Reportage Naturalis

Het nieuwe Naturalis moet ook twijfelaars naar binnen lokken

Opbouw van de LiveScience zaal van het nieuwe Naturalis. Beeld Patrick Post

Het natuurhistorisch museum in Leiden gaat na een grondige metamorfose dit weekend weer open. Unieke dinoskeletten moeten ook de 'museumtwijfelaars’ binnenlokken. 

Het zachte gebrul van Triceratops botst in een verduisterde zaal tegen de muren. Alsof hij zich ergens ver weg schuil houdt. Een projectie op een doek toont een groepje dinosaurussen dat als in slow motion naar voren rent. De lange nekken van een andere soort verschijnen plots tussen de bomen.

De splinternieuwe zaal was ooit de parkeerplaats van het natuurhistorisch museum Naturalis Biodiversity Center en is nu helemaal gewijd aan de dinotijd. Na de ingrijpende verbouwing van een jaar probeert het museum het met een zintuigelijke formule die jong en oud moet onderdompelen. Doen en ervaren, is het nieuwe motto.

Honingraatstructuur

Het begint meteen bij de entree. Bezoekers die vanaf zaterdag naar het vernieuwde Naturalis gaan, belanden daar in een licht atrium met een dak dat lijkt op honingraatstructuur. Een imposante muur van ruwe Iraanse steen moet op een berg lijken. “We willen dat bezoekers onmiddellijk het gevoel krijgen dat dit gebouw een verhaal over de rijkdom van de natuur vertelt. Daarom koos architect Michiel Riedijk voor natuurlijke materialen zoals natuursteen en eikenhout”, zegt hoofd tentoonstellingen Caroline Breunesse.

De uitbreiding van het museum was onvermijdelijk. Het oorspronkelijke gebouw was ontworpen voor 150.000 bezoekers per jaar. Breunesse: “Het waren er ruim 400.000 geworden, dus moesten we er nieuwbouw bijzetten.” Ze verwacht dat het nieuwe concept nog meer bezoekers zal lokken: “We rekenen nu op 425.000 mensen.” Het museum mikt vooral op vaste bezoekers: families en scholenbezoeken.

Het skelet van de Tyrannosaurus rex genaamd Trix wordt opgebouwd Beeld ANP

Maar jongeren trekken naar het museum ook uit eigen interesse, niet alleen als het moet van school.  Breunesse merkt dat ze de laatste tijd meer om natuur geven. “Ze zijn bewuster geworden. Denk aan de protestacties van scholieren tegen klimaatverandering”. Het belang van de biodiversiteit, de samenhang tussen alle soorten op aarde, is voor hen geen abstract thema meer, stelt Breunesse. “Daarbij helpen onze campagnes, denk ik. Zoals de laatste met torenblokken die verschillende soorten uitbeelden. Als je er één uithaalt, stort de constructie in elkaar. Als één soort uitsterft, dan wordt het evenwicht in de natuur verstoord.”

Om een nieuw publiek aan te boren, is Naturalis in april ook een samenwerking met Albert Heijn aangegaan. Met een speciale insecten app van AH kon iedereen verschillende insecten laten bewegen en tegelijkertijd weetjes opdoen over het belang van de beesten voor producten in de supermarkt – van appels en peren tot chocola.

'Green porn’

De laagdrempelige aanpak dient er ook voor om ‘museumtwijfelaars’ te overtuigen. Breunesse: “We ontdekten dat sommige mensen musea mijden, omdat ze denken dat het saai zal zijn met keurig tentoongestelde objecten, terwijl de informatie je overspoelt. “Naturalis houdt informatiebordjes daarom zo kort mogelijk. Dertig woorden, niet meer. Het museum moet een leuke kennismaking zijn, geen encyclopedie waaruit je leest, benadrukt Breunesse. 

Ook humor moet het bezoek aan het wetenschappelijke museum luchtig houden. Wie alles wil weten over insectenvagina’s en de grootste fallussen in de dierenwereld, kan via een deurtje in een paskamer van de Verleidingszaal een geheime zaal met ‘green porn’ betreden.

Naturalis Biodiversity Center is niet alleen een natuurhistorisch museum, maar ook een onderzoeksinstituut. In 2020 bestaat het 200 jaar. In het begin was het complex zeer beperkt toegankelijk voor publiek. Pas in 1986 werd besloten om er een publieksmuseum van te maken. Daarvoor was een uitgebreide nieuwbouw nodig. Die werd ontworpen door de Leidse architect Fons Verheijen. Het nieuwe museum ging in 1998 open. De huidige uitbreiding kwam moeilijk op gang door het protest van Verheijen. Hij stapte in 2017 naar de rechter omdat hij het als een verminking van zijn ontwerp zag. 

Lees ook:

Overleden olifant Kito moet een icoon worden van het nieuwe Naturalis

De Afrikaanse olifant Kito overleed eerder dit jaar in de Tsjechische dierentuin Dvur Kralove, die de grootste collectie Afrikaanse dieren van Europa bezit. Dankzij een snelle actie van het Mondriaan Fonds krijgt Kito een tweede leven in het natuurhistorisch museum Naturalis in Leiden.

Naturalis laat alle kanten zien van gif

In 2017 opende in Naturalis de tentoonstelling Gif!, over gif in de natuur. Met dode en levende dieren, de een nog giftiger dan de ander. ‘Gebeten worden door een koningscobra wil je echt niet.’

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden