Transplantatie

Hartcouveuse maakt meer transplantaties mogelijk

null Beeld Louman & Friso
Beeld Louman & Friso

Een nieuwe manier om het stilstaande hart van een donor opnieuw te laten kloppen moet levens redden van mensen met hartfalen.

Voor patiënten die lijden aan hartfalen en wachten op een donorhart ziet de toekomst er iets hoopvoller uit. Nu nog overlijdt één op de zeven patiënten op de wachtlijst. Dat kunnen er fors minder worden dankzij een nieuwe techniek waardoor meer hartdonoren beschikbaar komen.

Die techniek is eigenlijk een machine die Heart in a box heet. Het apparaat heeft iets weg van een couveuse waarin een hart ligt, kloppend, en met slang en pijp aangesloten op zuurstof en bloedtoevoer. Heart in a box kan het aantal harttransplantaties verdubbelen van 40 naar 80 per jaar. Dat is een substantieel aantal op een wachtlijst met 140 patiënten.

Met iedereen gaat het goed

Afgelopen maanden hebben het Universitair Medisch Centrum Utrecht, het UMC Groningen en het Erasmus MC diverse patiënten met de nieuwe machine van een donorhart voorzien. “Dat waren geslaagde ingrepen, met patiënten die nu weer thuis zijn”, zegt woordvoerder van de Nederlandse Transplantatie Stichting Yvette Hoogerwerf. “En één patiënt wordt vandaag uit het ziekenhuis ontslagen. Met iedereen gaat het goed.”

De patiënten die het donororgaan ontvangen, zijn veelal mensen met hartfalen. Deze kwaal kan ontstaan na een hartinfarct, of door een aangeboren afwijking waardoor de hartspier verslapt.

Alleen van hersendode patiënten

Een harttransplantatie is op dit moment alleen mogelijk als artsen het hart van een hersendode patiënt kunnen gebruiken. “Binnen de groep orgaandonoren zijn er twee soorten donoren”, legt Maaike Sperber uit. Zij is projectleider Donation after Circulatory Death in het UMC Utrecht. “Er zijn mensen die hun organen doneren nadat ze hersendood zijn. Zij liggen op de ic van een ziekenhuis en gaan naar de operatiekamer. Al zijn zij hersendood, hun hart klopt nog wel.”

null Beeld Louman & Friso
Beeld Louman & Friso

Deze groep bestaat jaarlijks uit ongeveer 100 personen. In de operatiekamer nemen chirurgen het hart uit het lichaam en wordt het met een koude vloeistof op ijs verpakt zodat het snel vervoerd kan worden naar een van de UMC’s die de transplantaties uitvoeren. Dat is de bestaande methode.

“Er zijn ook mensen die overlijden op de ic en zonder kloppend hart naar de operatiekamer gaan”, zegt Sperber. “Meer dan de helft van het aantal orgaandonoren (ongeveer 150 personen, red) bestaat uit deze groep. Maar mensen die zonder bloedcirculatie op de operatiekamer komen, konden nooit hun hart doneren. Dat is nu wel zo.”

Afstervend weefsel

“Heart in a box zorgt voor tijdwinst”, zegt Hoogerwerf. “Als het hart niet klopt, sterft weefsel af en is het al snel niet geschikt meer als donorhart. Dat voorkom je door het hart opnieuw te laten kloppen in de machine. Dan moet alles wel binnen 20 minuten gebeuren.”

‘Alles’ – dat is het moment waarop de ademhaling en bloedcirculatie stopt, de patiënt naar de operatiekamer wordt gebracht waar chirurgen het hart uitnemen en in de machine plaatsen. Familie heeft dan ook slechts vijf minuten de tijd om op de ic afscheid te nemen. Dat is kort, al zijn nabestaanden in dit soort situaties al langer bezig met afscheid nemen, zegt Sperber. “Ze worden hier uitgebreid op voorbereid.”

De techniek om een hart weer kloppend te krijgen, bestaat al een aantal jaar. Artsen in België, Spanje, Australië, het Verenigd Koninkrijk en de Verenigde Staten werken al met de nieuwe hartmachine. De resultaten zijn goed, laten uitgebreide onderzoeken uit Australië en het Verenigd Koninkrijk zien.

Lees ook:

Sporten na transplantatie verlengt levens

Heel weinig getransplanteerden doen aan sport terwijl dat levensverlengend blijkt te zijn. De Stichting Sport en Transplantatie wil hen de huiver laten overwinnen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden