InterviewPersoneelstekort zorg

‘Het nieuwe personeel bestaat uit jonge, gemotiveerde professionals. Luister naar ze!’

Doekle Terpstra in zijn hoedanigheid van voorzitter Techniek Nederland tijdens de bouwdemonstratie op 30 oktober 2019 in Den Haag. Beeld Hollandse Hoogte

Om het personeelstekort in de zorg werkelijk op te lossen, moet beter naar het personeel worden. geluisterd. En concurrentie moet worden vervangen door samenwerking, zegt Doekle Terpstra, voorzitter van de onafhankelijke commissie die het kabinet adviseert.

Toen een werkgever in de zorg onlangs opmerkte dat zijn instelling ‘een heel professioneel fietsenplan’ heeft gemaakt om personeel vast te houden, zakte Doekle Terpstra de moed even in de schoenen. Waar moest hij beginnen om uit te leggen dat er andere dingen nodig zijn om het werken in de zorg aantrekkelijk te houden?

“Zo’n fietsenplan is bijna een metafoor voor wat er tekortschiet aan goed werkgeverschap in de zorg. Er wordt gedacht: geef het personeel een materieel extraatje en dan zijn ze vast weer tevreden. Zo’n werkgever heeft nog steeds de urgentie niet begrepen. Als zoveel mensen het vak zo snel verlaten, is er meer aan de hand.”

Terpstra, voormalig onderwijsbestuurder, is voorzitter van de onafhankelijke commissie ‘Werken in de Zorg’. Die commissie houdt in de gaten of het actieprogramma van minister Hugo de Jonge voor het oplossen van de personeelstekorten in de zorg, genoeg resultaten boekt. De commissie sprak uitgebreid met werkgevers, opleidingen en verzekeraars.

U trekt sombere conclusies, het schiet niet op.

“Eerst de positieve ontwikkelingen: er wordt met opgestroopte mouwen gewerkt, in de regio’s. Er is veel meer open debat, over wat zorginstellingen moeten doen om personeel te vinden en vast te houden. Dat eerste gaat goed, het tweede niet. Werkgevers hebben jaren nauwelijks geïnvesteerd in vasthouden van personeel. Ze doen wel iets meer, maar schoorvoetend.”

Hoe komt dat?

“Er is te lang vertrouwd dat het personeel toch wel gemotiveerd is. Ik proef soms nog iets van de oude sfeer van heel vroeger, van werken in de zorg als roeping voor heilige Martha’s. Dat denken moet echt weg. “Het nieuwe personeel bestaat uit millennials, jonge professionals die heel gemotiveerd zijn, maar die zich wel willen kunnen ontwikkelen in hun vak. Luister naar ze!

“Ook het bestaand personeel geeft aan dat gebrek aan uitdaging een van de belangrijkste redenen voor vertrek is. Daar wordt nog steeds te weinig mee gedaan. “Instellingen waren de afgelopen jaren druk met het primaire proces: zorgen dat ze financieel rendeerden. Ze waren minder bezig met goed werkgeverschap, nu nog steeds niet.”

Moet minister De Jonge zijn actieprogramma dringend omgooien?

“De minister is begeesterd als geen ander. Hij wil het per regio oplossen, dat lijkt ons nog steeds goed. De politieke discussie is alleen, en dat geldt met name voor de Tweede Kamer, of de huidige manier van financieren dan nog wel past. “Je moet consistent zijn, en dan ook regio’s de kans geven zelf aan de knoppen van het geld te draaien, en geld meer regionaal verdelen, in plaats van per instelling.

“Concurrentie moet vervangen worden door samenwerking. Maar door de prikkels in het huidige stelsel zijn instellingen geneigd alleen te kijken naar hun eigen organisatie. Het ziekenhuis voelt zich niet verantwoordelijk voor het oplossen van het personeelsprobleem van het verpleeghuis. De verzekeraar koopt in op prijs, niet op arbeidsvoorwaarden. Ook dat soort mechanismen verhindert dat we echt een doorbraak kunnen maken bij het oplossen van het personeelstekort.”

Lees ook: 

Zorg faalt in vasthouden personeel, de tekorten blijven

De actieplannen voor meer personeel in de zorg voldoen niet, zegt een onafhankelijke commissie die het kabinet adviseert. Het verloop is te groot.

Zo ging vorig jaar het actieprogramma van Hugo de Jonge van start

Aangekondigd door opzwepende muziek springt minister Hugo de Jonge het podium op. “Zo’n muziekje wil ik voortaan ook in de Tweede Kamer”, grapt de minister naar de zaal vol ziekenverzorgenden, verpleegkundigen en studenten. De Jonge heeft het actieplan onder zijn arm: 68 pagina’s met voorstellen om in het land de komende jaren het duizelingwekkende aantal van 125.000 vacatures in te vullen in de zorg.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden