Coronavirus

Het gaat de goede kant op, zegt de RIVM-baas: de besmettingsgraad daalt

RIVM-directeur Jaap van Dissel op weg naar de briefing over het coronavirus in de Tweede Kamer. Beeld BSR Agency

Het gaat de goede kant op met het bedwingen van het coronavirus, zo kon RIVM-baas Jaap van Dissel de Tweede Kamer vanmorgen vertellen. De besmettelijkheidsgraad is duidelijk gedaald. Toch zijn we er nog lang niet, de maatregelen blijven onverminderd nodig en de piek op de ic's moet nog komen.

Hou vol, zei RIVM-baas Jaap van Dissel tijdens de hoorzitting in de Tweede Kamer. Het gaat de goede kant op, de eerste groene grassprietjes van vorige week hebben gezelschap gekregen van nieuwe sprietjes, maar we zijn er nog lang niet, zo was zijn boodschap.

Het belangrijkste cijfer dat Van Dissel toonde was de besmettelijkheidsgraad; de R. Die lag vorige week rond de 1. Dat wil zeggen: elke patiënt besmet één ander persoon. Nu ligt de besmettelijkheidsgraad onder de 0,5, zei hij. Daarmee dooft de epidemie in Nederland langzaam uit. Met de nadruk op langzaam. Want bij een besmettelijkheidsgraad van bijvoorbeeld 0,5 komen er op de 1000 patiënten nog altijd 500 bij. En die 500 kunnen weer makkelijk 1000 Nederlanders besmetten als iedereen denkt dat het best lekker gaat met de bestrijding van het virus en massaal dezelfde recreatieplekken uitzoekt. Vandaar de herhaalde waarschuwing van Van Dissel: hou afstand, volg de maatregelen op.

Beeld Louman & Friso

Dat het de goede kant opgaat, is niet terug te zien in de sterftecijfers die het RIVM elke middag bekendmaakt of in het aantal patiënten die op de intensive cares aan de beademing liggen. Daarom ook dat er nog altijd vanuit de samenleving en politici de roep is om maatregelen aan te scherpen. Waarom geen echte, harde lockdown zoals in bijvoorbeeld Spanje, waar je alleen met een toestemmingsbriefje de straat op mag, zo vragen sommigen zich af. 

Laatste RIVM-cijfers: 134 nieuwe coronadoden

Het officiële dodental door het coronavirus is met 134 gestegen. Van 1173 Nederlanders staat nu vast dat ze aan de gevolgen van de besmetting zijn overleden, zo blijkt uit de laatste cijfers van het RIVM.

De toename is lager dan dinsdag. Toen meldde het instituut 175 sterfgevallen, het hoogste aantal tot dan toe sinds het begin van de uitbraak. Het aantal nieuwe meldingen over ziekenhuisopnamen is met 447 ook lager dan dinsdag, toen 722 meldingen binnenkwamen.

Op de intensivecareafdelingen lagen op woensdag zeker 1108 coronapatiënten. Bij nog eens 46 ic-patiënten wordt Covid-19 vermoed, maar is de besmetting nog niet vastgesteld. Omdat ziekenhuizen het erg druk hebben, zijn de cijfers mogelijk onvolledig.

Lees hier onze analyse terug over wat de dagelijkse RIVM-cijfers wél zeggen, en wat vooral niet.

Een lockdown heeft geen enkele zin

Zo’n lockdown heeft geen enkele zin, herhaalde Van Dissel nog maar eens. De besmettelijkheidsgraad kan misschien nog iets zakken, maar het verschil tussen 0,2 en 0,1 is niet zo groot, zei hij. Daarbij ziet Van Dissel dat Nederlanders nauwelijks nog de straat op gaan. De trams in Den Haag zijn leeg, zo was hem opgevallen tijdens zijn rit naar de Tweede Kamer. Datzelfde geldt voor de treinen. Een harde lockdown zal daarom weinig veranderen. Zeker niet om de ic’s op korte termijn te ontlasten, aangezien er enige weken zitten tussen het moment van besmetting en opname.

De piek voor de ic’s ligt waarschijnlijk ergens tussen eind april en begin mei. Ic-arts en hoofd van de Nederlandse Vereniging Intensive Care (NVIC) Diederik Gommers ziet een positieve ontwikkeling. Tot voor kort kwamen er dagelijks 100 nieuwe ic-patiënten bij. De patiënten die van de ic vertrokken heeft hij van dat getal afgetrokken. Nu ligt de dagelijkse aanwas rond de 60. Dat heeft ook te maken met een oplopend aantal patiënten dat van de beademing komt. De komende weken zullen meer Covid-patiënten de ic’s verlaten, wat ruimte maakt voor de nieuwe zieken.

Toch was van opluchting in de stem van Gommers nog niets te merken. We zitten in de gele fase, zei hij. Dat is de fase waarin het aantal ic-bedden wordt verdubbeld en de kwaliteit van de zorg iets achteruitgaat. Bijvoorbeeld omdat de zorg niet alleen plaatsheeft in de ic-ruimtes, maar ook daarbuiten. De ic-verpleegkundigen die normaal twee patiënten in de gaten houden, hebben nu de verantwoordelijkheid voor drie of vier personen. Dat brengt stress met zich mee, zegt Gommers. En fouten zijn onvermijdelijk. Ook fouten met dodelijke afloop. De ic-verpleegkundigen krijgen hulp van haastig bijgeschoold personeel, zoals anesthesiologen en operatiekamerassistenten. Al met al is op die manier de zorg van voldoende kwaliteit, stelt Gommers.

Lees ook:

Wat de dagelijkse RIVM-cijfers wél zeggen, en wat vooral niet

De dagelijkse cijfers zijn een soort tussenstand in de strijd tegen corona. Ze moeten een houvast bieden, om te weten waar we staan. Tegelijkertijd zeggen deze statistieken weinig over wat er echt gaande is in Nederland. Wat weten we nu eigenlijk wel over besmettingen, aantal doden, de patiënten in ziekenhuizen en op de ic’s?

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden