AnalyseCoronabeleid

Het oude normaal keert niet terug, en zicht op een nieuw normaal heeft het kabinet niet

Demissionair premier Mark Rutte en demissionair minister Hugo de Jonge van volksgezondheid, welzijn en sport (CDA). Beeld ANP
Demissionair premier Mark Rutte en demissionair minister Hugo de Jonge van volksgezondheid, welzijn en sport (CDA).Beeld ANP

Het kabinet plaatst een stip op de horizon, maar heeft geen idee wat zich daar precies bevindt.

Het kabinet noemde tijdens de persconferentie van vrijdagavond allerlei data. Er is zicht op een moment waarop de mondkapjes helemaal verdwijnen en de anderhalvemetermaatregel niet meer geldt. De hoop is dat de nachtclubs in november weer open kunnen en test- en vaccinatiebewijzen zouden dan niet meer nodig zijn. Dat het kabinet terug wil naar normaal, is duidelijk. Maar de vraag ‘hoe te leven met het coronavirus’ blijft onbeantwoord.

“Het kabinet wil heel graag perspectief bieden”, reageert hoogleraar klinische microbiologie Heiman Wertheim (Radboud Universiteit). “Dat snap ik wel, maar er kan nog heel veel gebeuren, bijvoorbeeld omdat het hoger onderwijs weer opent. De vraag is nu: welk risico wil je als samenleving nemen? Want nul risico krijgen we niet meer. Op die vraag kwam eigenlijk geen antwoord.”

Stuurt het kabinet nu op de ic-capaciteit, of moet Nederland groen blijven op de Europese coronakaart? Wat als een docent in quarantaine moet, en hoe moeten scholen omgaan met leerlingen die thuis moeten blijven?

Het zijn allemaal vragen waar het antwoord op ontbreekt, zegt ook epidemioloog Anton Bosman. En antwoorden zijn volgens beide mannen hard nodig. Bosman: “Welk probleem wil het kabinet oplossen? Wat is de strategie?”

Baby’s op de kinder-ic’s

Het kabinet heeft bijvoorbeeld veelvuldig gezegd dat de ziekenhuizen goede zorg moeten kunnen blijven leveren. Bosman: “Oké. Stel dat dat je enige eis is. Dat kan. Maar dan moet je meer ic-capaciteit creëren in Nederland. We gaan regionale epidemieën blijven zien, dat betekent dat er consequent ingezet moet blijven worden op voldoende zorgpersoneel. Dat we goed betalen. Daar heb ik het kabinet nog niet over gehoord.”

Het kabinet steekt op dit moment veel energie in een zo hoog mogelijke vaccinatiegraad maar daarmee is het virus niet ineens compleet gevaarloos. Al is het maar omdat ook gevaccineerden besmet raken; een risico voor ongevaccineerden in hun omgeving maar ook voor henzelf. “We weten dat ook gevaccineerde mensen op de ic kunnen belanden als ze de deltavariant tegenkomen”, zegt Bosman. “Accepteren we dat als nevenschade als we alles open gooien? Dat kan, ik heb daar vanuit mijn vakgebied geen mening over. Maar wees daar dan open over.”

“We zullen uitbraken blijven zien”, zegt ook Wertheim. Zijn vraag: “Gaan we dan steeds in lockdown?” Want ook een lockdown is niet zonder risico’s, benadrukt de hoogleraar. Dat is bijvoorbeeld te zien nu er opvallend veel baby’s met het RS-virus op de kinder-ic’s liggen. In de zomer komt dat in normale omstandigheden amper voor. Maar moeders zijn door de coronamaatregelen niet of nauwelijks met het RS-virus in aanraking gekomen en hebben dus geen antistoffen door kunnen geven aan hun ongeboren kind.

Wertheim had gehoopt dat het kabinet iets meer richting had gegeven, vooral als het gaat om de opening van het hoger onderwijs. “Ik hoorde bijvoorbeeld geen duidelijk advies om een zelftest te doen. We weten dat mensen daartoe best bereid zijn. Maar als je niet heel duidelijk zegt: ‘Joh, doe dat nu even’, gaat niemand dat doen.”

Lees ook:

Wie zijn die niet-gevaccineerden? En hoe kan de overheid hen nog bereiken?

Hoewel de vaccinatiegraad in Nederland hoog is, hebben nog altijd 1,8 miljoen mensen geen prik in de arm. Wie zijn zij?

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden