Trouwlezer Haring Bais maakt al jarenlang portretten na uit de krant.

Trouw-lezer

Haring Bais (96) tekent portretfoto’s uit Trouw na. ‘Een leuk verhaal én een leuke kop zijn nodig’

Trouwlezer Haring Bais maakt al jarenlang portretten na uit de krant.Beeld Arie Kievit

De 96-jarige Haring Bais tekent al jaren portretfoto’s uit Trouw na. Dagenlang is hij in de weer met zijn grafietstift en carbonpapier. ‘Als ik me verdiep in de persoon en het verhaal induik, wordt het schilderij ook beter.’

Vladimir Poetin en Jörgen Raymann staan zij aan zij in de gang van het verzorgingstehuis in Rotterdam. Met precieze pennenstreken heeft Haring Bais de mannen geportretteerd, in zwart-wit nagetekend van foto’s die hij vond in Trouw. De Rus en de komiek zijn niet de enigen die de 96-jarige lezer met zijn grafietstift heeft vastgelegd. Bais’ portretten, speciaal tentoongesteld voor onze fotograaf, vullen de gang bijna van voor tot achter.

“Als ik de krant lees, speur ik altijd naar interessante koppen en verhalen”, zegt de negentiger, terwijl hij zijn rollator met twinkelende ogen langs de portretten duwt. “Maar aan de krant lezen kom ik soms nauwelijks toe. Zeker als ik inspiratie heb, zit ik de hele dag te tekenen. Ik kom tijd tekort!”

Bais maakt zo’n honderd portrettekeningen per jaar. De in 1924 in Purmerend geboren senior begon zijn creatieve carrière eind jaren ’80 met schilderen. “Ik werkte voor mijn pensioen bij een baggermaatschappij in Dordrecht en gaf leiding aan de afdeling reparatie. Toen ik in 1987 op mijn 62e met pensioen ging, had ik ineens niks meer te doen, dus begon ik met schilderijen maken om toch een beetje bezig te zijn. Zelfs al ben ik oud, ik wil toch nog wat creëren.”

Eerder maakte hij de tekeningen in kleur, legt Bais uit, nu enkel in zwart-wit.  Beeld Arie Kievit
Eerder maakte hij de tekeningen in kleur, legt Bais uit, nu enkel in zwart-wit.Beeld Arie Kievit

‘Fantastisch om hoofden na te tekenen’

In het begin waren het aquarellen van landschappen en paarden, daar houdt hij als zoon van een hoefsmid van. “Met de landschappen was ik heel lang bezig. Ik merkte dat ik de gezichten van mensen steeds interessanter vond, die maakte ik voor de afwisseling. Maar ik moest voorbeelden hebben. In Trouw, de krant die ik al vanaf mijn jeugd lees, staan aardig wat foto’s van hoofden. Ik vind het fantastisch om die na te tekenen.”

Urenlang werkt hij aan de portretten van 20 bij 30 centimeter. “Soms ga ik heel even zitten, maar als ik inspiratie heb, vliegt de tijd voorbij. Vaak werk ik ook aan meerdere tekeningen tegelijk, soms zelfs wel drie of vier. Je blijft toch corrigeren om het steeds beter te maken. Beetje donkerder, beetje terpentine om het lichter te maken, beetje zus, beetje zo.”

“De ogen en mond, als die maar goed zijn”, wijst hij. “De lippen alleen al. Hoe die hoeken trekken, dat moet precies kloppen.” Het meest worstelt Bais met het haar van mensen. “Maar hier is dat bijvoorbeeld goed gelukt”, zegt hij, stilstaand bij zijn tekening van de schrijfster Munganyende Hélène Christelle, die haar lokken heeft ingevlochten.

‘Op mijn 96ste ben ik makkelijk, hoor’

Bais laat zien hoe hij te werk gaat. Met behulp van carbonpapier tekent hij eerst de omtrekken. De rest van het portret vult hij zelf in. Tegen de muur van zijn werkkamer staan portretten, tientallen paren ogen kijken hoe hij zich over een tekening buigt. En aan zijn houten bureau hangt een ouderwetse puntenslijper: eentje waarbij je handmatig de hendel moet draaien om een potlood bij te vijlen.

Eerder maakte hij de tekeningen in kleur, nu enkel in zwart-wit. “Dat is makkelijker.” Bais lacht. “En op mijn 96ste ben ik makkelijk, hoor.” Ook ruilde hij zijn penselen drie jaar geleden in voor een grafietstift. “Dat werkt sneller dan verf. Niet dat het om de productie gaat, maar ik wil toch wel graag resultaat zien.”

Bais ruilde zijn penselen drie jaar geleden in voor een grafietstift. Beeld Arie Kievit
Bais ruilde zijn penselen drie jaar geleden in voor een grafietstift.Beeld Arie Kievit

Favoriete onderwerpen heeft Bais niet, hij tekent zowel bekende als onbekende mensen. Wel is hij extra geïnteresseerd in schrijvers. “Opa, waarom heeft u mij eigenlijk nog nooit getekend?” vraagt zijn kleindochter Michelle, die bij het interview aanwezig is. “Omdat je niet in de krant staat”, zegt Bais. “Ik gebruik altijd een krantenfoto. Ik moet zo’n dun papiertje hebben omdat ik dat tussen het carbonpapier moet krijgen.”

‘Een leuk verhaal én een leuke kop zijn nodig. Zoals Kamala Harris’

Naast het hoofd zelf, heeft ook het verhaal naast de foto invloed op Bais’ tekenwerk. “Als ik de krant doorblader doe ik het om de kop, die moet interessant zijn. Maar als ik me verdiep in de persoon en het verhaal induik, wordt het schilderij ook beter. Een leuk verhaal én een leuke kop zijn nodig. Zoals deze van Kamala Harris.”

Bais had toestemming om zijn werken tentoon te stellen in het verzorgingstehuis waar hij woont. Maar corona gooide roet in het eten. De negentiger haalt zijn schouders op en tuurt naar zijn werk. “Zo’n tekening wordt toch een stukje van jezelf. Dat wil niet zeggen dat je verliefd op die man of vrouw bent, maar als je bezig bent verdiep je je helemaal in die persoon.”

Op de vraag of hij zichzelf gaat tekenen als hij eenmaal in Trouw staat moet hij even nadenken. Dan: “Die oren van mij, die staan niet zo goed. Beetje uitstaand hé. Die zou ik wel platter maken.” Waarna hij heel hard moet lachen.

In het begin maakte Bais aquarellen van landschappen en paarden, nu portretten uit de krant. Beeld Arie Kievit
In het begin maakte Bais aquarellen van landschappen en paarden, nu portretten uit de krant.Beeld Arie Kievit

Lees ook:

Kunst in Kattendijke: ‘Ze omarmen die gekke beelden van mij hier wel’

In het Zeeuwse Kattendijke woont en werkt het kunstenaarspaar Monika Dahlberg en André Smits in het voormalige dorpshuis. Hun doel: Kattendijke tot het centrum van de kunstwereld maken.

Deze Amerikaan (50) hoopt de wereld te redden met bloemen en fietsen

Warren Gregory handelt in bijzondere fietsen – en hij hoopt daardoor ook een glimlach op het gezicht van voorbijgangers en fietseigenaren te toveren. De ‘bloemenfietsman’ parkeert zijn kunstwerkjes steeds op een andere Amsterdamse brug.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden