VoorbeschouwingRechtszaak

Het begin van het proces tegen vier MH17-verdachten is pas de ‘eerste stap’

De rechtszaal in het Justitieel Complex Schiphol. Beeld ANP

Komende maandag begint het langverwachte proces-MH17. Hoe leef je als nabestaanden toe naar zo’n belangrijke rechtszaak?

Het is een heel dubbel gevoel, zegt Piet Ploeg, voorzitter van de Stichting Vliegramp MH17. “Je kijkt er enorm naar uit, want we hebben hier vijfeneenhalf jaar op zitten wachten. Tegelijkertijd zie je er ook tegenop”, aldus Ploeg, die zijn broer Alex, zijn schoonzus en zijn neef verloor toen vlucht MH17 op 17 juli 2014 met een Buk-­raket werd neergeschoten boven Oost-Oekraïne. “Het zal weer behoorlijk confronterend worden. Je krijgt toch informatie die je terugbrengt naar de gebeurtenissen van toen.”

Robbert van Heijningen moet zijn broer Erik, zijn schoonzus en neef missen sinds die rampzalige dag. Hij en zijn vrouw Loes zijn blij dat het proces nu daadwerkelijk begint. “We zijn er wel aan toe, het is toch de laatste fase. Maar ik merk dat het veel spanning geeft”, zegt hij. “Over mijn spreekrecht tijdens het proces had ik bijvoorbeeld een gesprek met het Openbaar Ministerie. Toen greep het me zo enorm aan dat ik af en toe niet verder kon. Je beleeft alles van juli 2014 opnieuw.”

Straks weten we wat het JIT aan informatie heeft verzameld en wat de rol van Rusland is geweest

Ploeg vindt het heel belangrijk dat de wereld te weten komt wat er op 17 juli 2014 is gebeurd, na ruim vijf jaar strafrechtelijk onderzoek in stilte door het Joint Investigation Team (JIT). “Dat heeft twee persconferenties gegeven, waar een tipje van de sluier is opgelicht”, zegt Ploeg. “Ondanks het feit dat er waarschijnlijk geen verdachten bij de zitting zijn, weten we straks wel wat het JIT tot nu toe aan informatie heeft verzameld en wat de rol van Rusland is geweest.”

Van Heijningen is bang dat het proces meteen wordt verdaagd of vertraagd, als advocaten bijvoorbeeld nader onderzoek willen. Hij vindt het goed dat een van de verdachten advocaten stuurt, ook als die twijfel gaan zaaien. “Daarmee geven zij de rechters de gelegenheid om ook die kant van de zaak te beoordelen. Als zij oordelen dat het OM een stevige zaak heeft en op basis daarvan een veroordeling uitspreken, dan is het meerwaarde dat die advocaten hun zegje hebben kunnen doen.”

Ploeg noemt de berechting van de vier verdachten ‘een eerste stap’. “We mogen hopen dat het hier niet bij blijft. Deze vier zijn misschien niet degenen die de raket hebben afgevuurd, ze zijn op z’n minst betrokken bij het verschaffen en het transport van het Buk-systeem. We vinden het belangrijk dat het hele traject in beeld komt, dus van degene die de knop heeft ingedrukt tot degenen, mogelijk in het Kremlin, die eindverantwoordelijkheid dragen.”

Over alle kletsverhalen zeg ik tegen de na­bestaanden: kijk maar niet op Twitter

Net als veel andere nabestaanden ergert Ploeg zich enorm aan de desinformatie die al sinds de ramp wordt verspreid, niet alleen door Rusland, maar ook door trollen op social media. Hiermee wordt geprobeerd twijfel te zaaien over de toedracht en het JIT-onderzoek. “In de aanloop naar het proces ontploffen de kletsverhalen nu op sociale media. Alle mogelijke theorieën worden weer gelanceerd, tot de meest smakeloze en respectloze aan toe. Daarover zeg ik tegen de na­bestaanden: kijk maar niet op Twitter.”

De meeste nabestaanden blijken overigens weinig gevoelig voor allerlei complottheorieën, ziet Ploeg. “Zij blijven bijna zonder uitzondering groot vertrouwen houden in het onderzoek van het JIT. Daar ben ik wel trots op.”

Lees ook:

Justitie begint aan ingewikkelde MH17-puzzel

Wie drukte op de lanceerknop van de Buk-raketinstallatie, waarmee vlucht MH17 is neergeschoten? Wie gaf daarvoor het bevel en waarom? Of er antwoorden komen op deze cruciale vragen zal moeten blijken tijdens het MH17-proces dat maandag begint.

Ruim 400 journalisten uit meer dan 20 landen komen af op MH17-proces

Ruim vierhonderd journalisten uit meer dan twintig landen hebben zich aangemeld voor het strafproces over het neerhalen van vlucht MH17 in 2014.

Het Kremlin zal de gevolgen van MH17 nog jaren voelen

Op het eerste gezicht lijkt Rusland weg te komen met zijn rol in de vliegramp, vandaag vijf jaar geleden. Maar MH17 raakt Rusland wel degelijk.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden