ReportageVisserij

Het brexit-akkoord doet pijn bij de vissers in IJmuiden: ‘De Britten wisten waar ze moesten zijn’

Visser Peter Kuyt (52) uit Katwijk repareert met zijn bemanning in de haven van IJmuiden de visnetten van de Rosemarie KW 34. Beeld Olaf Kraak
Visser Peter Kuyt (52) uit Katwijk repareert met zijn bemanning in de haven van IJmuiden de visnetten van de Rosemarie KW 34.Beeld Olaf Kraak

Door het Brexit-akkoord tussen Londen en Brussel mogen Europese vissers vanaf 1 januari nog 5,5 jaar vissen in de Britse wateren, maar gemiddeld wel met een kwart minder aan vangst. ‘Je gaat inleveren.’

“Dat worden minder pallets met vis”, stellen Arnout Langerak en Gijs Duijndam van visserijbedrijf Cornelis Vrolijk nuchter vast. De eerste is directeur en de tweede is schipper. Op de kant zien ze hoe een hijskraan dozen met bevroren haring op pallets uit de Carolien haalt en op de kade zet in de IJmuidense haven. Het schip keerde vorige week terug van de visvangst in het Britse deel van het Kanaal.

De komende 5,5 jaar zal er in het ruim van de Carolien steeds minder haring liggen. In 2026 12 procent minder dan de huidige quota, vertelt Langerak (47), directeur pelagische visserij. Daaronder vallen vis als makreel en haring. Het lagere haringquotum is een van de uitkomsten van het Brexit-akkoord tussen Londen en Brussel vorige week. Europese vissers mogen vanaf 1 januari nog 5,5 jaar vissen in de Britse wateren, maar gemiddeld wel met een kwart minder aan vangst. In 2026 gaan de Europese Unie en het Verenigd Koninkrijk opnieuw praten over toegang tot de Britse wateren.

Minder haring en ook minder makreel voor Cornelis Vrolijk. Het visserijbedrijf richt zich met name op deze twee vissoorten en juist die vangen ze in het Britse deel van de Noordzee. Vooral de vermindering van de makreelvangst doet pijn. Want dat is de meest lucratieve vis onder de pelagische soorten, weet Langerak, en in 2026 mag daar 26 procent minder van worden gevangen dan nu. “De Britten wisten waar ze moesten zijn”, zegt hij met een zuur lachje.

De hektrawler Carolien wordt gelost.  Beeld Olaf Kraak
De hektrawler Carolien wordt gelost.Beeld Olaf Kraak

In de vergaderkamer van rederij Cornelis Vrolijk, met uitzicht op de eigen vloot in de Haringhaven, overheerst de ontevredenheid. In het ergste geval bij een no-deal had de Carolien in het nieuwe jaar de netten niet mogen uitgooien in de Britse wateren. De Britten, zegt algemeen directeur Annerieke Vrolijk (50), hadden met het verkrijgen van de controle over hun wateren, meer vis van de EU willen afpakken. Dat gevaar is voor nu geweken. Daarover heerst opluchting. Daar staat het nadeel van de lagere quota tegenover. “De quota die we hebben opgebouwd, worden ons ontnomen”, zegt Langerak. Vrolijk: “Ons bedrijf is ingericht op de huidige vangstrechten.”

Onzekerheid over nieuwe Investeringen

De vraagtekens blijven. Welke komen er na na de huidige 5,5 jaar? “We hadden het liefst een langdurige overeenkomst van 25 jaar gekregen”, zegt Vrolijk. “Dan weet je waar je aan toe bent.” En dus aarzelt het visserijbedrijf over nieuwe investeringen, zoals modernere schepen.

Minder vis betekent minder salaris voor vissers als Duijndam, 29 jaar op zee en afkomstig uit een vissersfamilie. De bemanning van schepen als de Carolien krijgt betaald afhankelijk van de vangstopbrengst. Hoe wordt het inkomen in de toekomst, vraagt Duijndam (46) zich af. Wat betekent dit voor zijn 16-jarige zoon die ook graag de visserij in wil?

Duijndam maakt de Carolien klaar voor de volgende reis. Vertrek 4 januari. Zulke reizen wordt minder als er minder gevangen wordt, zegt hij. Een schip aan wal verdient geen geld. Dat moet varen, weet Duijndam. Er volgt een stilte. “Je gaat inleveren.”

Tong- en scholvissers

Van de drukte naar het laden en lossen in de Haringhaven naar de rust van de kotterschepen in de IJmuidense Vissershaven. Schipper Peter Kuyt (52) uit Katwijk, 36 jaar in het vak, repareert met zijn bemanning de netten van de Rosemarie KW 34. Begin januari vaart hij uit voor schol en tong in de Noordzee.

Tandenknarsend heeft Kuyt het brexitakkoord gelezen. “We halen 70 tot 80 procent van onze vangst uit het Britse water”, zegt hij met rauwe stem. Ook hij moet aan vangst en dus opbrengst inleveren. De schipper vreest dat het bedrijf waarvoor hij werkt het met minder bemanning moet doen. Zie nu nog maar mensen te motiveren en goede vissers te krijgen, moppert hij.

De toekomst staat op het spel, vinden Kuyt en Langerak. “We vissen als Nederlanders al vierhonderd jaar op de Noordzee”, zegt de laatste. “En dat willen we de komende vierhonderd jaar blijven doen.”

Lees ook:

Britse vissers woedend over brexit-deal: We zijn in de uitverkoop gedaan

Niet alleen de Europese vissers, maar ook de Britse vissers zijn ontevreden met het eindresultaat van de brexit-onderhandelingen. Ze zijn woedend op hun premier Boris Johnson, omdat hij in hun ogen ‘uitverkoop heeft gehouden’.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden