Provinciebestuur

Het nieuwe Limburgse college komt van buiten de politieke kliek

Waarnemend gouverneur Johan Remkes. Beeld ANP
Waarnemend gouverneur Johan Remkes.Beeld ANP

De installatie van zes nieuwe gedeputeerden moet vrijdag de aanzet zijn tot rust in de Limburgse politiek. Dat kan de provincie wel gebruiken na de integriteitscrisis waarin ze terecht kwam.

Ze zijn geen van zessen gelieerd aan een van de Statenfracties. En ze hebben evenmin een verleden als provinciebestuurder in Limburg. Daarnaast heeft waarnemend gouverneur (de Limburgse Commissaris van de Koning) Johan Remkes bij zijn zoektocht naar gedeputeerden nadrukkelijk gekeken naar nevenfuncties om vooral, zoals hij zelf aan de Staten schrijft, ‘de schijn van mogelijke belangenverstrengeling te voorkomen’. Onafhankelijkheid en integriteit zijn daarmee de sleutelwoorden bij de vorming van een nieuw provinciebestuur. Daar heeft Limburg na de voorbije crisis de meeste behoefte aan.

Remkes kiest voor vers bloed

Toen Remkes deze week de namen van de kandidaat-gedeputeerden bekendmaakte, vielen bij hoogleraar regionaal bestuur Marcel Boogers twee dingen op. “Twee van de zes, Madeleine van Toorenburg en Maarten van Gaans, komen van buiten de provincie. Dat zien we hoogst zelden bij gedeputeerden. Daarnaast kiest Remkes nadrukkelijk voor vers bloed. Verstandig, want een onderdeel van het Limburgse probleem is het gebrek aan politieke doorstroming. Er is een kleine groep bestuurders die, lokaal of provinciaal, steeds weer ergens aantreedt. Remkes breekt met de gewoonte om binnen die groep te zoeken.”

Voormalig Tweede Kamerlid Van Toorenburg (CDA) is de meest opvallende naam onder de gedeputeerden. Haar voordracht is volledig het werk van Remkes, die het Limburgse CDA, de spil in de integriteitscrisis, niet in zijn keuze betrok. Ook bij de werving van de andere gedeputeerden had Remkes de regie in handen. Noodgedwongen, omdat het de partijen de voorbije maanden niet lukte om samen tot een coalitie te komen. In een brief aan de Staten sprak Remkes daar begin vorige maand nog zijn teleurstelling over uit, omdat de verantwoordelijkheid om tot een provinciebestuur te komen eigenlijk niet bij hem hoort te liggen.

Gedeputeerden los van partijbelangen

“Blijkbaar lukte het de fracties niet om over hun eigen schaduw heen te stappen”, zegt Boogers. “Al is de vorming van een brede coalitie soms ook super ingewikkeld.” Met de aanstelling van de nieuwe gedeputeerden, waarover vrijdag officieel wordt gestemd, krijgt Limburg net als vóór de crisis een extraparlementaire bestuursvorm. Dat betekent dat gedeputeerden los van partijbelangen werken en voor elk voorstel steeds opnieuw een meerderheid achter zich moeten zien te krijgen. Limburg koos voor deze bijzondere bestuursvorm na de ingewikkelde verkiezingsuitslag van 2019. In een vorige week verschenen tussenrapportage van Tilburg University benoemen onderzoekers één belangrijke zwakte van deze vorm: het gebrek aan eigenaarschap en verantwoordelijkheid, zeker wanneer het onderlinge vertrouwen minder wordt. ‘Voor de resterende periode tot aan de volgende Statenverkiezingen lijkt dat een belangrijke uitdaging te worden.’

Om die reden heeft Remkes nu gekozen voor veel bestuurlijke ervaring. Boogers vermoedt dat hiermee de rust in Limburg wel wederkeert. “De integriteitskwestie kan nog voor beroering zorgen. Maar er is een meldpunt en er zijn onderzoeken opgestart. Wat boven water komt, hoeft niet meteen een nieuw politiek issue te worden. Bovendien zit Remkes er strak bovenop. Hij is waarnemend gouverneur, maar ik verwacht wel dat hij tot aan de volgende verkiezingen in 2023 aan zal blijven.”

Lees ook:

De Limburgse ons-kent-ons-mentaliteit nekt een kritische bestuurscultuur

De provincie Limburg verkeert weer in een politieke crisis. Het is niet de eerste keer dat onze meest zuidelijke provincie in een integriteitskwestie is beland. ‘In een sfeer van ons-kent-ons zijn mensen geneigd minder kritisch naar elkaar te zijn.’

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden