Nieuws Holocaust

Het Holocaust Namenmonument komt er, ondanks protest van de buurt

Beeld Studio Libeskind

De buurt moet buigen, het Holocaustmonument mag er komen. Daaraan ging een jarenlange strijd met omwonenden vooraf. ‘Fantastisch’, reageert de voorzitter van het Auschwitzcomité.

De bestuursrechter bepaalde gisteren dat het nationale Namenmonument voor de slachtoffers van de Holocaust op de beoogde plek in Amsterdam mag komen. Buurtbewoners hadden zich jarenlang hiertegen verzet.

Onder grote mediabelangstelling hoorde voorzitter Jacques Grishaver van het Auschwitzcomité  de uitspraak van de bestuursrechter. “Fantastisch”, was zijn eerste reactie. “Ik ben hartstikke blij. Nu kunnen we aan de slag.”

Na talloze besluiten en bezwaren daartegen, is de uitspraak in de bodemprocedure die omwonenden hadden aangespannen, zo goed als definitief. Bewoners vonden het ontwerp te groot en betwistten de rechtmatigheid van de gevolgde procedures. De rechter oordeelde anders: Ja, het is een bijzonder bouwwerk dat de omgeving zal veranderen. Maar de correcte procedure is gevolgd en voor de veiligheid wordt gezorgd. Een beroep bij de Raad van State blijft mogelijk, maar naar verwachting gaat de bouw dit najaar van start.

Initiatiefnemer Grishaver, inmiddels 77 jaar, kan eindelijk contracten gaan tekenen met aannemers terwijl de gemeente de grond bouwklaar maakt. Hij had het plan al in 2006 maar het geheel kwam in een stroomversnelling toen de befaamde Pools-Amerikaanse architect Daniel Libeskind zich in 2011 bereid verklaarde het ontwerp te maken. Nog een paar uur wachten tot de architect wakker wordt in New York, en dan belt Grishaver hem met het goede nieuws. “Dat doe je niet met een emailtje.”

De Hebreeuwse letters op het Namenmonument betekenen: In Memoriam. Beeld Studio Libeskind

Hoe kijkt hij terug op de lange strijd? “Die heeft veel kracht gekost. Inmiddels zijn veel mensen overleden die graag hun hand op de steen met de naam van hun oma of opa hadden gelegd.” Het nationale Namenmonument komt in het hartje van de ooit dichtbevolkte Jodenbuurt. Elk van de vermoorde 102.000 Joden, Roma en Sinti krijgt haar of zijn naam in een baksteen in het monument.

Eerder dit jaar bracht de stichting naar buiten wie er precies op de locatie van het beoogde monument woonden tot zij werden afgevoerd naar de vernietigingskampen.

Een aangrijpende lijst, omdat Amsterdammers de plek vooral zien als een parkje. Veel woningen uit de wijk zijn in de jaren zestig en zeventig gesloopt. Op het betreffende stuk Weesperstraat woonden welgeteld 178 mensen. Zoals de familie Goudsmit op 36 I-hoog: Sientje (15), Iwan (16), Grietje (22) en de ouders Josephine (52) en Benjamin (46). En Martha Kok (32) op 2 bovenhuis.

Veel gemeentes hebben hun voormalige inwoners ‘geadopteerd’ om de bouw financieel mogelijk te maken. Beeld Studio Libeskind

Grishaver vertelt dat ruim zeventig gemeentes hún Joodse inwoners van toen hebben ‘geadopteerd’ om zo financieel bij te dragen aan de bouw van het monument. Urk had twee Joden en doet mee. “Diemen was de eerste gemeente, die alle inwoners adopteerde. Ook Amstelveen, Beverwijk, Alphen aan de Rijn doen mee. Amsterdam adopteerde alle 60.000 Joodse inwoners van toen.”

De begroting van 14 miljoen euro is rond, mede doordat het Rijk in januari de bijdrage van 2,3 naar 8,3 miljoen verhoogde.

Lees ook:

Holocaustmonument stuit op ontevreden buurtbewoners

 Er is protest, tegen de plek en de omvang van het monument.  In mei 2018 gaf de Amsterdamse bezwaarcommissie haar advies.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden