Piek

Het OMT waarschuwt voor een coronapiek in april. Hoe zit dat?

Lege straten in Londen. Het virus is hier nu weer op zijn retour, nadat de Britse regering een strenge lockdown instelde met avondklok en bezoekverbod.  Beeld AFP
Lege straten in Londen. Het virus is hier nu weer op zijn retour, nadat de Britse regering een strenge lockdown instelde met avondklok en bezoekverbod.Beeld AFP

De oude coronapandemie dooft, maar er komt een meer hardnekkige voor terug. Een die net als vorig jaar rond april tot grote problemen kan leiden in ziekenhuizen en verpleeghuizen, schrijft het Outbreak Management Team (OMT) in een advies aan het kabinet.

Eigenlijk zou het huidige aantal besmettingen reden zijn voor versoepelingen. Het Outbreak Management Team constateerde in een advies aan het kabinet dat Nederland gemiddeld 250 besmettingen per week per 100.000 inwoners telt. Dat komt overeen met risiconiveau 3 van de routekaart corona. Dat risiconiveau voorziet in open scholen en zelfs open cafés en restaurants. Toch waarschuwt het OMT voor overbelasting in de zorg in april.

4822 coronameldingen afgelopen etmaal, minder dan gemiddeld

Het RIVM meldt dat er van zondag op maandag 4822 coronameldingen binnen zijn gekomen. Dat zijn er minder dan de afgelopen dagen, en het getal ligt lager dan het weekgemiddelde. 

Lees het laatste coronanieuws in ons liveblog. 

Dat voelt tegenstrijdig, met de huidige afnemende cijfers. Maar zoals het OMT al constateert, en eerder ook premier Mark Rutte, zijn er twee pandemieën. De vertrouwde coronapandemie dooft uit, zij het langzaam. Het reproductiecijfer (de R) ligt net onder de 1. Die andere pandemie, de Britse, rukt op. Het reproductiecijfer ligt 30 procent hoger. Ongeveer op 1,3 dus. Dat heeft grote gevolgen. Op 1 januari was de R voor de oude pandemie 0,98. Stel dat er elke dag 10.000 Nederlanders zijn besmet, dan zou dat aantal na drie weken zijn gedaald tot 9.000. Bij een reproductiegetal van 1,3 zijn dat er na drie weken 37.000.

Februari

De Britse variant was in de laatste week van vorig jaar goed voor 5,2 procent van de besmettingen. In de eerste week van dit jaar was dat 11,9 procent. Als het OMT deze lijn doortrekt, zal in de loop van februari de helft van alle besmette Nederlanders de Britse variant onder de leden hebben. Die mensen kunnen na een week of twee in het ziekenhuis terecht komen. De verwachting van het OMT is dat de daling van patiënten in de ziekenhuizen door het uitdoven van de oude pandemie in maart wordt ingehaald door patiënten van de nieuwe.

Het OMT kan op dit moment niet meer voorspellen wanneer Nederland terugkeert naar risiconiveau 1 op de routekaart. Wel is duidelijk dat het OMT rekent op een maandenlange lockdown. Volgens de adviseurs van het kabinet moeten er maatregelen komen “totdat we een gunstig seizoeneffect kunnen verwachten op de verspreiding, en een effect van groepsimmuniteit door doorgemaakte infecties en door vaccinatie". 

April

Seizoenseffecten treden niet eerder op dan in april. Dat sluit aan bij wat de Duitse bondskanselier Angela Merkel eerder al zei: dat zeker tot april strenge maatregelen nodig zijn. De groepsimmuniteit waar het OMT op hoopt, zal pas in de zomer een rol gaan spelen

Het OMT schrijft niet welke maatregelen nodig zijn, maar het gaat in elk geval om nieuwe beperkingen bovenop de toch al stevige lockdown waar Nederland nu in verkeert. Een verbod om op bezoek te gaan is een mogelijkheid, al zijn de sociale gevolgen van zo’n maatregel groot. De avondklok ligt meer voor de hand. Niet alleen ligt dit onderwerp al enige tijd op tafel in Den Haag, het OMT lijkt er ook op te hinten door de vaststelling dat vooral jongeren nog zorgen voor verspreiding van het virus. De avondklok is bedoeld om juist deze groep thuis te houden.

Schrikbeeld

Toch blijven er nog veel vragen over de besmettelijkheid van de Britse variant. Rutte en De Jonge noemden vorige week tijdens de persconferentie het Verenigd Koninkrijk en Ierland als schrikbeeld. Maar juist deze landen blijken de nieuwe variant uiterst effectief te bestrijden. Zowel in het Verenigd Koninkrijk als in Ierland dalen de besmettingen spectaculair.

Bij de Ierse cijfers past daar wel een kanttekening bij. De enorme stijging begin dit jaar is niet alleen veroorzaakt door de nieuwe variant. De WHO wijst op de gevolgen van kerstmis, toen de Ieren erop uit trokken alsof er geen corona bestond. Daar komt nog eens bij dat het Ierse RIVM rond de feestdagen een achterstand opliep van 9000 positieve testen die nog niet in het systeem waren ingevoerd. De piek kan dus deels ook zijn veroorzaakt door wegwerken van die achterstanden.

Toch blijkt de Britse variant wel degelijk goed te bestrijden met de juiste maatregelen. Het reproductiegetal in Londen, waar de Britse variant de oude bijna geheel heeft verdrongen, ligt er volgens onderzoekers van de Cambridge University rond de 0,6. Nu gelden er in het Verenigd Koninkrijk wel strenge maatregelen, zoals een bezoekverbod. De vraag is hoe lang dat soort maatregelen vol zijn te houden. Vooral langdurige bezoekverboden zorgen voor psychische en sociale schade die wel eens zwaar kunnen gaan wegen.

Correctie: In een eerdere versie van dit artikel stond dat in het Verenigd Koninkrijk een avondklok geldt. Dat klopt niet. Er is een strenge lockdown, maar geen avondklok. 

Lees ook:

Engelsen verbolgen over label ‘Britse’ coronavariant

De term trok deze week als een wervelstorm door de Nederlandse media: De Britse variant van het coronavirus. Besmettelijker, gevaarlijker en: Brits.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden