ReportageVerkiezingen

Het mondkapje mag even af tijdens het stemmen in Deventer. ‘Ik was best een beetje zenuwachtig’

Stembureau Hovenhuus. Beeld Herman Engbers
Stembureau Hovenhuus.Beeld Herman Engbers

Het coronaproof stemmen gaat in de Deventer wijk De Hoven van een leien dakje, al ziet niet iedereen het dragen van een mondkapje zitten.

José van Zanten slaakt een zucht van verlichting bij de uitgang. Zonder mondkapje stapt ze opgewekt het stembureau uit. “We zijn heel erg tegen een mondkapje”, legt ze uit. “Gelukkig hoefde ik dat ding niet op. Een vrije keuze, echt fantastisch!” Samen met haar man Antoine van Brussel brengt ze deze ochtend haar stem uit in de Deventer wijk De Hoven. Ze bekent: “Ik was best een beetje zenuwachtig. Dat heb ik overal waar ik naar binnen ga. Liever ben ik een vrij mens, maar dat kan nu niet.”

Hoewel de eigenaren van een Bed and Breakfast normaal gesproken links stemmen, doorbreekt de pandemie dat patroon. Van Brussel kijkt vastberaden door zijn zwarte ronde brilletje. “We hebben Wybren van Haga gestemd. Niet om Forum voor Democratie, maar echt op de persoon. Hij heeft een duidelijk kritisch geluid en is voor een vrij Nederland.” Van Zanten kijkt op. “Normaal zou ik dat nooit stemmen, maar nu volg ik mijn gevoel.”

Geen ruzie maken

In het stembureau, gevestigd in de kantine van het lokale buurthuis ‘t Hovenhuus, kijkt voorzitter Carlien Osinga vanachter de bar bedenkelijk. Want, “eigenlijk is het dragen van een mondkapje verplicht”, zegt ze. “We verzoeken het vriendelijk, maar we gaan er geen ruzie over maken.” In het eerste uur brachten ruim honderd kiezers hun stem uit in het lokale buurthuis. “En over het algemeen houdt iedereen zich netjes aan de regels.” Osinga vraagt iedereen om bij de identificatie wel even het mondkapje af te doen “om zeker te weten dat de juiste persoon komt stemmen.”

Het stembureau ligt in een wijk met ruim 2300 inwoners die eigenlijk meer weg heeft van een klein dorp. De IJssel scheidt De Hoven af van de rest van de stad. Het is een wijk die van oudsher een links bolwerk is. De Communistische partij van Nederland (CPN) deed er in het verleden goede zaken. Bij de provinciale verkiezingen in 2019 was GroenLinks de grootste, gevolgd door de PvdA.

 De Worp in Deventer. Stembureau Hovenhuus. Beeld Herman Engbers
De Worp in Deventer. Stembureau Hovenhuus.Beeld Herman Engbers

Maatregelen om corona

Vanwege de coronacrisis waren dit jaar veel meer leden nodig bij de in totaal 59 stembureaus in Deventer dan bij ‘normale verkiezingen’. Alleen al vandaag zijn 518 vrijwilligers en ambtenaren in touw, ruim twee keer zoveel als bij een reguliere stemming. Om alles coronaproof te laten verlopen zijn alle locaties gecheckt op voldoende ventilatie, aparte in- en uitgangen en de mogelijkheid om voldoende afstand te houden.

Hoewel ouderen en kwetsbaren de eerste twee dagen al hun stem konden uitbrengen in het buurthuis, stemt de 87-jarige Rix Kijne liever gewoon op de woensdag net zoals altijd. Kijne wil het de stembureauleden nog makkelijk maken door een al ingevulde poststem mee te nemen, maar dat blijkt niet te mogen. En eenmaal in het hokje weet ze het allemaal niet meer zo goed. “Welk nummer is de Partij voor de Dieren ook alweer?”, roept Kijne monter. Eenmaal buiten is ze al met al best tevreden over hoe het ging. “Het is allemaal wel anders dan anders.”

Voor het eerst stemmen

Kort daarna brengt de 19-jarige Tjalle de Bruin met zijn moeder voor het eerst zijn stem uit. “Volgens mij liep ik de verkeerde kant op”, glimlacht hij. De professioneel wielrenner in wording heeft zich goed verdiept, keek interviews en vulde stemwijzers in. “Mag ik gewoon zeggen op wie ik stemde”, vraagt hij zijn moeder vertwijfeld. Die knikt instemmend. “Nou, prima dan. Het ging op het laatst nog tussen D66 en Volt. Het was moeilijk, maar uiteindelijk ben ik toch voor Volt gegaan.”

Lees ook:

Ouderen in Midden-Drenthe naar de stembus na turbulente voorbereidingen

In het vergrijsde Midden-Drenthe ging een handvol kwetsbare kiezers al vroeg naar de stembus. Achter de schermen verliep het organiseren van de stemdriedaagse niet zonder slag of stoot.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden