Kunstroof

Het alarm ging af, maar voor de politie kwam, waren de dieven er al met de Van Gogh vandoor

Vincent van Gogh: ‘Lentetuin, de pastorietuin te Nuenen in het voorjaar’Beeld via REUTERS

De ‘Lentetuin’ van Vincent van Gogh is in de nacht van zondag op maandag gestolen uit het Singer in Laren. Andere kunstwerken worden niet vermist. ‘Zo’n roof gaat heel snel, maximaal twee minuten.’

De beveiliging was op orde volgens de directie, maar toch hebben dieven een werk van Vincent van Gogh gestolen uit het Singermuseum in Laren. Het gaat om ‘Lentetuin, de pastorietuin te Nuenen in het voorjaar’ dat de schilder maakte in 1884, zes jaar voor hij stierf op 37-jarige leeftijd.

In de nacht van zondag op maandag vernielden dieven rond 03.15 uur de glazen voordeur van het museum aan de Oude Drift. Volgens een woordvoerder van de politie Midden-Nederland ging het alarm gewoon af, maar voordat de agenten ter plaatse waren, waren de daders alweer verdwenen. “Zo’n roof gaat heel snel, maximaal twee minuten.” Behalve de Van Gogh worden er geen andere kunstobjecten vermist. Bij het politieonderzoek is inmiddels een kunstroof-expert betrokken. Hoe groot de kans is dat het schilderij wordt teruggevonden is onduidelijk. “Dat kunnen we niet voorspellen, er zijn niet zoveel van dit soort zaken.”

Goed zichtbare verbijstering

Volgens de tweekoppige directie van het museum, Evert van Os en Jan Rudolph de Lorm, zijn alle protocollen die gelden voor de beveiliging van de collectie gevolgd. Op de online persconferentie waarmee de kunstroof bekend werd gemaakt was de verbijstering goed zichtbaar. “Deze kunst is van ons allemaal”, zei De Lorm, die hoopt dat het schilderij spoedig wordt teruggevonden.

Hoe goed was het museum beveiligd?

Hij kent de situatie ter plekke niet, zegt kunstbeveiligingsexpert Ton Cremers. Maar hij zag wel foto’s van de glazen pui van het Singer Museum: “Als glas je entree is, dan is het wachten op een inbraak. Zonder transparante rolluiken achter dat glas zijn dieven snel binnen én snel weer weg. Aan een alarm heb je dan niets.” Cremers was vijftien jaar hoofd beveiliging bij het Rijksmuseum en werkte daarna als zelfstandig expert voor zo’n 450 andere musea wereldwijd. “Musea hebben veel te veel de neiging om beveiliging te baseren op elektronica, op piepjes en camera’s. De bouwkundige beveiliging krijg veel minder aandacht. Ze stemmen hun beveiligingsprotocollen af met de verzekeraars, maar die kan het weinig schelen. Verzekeraars beschouwen diefstal als een klein risico.”

Ook Andreas Blühm, directeur van het Groninger Museum dat het schilderij uitleende aan het Singer Laren, is geschokt dat het werk is verdwenen. Hij benadrukte dat het om gemeenschapsgeld gaat en dat er in het verleden altijd in goed vertrouwen is samengewerkt. “Dat zal in de toekomst niet anders worden”, zei Blühm.

Het frisse groen en blauw van het nieuwe seizoen

De Lentetuin is de enige Van Gogh in het bezit van het Groninger Museum en werd uitgeleend aan het Singer Laren voor de tentoonstelling ‘Spiegel van de ziel. Toorop tot Mondriaan’, over Nederlandse schilders van voor 1900. De expositie gaat over hoe bekende kunstenaars als Jan Toorop, Vincent van Gogh en Piet Mondriaan spiritualiteit beleefden.

Het exterieur van Museum Singer in Laren. Beeld ANP

Van Gogh woonde in 1883 en 1884 bij zijn ouders in de pastorie in het Brabantse Nuenen toen hij tuin met op de achtergrond de kerktoren schilderde. Het werk is gemaakt met olieverf op papier op paneel en is 25 bij 57 centimeter groot. ’s Winters al maakte Van Gogh diverse tekeningen van de tuin, maar het schilderij toont het begin van de lente, met ‘het frisse groen en blauw van het nieuwe seizoen’, aldus de site van het Groninger museum.

Lees ook: 

De ‘lelijke tijd’ in de Nederlandse schilderkunst was niet zo lelijk

Lange tijd gold de 19de eeuw als de ‘lelijke tijd’ in de Nederlandse schilderkunst. Een tentoonstelling in Singer Laren en een nieuw standaardboek laten zien dat dat niet terecht is.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden