waterstofopslag.” In reactie op aanvullende vragen zegt een woordvoerder van het ministerie dat Vijlbief doelde op opslag van waterstof in zoutcavernes in “bredere zin”.

‘Zoutwinning is geen bijzaak’

Bij een recent gehouden bewonersbijeenkomst georganiseerd door Nobian werd helemaal geen melding gemaakt van deze waterstofplannen. “Eén ding wil ik duidelijk stellen, er is niet gezegd dat zoutwinning bijzaak is”, zegt Nobian-directeur Yvar van den Winkel. “Waterstof opslaan in cavernes is een bredere politieke discussie, iets waar wij nog helemaal niet bij betrokken zijn, en waar we ook niet over gaan.” De Haaksbergse wethouder Jan Herman Scholten is verbaasd. “Dit doet echt iets met het wantrouwen”, reageert hij. “Ik wil graag van de staatssecretaris weten wat hij nou precies bedoelt.”

Chemiebedrijf Nobian scheidt opgepompt zout (pekel) van water in enorme machines. Beeld Herman Engbers
Chemiebedrijf Nobian scheidt opgepompt zout (pekel) van water in enorme machines.Beeld Herman Engbers

De mogelijkheid om dat te vragen is er maandag, als de staatssecretaris naar Haaksbergen komt om te luisteren naar de zorgen. Volgens het ministerie van economische zaken, die de vergunning voor zoutwinning in Twente uiteindelijk moet verlenen, komt een voorlopig besluit niet eerder dan dit najaar.

Veilige methode

Een aantal steenzoutlagen in Oost-Groningen, Drenthe en rondom Haaksbergen zijn volgens TNO na winning mogelijk geschikt om te ontwikkelen voor opslag van waterstof. “Deze geschiktheid moet in veel gevallen nog wel nader worden vastgesteld door locatie-specifieke onderzoeken en proefboringen”, zegt TNO-onderzoeker Serge van Gessel.

Volgens Nobian is Haaksbergen geen voor de hand liggende locatie. Het Oost-Groningse Zuidwending is logischer. “Daar kunnen nieuwe opslagcavernes gemaakt worden, in het gebied naast de reeds bestaande ondergrondse aardgasopslag”, zegt het bedrijf.

“Het is een heel veilige methode van opslaan”, aldus onafhankelijk geoloog Peter van der Gaag. Wel wijst hij op gevolgen van zoutwinning voor bijvoorbeeld bodemdaling in die gebieden. Dat moet goed in de gaten worden gehouden, aldus Van der Gaag.

Lees ook:

Twente vreest Groningse toestanden door zoutwinning. ‘Het is de arrogantie van de macht’

Nieuwe plannen om zout te winnen in Twente stuiten op fel verzet. Het vertrouwen in zoutbedrijf Nobian, dat onder verscherpt toezicht staat, is tot een dieptepunt gedaald.

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden