300 jaar oud

Het Boekhuis is de oudste winkel van Friesland, en nu ook hofleveranier

Het Boekhuis krijgt het predicaat hofleverancier. De winkel is 300 jaar oud en daarmee een van de oudste van Nederland. Beeld Sjaak Verboom
Het Boekhuis krijgt het predicaat hofleverancier. De winkel is 300 jaar oud en daarmee een van de oudste van Nederland.Beeld Sjaak Verboom

Het Boekhuis in Workum bestaat 300 jaar en mag zich nu hofleverancier noemen. Eigenaar Vincent Stumpel staat na bijna veertig jaar nog altijd met plezier achter de toonbank.

Kleine stapeltjes blocnotes liggen tussen de boeken van Het Boekhuis in Workum. Eigenaar Vincent Stumpel reikt een verzameling aan. ‘Bij Koninklijke beschikking Hofleverancier’, prijkt rechts bovenin de vierkante papiertjes. Kleurrijke boeketten fleuren de zaak op. Anderhalve week geleden vierde een bescheiden gezelschap dat de boekhandel officieel het predicaat hofleverancier kreeg toegekend van de commissaris van de koning.

Het Boekhuis is 300 jaar oud, ontdekte Stumpel een paar jaar geleden. Zijn speurwerk wees uit dat de boekwinkel in de Friese Elfstedenstad (4400 inwoners) al in 1719 bestond. “Wij zijn de oudste winkel van Friesland en ik denk ook een van de oudere van Nederland.” Als je honderd jaar bestaat, kun je de titel hofleverancier bij je eigen burgemeester aanvragen. “Dus we hadden er recht op. Puur voor de leuk.”

Geslacht van boekhandelaren

De bescheiden eigenaar stamt uit een geslacht van boekhandelaren. De familie heeft twaalf boekwinkels in Noord-Holland. In 1981 nam Stumpel boekhandel Gaastra in Workum over. “Hoe dat ging? Wij hadden een vakantiehuisje in Molkwerum en elk jaar stapte mijn vader hier binnen. Steeds vroeg hij mevrouw Gaastra of ze de winkel niet wilde overdoen. Uiteindelijk ging ze in 1981 overstag. Mijn vader vroeg: is het wat voor jou?” Een bizarre manier om aan een boekhandel te komen, schertst de boekhandelaar, die 27 jaar was toen hij eigenaar werd van de zaak.

“Mevrouw Gaastra wist al dat de winkel heel oud was”, zegt Stumpel, “maar niet exact hoe oud.” Vier jaar geleden dook hij zelf de archieven in. “Ik had toen opeens tijd. We moesten onze vakantie afzeggen omdat onze kat ziek werd. Al vrij snel vond ik een hypotheekakte uit 1719. Ene Petrus Olingius had hier een drukkerij en boekhandel, in het pand waar nu hotel De Gulden Leeuw zit.” Stumpel ontdekte dat de boekhandel acht keer is overgenomen, maar slechts twee keer is verhuisd. Sinds 1904 zetelt die aan het Noard.

Na al die jaren staat de boekenbaas nog steeds met plezier achter de toonbank. “Wat er leuk aan is? Wat is er niet leuk aan?”, grapt hij. “Mensen vragen je advies over een boek, of tips over welk boek ze iemand cadeau moeten doen.”

Natuurlijk had Stumpel, net als zijn collega’s, de afgelopen jaren last van de opkomst van bol.com. “Terwijl je ook bij ons 24 uur online kunt bestellen”, stelt zijn vrouw Mieke. “De volgende dag heb je je boek in huis.” Maar waar sommigen het loodje legden, bleef Het Boekhuis overeind. Stumpel: “Gelukkig hebben we nog wat vet op de botten. En het pand is van onszelf.” Wel breidde hij het assortiment het afgelopen jaar uit met de verkoop van onder meer leesbrillen en Dopper-waterflessen. “Dat loopt goed.”

De geboren Hoornaar is nu 67 en peinst er niet over te stoppen. Een opvolger is er niet. Stumpel maakt zich er niet al te druk om. “Ik hoop iemand te vinden. Die persoon komt vast wel op mijn pad.” Vaste klanten zijn soms wel ‘doodongerust’, vult zijn vrouw aan. “Die vragen: jullie blijven toch wel? En ja, het zou erg jammer zijn als deze winkel uit Workum verdwijnt.” Stumpel: “Bijzonder toch, dat een stadje met maar 4400 inwoners zo'n goed geoutilleerde boekhandel heeft?”

Lees ook:

Dit is de eerste koninklijke camping van Nederland: ‘Mijn vader droomde van deze status’

Camping De Paalberg in Ermelo mag sinds vrijdag als eerste het predicaat ‘Bij Koninklijke Beschikking Hofleverancier’ voeren. Sommige families komen er al enkele generaties.

Doemscenario dreigt voor lokale boekhandels, maar we kunnen dit zelf voorkomen

Boeken bestellen vanuit huis en Bol, het lijkt onlosmakelijk met elkaar verbonden. Maar er zijn andere manieren waarmee we ook voorkomen dat unieke boekhandels het loodje leggen, stelt schrijver Lucas Zandberg.

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden