Privacy

Het inmiddels failliete VoetbalTV vecht zijn boete van de AP toch aan. Het is namelijk een principiële kwestie

Beeld ANP

De Autoriteit Persoonsgegevens moest maandagochtend voor de rechter de boete verdedigen die het oplegde aan VoetbalTV. Werd het bedrijf rijk van beelden van voetballende amateurs of had het juist een samenbindende functie? 

VoetbalTV vecht bij de rechter de boete van 575.000 euro aan die het kreeg van de Autoriteit Persoonsgegevens (AP). Het bedrijf, dat opnames maakte van amateurvoetbalwedstrijden, is niet de enige. De privacytoezichthouder moet zich met steeds grotere regelmaat voor de rechter verdedigen, blijkt uit cijfers van de AP zelf. 

In 2018 was er sprake van 20 rechtszaken tegen de AP. Vorig jaar waren het er 35, waaronder 5 keer een kort geding. Dat aantal wordt dit jaar hoogstwaarschijnlijk geëvenaard, want in de eerste zes maanden van dit jaar staat de teller al op 32 rechtszaken.  

Capaciteitsprobleem

De toename is volgens de toezichthouder zelf een logisch gevolg van een groeiend aantal privacyklachten dat binnenkomt en het stijgende aantal onderzoeken dat de toezichthouder verricht. Wel leggen de procedures een grote druk op de juridische afdeling van de AP, die al kampt met capaciteitsproblemen, aldus een woordvoerder. 

Het grootste deel van de zaken wordt aangespannen door mensen die een klacht hebben ingediend bij de AP vanwege een veronderstelde privacyschending en die vinden dat de waakhond niet genoeg doet met die klacht. Maar tot nu toe stapten ook vrijwel alle organisaties die door de AP een sanctie kregen opgelegd naar de rechter – niet ongebruikelijk na ingrijpen van een toezichthouder, benadrukt de woordvoerder. 

Bom onder bedrijfsmodel

Wat dat betreft is de zaak van VoetbalTV exemplarisch. De boete hing het bedrijf al een tijd boven het hoofd en was de bom onder het bedrijfsmodel, aldus hun advocaat. VoetbalTV is inmiddels failliet verklaard. 

Volgens de AP schond het bedrijf de privacy van voetballers, scheidsrechters en publiek die op de gemaakte beelden te zien zijn, zonder dat daarvoor een wettelijke grondslag bestond. En het ging niet om geringe aantallen, benadrukte de AP maandagochtend tegenover de rechter in Utrecht. VoetbalTV verspreidde van zo’n 2500 wedstrijden per maand beelden via een app, waaronder ook van wedstrijden met kinderen vanaf dertien jaar. 

Commercieel belang

De zaak draait vooral om de vraag of VoetbalTV zich kan beroepen op een zogeheten gerechtvaardigd belang. Dat is in de privacywet een van de grondslagen voor een bedrijf om privégegevens te mogen verwerken. Simpel gezegd komt het erop neer dat een bedrijf een afweging moet maken tussen het eigen belang en het belang van het publiek dat recht heeft op privacy. Weegt het belang van het bedrijf zwaarder, dan mag de privacy worden geschonden. 

Volgens de AP kan VoetbalTV zich hier niet op beroepen, omdat het er in de kern op neerkomt dat het bedrijf met de opnames persoonsgegevens van mensen verwerkte om daarmee geld te verdienen. Het gerechtvaardigd belang zou dus puur een commercieel belang zijn en dat past niet in de ‘beschermingsgedachte’ van de privacywet. 

Volgens VoetbalTV neemt de AP hiermee een heel nieuw standpunt in over de vraag of een commercieel belang een gerechtvaardigd belang kan zijn. Bovendien heeft de privacywaakhond een te beperkte blik op wat VoetbalTV wil bereiken, aldus advocaat Quinten Kroes. “Ze zeggen: dat jullie voetbalplezier willen verhogen en banden tussen leden en club willen vergroten, dat zien we. Maar uiteindelijk gaat het jullie alleen om geld verdienen. Dat is een platte manier om hiernaar te kijken.”

Principiële kwestie

Het is de eerste keer dat een rechter zich buigt over de vraag of de Europese privacywet, die sinds 2018 van kracht is, een puur commercieel belang als een gerechtvaardigd belang toestaat. Een principiële kwestie die veel meer bedrijven die privégegevens verwerken, aangaat. 

Het kan daarom zijn dat de rechtbank in Utrecht eerst vragen stelt aan het Europees Hof van Justitie voordat wordt beslist of de boete voor VoetbalTV al dan niet gegrond is. De rechter kon daar maandag nog geen uitsluitsel over geven. Komt het Hof eraan te pas, dan zal de uitspraak langer dan de gebruikelijke zes weken op zich laten wachten. 

Lees ook

Boze KNVB-directeur: ‘Privacywaakhond is snurkend keffertje waar voetbal de dupe van wordt’

Vanwege privacy dreigt het einde voor VoetbalTV. Het bedrijf stapt naar de rechter, de KNVB-directeur amateurvoetbal is boos.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden