Uitzetting

Harde kritiek van inspectie in zaak Lili en Howick

De Armeense tieners Lili en Howick vorig jaar. Beeld EPA

Wantrouwen tussen verschillende organisaties leidde ertoe dat de Armeense kinderen Lili en Howick konden verdwijnen, waardoor ze uitzetting ontliepen, stelt de inspectie.

Met de maatschappelijke druk om Lili en Howick in Nederland te laten blijven, groeide ook het wantrouwen tussen de organisaties die moesten zorgen voor de terugkeer van de twee Armeense kinderen. Mede door dat wantrouwen konden de broer en zus verdwijnen in de nacht voordat ze zouden worden uitgezet, op 8 september vorig jaar, schrijft de Inspectie Justitie en Veiligheid in een gisteren verschenen rapport. Vooral voogdij­organisatie Nidos krijgt flink wat kritiek. 

Als kinderen zonder ouders in Nederland asiel aanvragen, kan de rechter de voogdij aan Nidos geven. Bij Lili en Howick lag dat iets anders, omdat hun moeder formeel nog voogd was, maar inmiddels al was uitgezet naar Armenië. Daardoor was de zaak van de twee kinderen gecompliceerd en volgens de inspectie uniek voor Nederland. 

Juist in zo’n situatie moeten betrokken organisaties op elkaar kunnen vertrouwen, schrijft de inspectie. Dat was bij Lili en Howick niet het geval. Zo denken meerdere organisaties dat Nidos een rol speelde bij de verdwijning van broer en zus in de nacht voor hun uitzetting. 

Geheime locatie

De inspectie heeft niet kunnen reconstrueren wat er precies is gebeurd. Verklaringen daarover lopen uiteen. Duidelijk is wel dat Lili en Howick tegen de afspraken in samen met een voogdijmedewerker van Nidos in het huis van hun grootouders in Wijchen waren. Onder meer de Dienst Terugkeer & Vertrek (DT&V) en de politie gingen er vanuit dat de kinderen zoals afgesproken op een geheime locatie verbleven, geregeld door Nidos. 

Volgens de voogdijorganisatie zelf was ze in Wijchen om de kinderen afscheid te laten nemen van hun grootouders. Dat dat tegen de afspraken was, spreekt woordvoerder Elsbeth Faber tegen. “Wij zien dat iets anders. Het is een kwestie van interpretatie van gemaakte afspraken.” De suggestie dat de voogdijorganisatie een rol speelde bij de verdwijning van de kinderen, noemt ze pure onzin. “Wij zijn een professionele organisatie.”

De inspectie is ook kritisch over het handelen van de Dienst Terugkeer & Vertrek. De organisatie stemde in om Nidos de laatste dagen verantwoordelijkheid te geven voor het toezicht op de kinderen. Dat terwijl jeugdbeschermers niet de juiste bevoegdheid hebben om in te kunnen grijpen als de kinderen zouden besluiten te vertrekken. Juridisch gezien was het mogelijk geweest Lili en Howick vast te zetten. DT&V zag daarvan af in het belang van de kinderen, maar ook omdat de zaak enorm veel media-aandacht kreeg, aldus de inspectie. 

Discretionaire bevoegdheid

Wantrouwen vanuit Nidos richting DT&V was er ook in de weken voor de geplande uitzetting. De organisatie was zelf gaan kijken in Armenië en vond de opvang die de dienst daar voor de kinderen had geregeld niet goed genoeg. De bemoeienis van Nidos zorgde ervoor dat ‘andere normen’ dan normaal gingen gelden in de zaak, aldus de inspectie. DT&V had dat volgens het rapport niet moeten toelaten. 

Uiteindelijk kregen Lili en Howick een verblijfsvergunning. De staatssecretaris besloot zijn discretionaire bevoegdheid te gebruiken toen de kinderen zoek waren. Niet veel later doken broer en zus weer op. Volgens Nidos gaat het op dit moment redelijk goed met ze.

Lees ook: 
Lili en Howick mogen blijven, maar hoe rechtvaardig is dat voor al die anderen?

‘Een unieke beslissing in een unieke zaak’, zei Mark Rutte over de verblijfsvergunning voor Lili en Howick. Van de premier hoeven we geen uitbreiding van het kinderpardon te verwachten. Is het besluit wel te verdedigen dat juist deze twee kinderen uit Armenië mogen blijven?

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden