Coronavirus

Haalt de deltavariant de vaccinatiecampagne in? Sommige experts vrezen van wel

Er zijn deze zomer weer evenementen en bijeenkomsten zonder anderhalve meter afstand, zoals hier in Paradiso. Beeld ANP
Er zijn deze zomer weer evenementen en bijeenkomsten zonder anderhalve meter afstand, zoals hier in Paradiso.Beeld ANP

Het aantal Nederlanders dat besmet raakt met corona, neemt de laatste dagen toe. Moeten we ons al zorgen maken? Volgens sommige experts wel.

Moeten we dit najaar vrezen voor een nieuwe coronagolf of al binnenkort? Het aantal positieve testen stijgt immers al vijf dagen op rij. Zondag waren er 1239 positieve tests, zaterdag 1135. En dat na twee weken met aantallen onder de 1000. Ook het percentage positieve testen zit in de lift.

Een hoofdverdachte is er. De deltavariant is bezig aan een opmars, terwijl de coronaregels flink zijn versoepeld. Het RIVM schat in dat inmiddels 50 procent van de besmettingen in Nederland met ‘de delta’ zijn, die veel sneller wordt overgedragen dan de tot voor kort dominante alfavariant.

Ze zijn er weer: superuitbraken

Nu er weer meer kan, spelen daarbij ook lokale superuitbraken een rol, zoals die in een discotheek in Enschede vorige week. Daar raakten zeker 165 mensen besmet. De regio sloeg op het coronadashboard prompt donkerblauw uit.

Dit weekend waren er voor het eerst weer grote festivals, onder meer in Amsterdam, Utrecht en Venlo, met elk 10.000 (vooraf geteste) bezoekers per dag. Of de festivals voor nieuwe besmettingsclusters hebben gezorgd, moet de komende dagen blijken.

Wetenschappers met herfstvrees wijzen op het seizoenseffect

Onder wetenschappers in Nederland bestaan er inmiddels twee scholen: degenen die het feestgedruis deze zomer bezorgd aanzien en zij die vooral bang zijn voor de herfst.

De belangrijkste corona-adviseurs van het kabinet kijken naar het najaar. Ze baseren zich op de modellen van het RIVM, die tijdens de zomer lage aantallen laten zien. Het RIVM is er inmiddels van overtuigd is dat er een flink seizoenseffect is: de zomer drukt de overdrachtssnelheid van het virus (de R) met ongeveer 10 procent naar beneden. In recent Brits-Deens onderzoek wordt het seizoenseffect in Europa zelfs op 50 procent geschat. Met die cijfers in het achterhoofd is de zomer een zegen.

Zomervrezers benadrukken het effect van vaccinatie

Dat mag zo zijn, zeggen de zomervrezers: pas in het najaar is het overgrote deel van de bevolking beschermd door vaccinatie. Nu nog niet. Frits Rosendaal, hoogleraar klinische epidemiologie aan het Leids Universitair Medisch Centrum, maakt zich juist vooral zorgen over de komende maand.

Pas twee weken na de tweede prik (of, bij Jansen, de enige prik) is de bescherming compleet. De deltavariant slaagt er goed in mensen te besmetten die pas één prik hebben gehad, blijkt in het Verenigd Koninkrijk.

Twee weken geleden waren pas 5 miljoen van de 17 miljoen Nederlanders volledig gevaccineerd. In Groot-Brittannië ligt het percentage van de bevolking dat beschermd is zo’n 10 procent hoger, stelt veldepidemioloog Amrish Baidjoe, verbonden aan een Londense universiteit. Toch kiest de overheid daar voor het uitstellen van belangrijke versoepelingen.

Dat had Nederland ook moeten doen, vindt hij, omdat nog te veel mensen uit kwetsbare groepen niet of niet volledig zijn ingeënt.

Wat de ziekenhuiscijfers zullen doen, is onvoorspelbaar

In de ziekenhuizen gaat het nu nog goed: zondag daalde het aantal bezette intensivecarebedden voor het eerst sinds september onder de 100. Hoe druk het deze zomer wordt, is lastig te voorspellen.

Want al is de bescherming niet compleet, de gestegen vaccinatiegraad drukt wel het aantal ziekenhuisopnames. In Engeland is de toestroom van patiënten lager dan verwacht op basis van de besmettingscijfers.

Hoe dan ook leidt een toename van het aantal besmettingen tot nieuwe opnames. En tot nieuwe sterfgevallen. Een maand later versoepelen had dat kunnen voorkomen, denkt Rosendaal. De vaccinatiecampagne is nu immers op stoom: eind juli zijn we al veel beter beschermd dan nu.

Terugdraaien van de versoepelingen gaat niet, ziet ook Rosendaal in. “Maar handhaaf in elk geval veel beter de regels die er nu zijn”, zegt de hoogleraar. Een disco of kroeg met een lekke toegangscontrole zou wat hem betreft onmiddellijk moeten sluiten.

Voorlopig zullen zowel de zomer- als herfstvrezers de cijfers met argusogen volgen.

Lees ook:

De discotheek in Enschede ging open zodra het weer mocht. Nu zijn meerdere bezoekers besmet met corona

In het eerste weekend dat de horeca weer open ging, ging het ondanks de testmaatregelen meteen mis: bij een discotheek in Enschede raakten meerdere mensen besmet.

Experts over de vraag hoe verstandig de corona-versoepelingen zijn: ‘Dit is allemaal niet zonder risico’

Het kabinet kondigde vorige maand tal van versoepelingen aan. Experts hadden daar toen al vraagtekens bij.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden