ReportageWoonvormen voor ouderen

Het ‘Knarrenhof’ wordt steeds populairder; Tiny (72) en Theo (71) bouwden er zelf een

 Tiny Oosterman en Theo Horsten in hun huidige woning. Beeld Sjaak Verboom
Tiny Oosterman en Theo Horsten in hun huidige woning.Beeld Sjaak Verboom

Collectief wonen is een trend onder ouderen. Een stel uit Heerenveen bedacht een plan voor acht duurzame hofjeswoningen. Vier daarvan zijn al verkocht.

Vrijstaand huis, Zweedse skeletbouw. Rustige, groene buurt in Heerenveen. Ruime woonkamer. Een serre en een enorme tuin. Tiny Oosterman (72) en Theo Horsten (71) wonen er nu drie jaar samen. Toch gaan ze binnenkort weer verhuizen. “Dit huis is te groot. En we missen sociale contacten in de buurt”, vertellen ze aan tafel. Oosterman is oud-onderwijzeres en Horsten werkte in de gehandicaptenzorg. “Wonen met meer aandacht voor elkaar, ontmoeting, samen dingen doen. Vooral in deze coronatijd merk je dat veel mensen daar behoefte aan hebben”, weten ze.

Als ondernemende types bedachten ze vorig jaar een plan voor acht kleine hofjeswoningen in hun woonplaats. Ze laten een afbeelding zien van het markante ontwerp van wat ’t Paviljoen gaat heten. Een ovaal gebouw met een terras aan het water en een gemeenschappelijke binnentuin. Acht gelijkvloerse duurzaam gebouwde appartementen van 85 vierkante meter.

De gemeente was enthousiast en wees een stuk grond aan in de groene Heerenveenster wijk Skoatterwâld, bij Oranjewoud. Er waren veel hobbels te nemen. Veel overleg. Met de gemeente. Een architect en aannemer zoeken. Andere kopers zoeken. Het vergde doorzettingsvermogen. Tiny: “De gemeente vond ons plan prachtig, maar stelde wel eisen. Aan materiaalgebruik, welstand. Het gebouw moest bijvoorbeeld een blikvanger zijn. Maar het is ons gelukt.”

Nabuurschap

Collectieve woonvormen voor ouderen zijn de laatste tien, twintig jaar sterk in opkomst, ziet Peter Boelhouwer, hoogleraar woningmarkt aan de TU Delft. “Het aantal ouderen en alleenstaanden neemt toe. Mensen leven langer. Het concept hofjeswoningen is erg populair”, constateert hij. “Je hebt daar een soort nabuurschap, waarin je elkaar helpt en samen dingen onderneemt.”

Een voorbeeld is de Knarrenhof, met twee locaties in Zwolle en een in Hardenberg. Begin volgend jaar komt er een in Gouda. In zeker driehonderd gemeenten zijn er initiatieven voor Knarrenhofjes, zegt Boelhouwer, die in de adviesraad zit. “Er hebben zich nu ruim 20.000 mensen voor aangemeld.”

De Landelijke Vereniging Gemeenschappelijk Wonen van Ouderen (LVGO) adviseert vijftigplussers die zelf hun eigen woongemeenschap willen opzetten. LVGO-voorzitter Gabriëlle Verbeek (63) vertelt dat er sinds vorig jaar al een hausse aan aanvragen binnenkwam. “Mensen denken na over hun toekomst en bedenken eigen woonconcepten. Zeker nu de overheid een stap terugdoet en je niet snel meer in een verzorgingshuis komt.”

Saamhorigheid, met elkaar en met de buurt, is belangrijk voor woongemeenschappen. Of zoals Oosterman het omschrijft: “Aandacht voor elkaar. Warme contacten.” Horsten: “Samen biljarten in de gemeenschappelijke ruimte, dat zou ik leuk vinden.” Oosterman: “Of samen een wandeling maken.”

Voorschot op de toekomst

Henriëtte Zoetendal (56) trekt samen met haar man Bert Pijffers (65) uit Heerenveen in ’t Paviljoen. Ze verkochten onlangs hun woning. “Een groot huis met veel trappen. De kinderen zijn de deur uit en we willen een voorschot op de toekomst nemen.” Het plan van de hofjeswoningen kwam op hun pad, vertelt ze. Dat het energiezuinige en duurzaam gebouwde woningen worden, spreekt haar extra aan. Ze krijgt weleens de vraag of ze niet wat te jong is met haar 56 jaar. Sommigen waarschuwen haar dat zij straks opdraait voor de zorg van de ‘oudjes’. Ze lacht. “In noodgevallen kan dat best eens. Maar niet structureel. Daar hebben we professionals voor.”

Op 1 december dienen Oosterman en Horsten de bouwaanvraag in bij de gemeente Heerenveen. Als alles meezit gaat de schop maart volgend jaar de grond in. Van de acht woningen zijn er nu vier verkocht. De prijs is drie ton. “Niet gering”, geeft Zoetendal toe. “Maar je krijgt er wel veel extra’s voor. Een duurzame, levensloopbestendige woning met een grote tuin.” Ze heeft er zin in. “Lekker aan de waterkant op je privéterras zitten. En tuinieren. Daar ben ik gek op!”

Lees ook:

Elke bewoner van de Knarrenhof tekent voor noaberschap. Letterlijk

Ze zouden niet anders willen, maar voor de zekerheid is het op papier vastgelegd: bij de Knarrenhof zorgen buren voor elkaar.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden