KOZP

Haagse gemeenteraad veroordeelt geweld tegen Kick Out Zwarte Piet

Inspreker Jerry Afriyie tijdens de extra vergadering over de vrijheid van demonstratie en de aanval op een vergadering van Kick Out Zwarte Piet. Een bijeenkomst van actiegroep KOZP is met geweld verstoord, waarbij er vernielingen zijn aangericht in het pand aan de Beatrijsstraat. Beeld ANP

Bijna nergens lopen de gemoederen in het debat over Zwarte Piet zo hoog op als in Den Haag. Maar ‘geweld is superdom’.

Het venijn van de vergadering zit meteen aan het begin. Inspreker Tara Lecluyze neemt de Haagse raadsleden mee naar vorige week vrijdag, toen ze met haar mede-actievoerders van Kick Out Zwarte Piet (KOZP) overlegde in een culturele broedplaats in Den Haag. Plots dook buiten een groep mannen op. “Probeert u zich voor te stellen dat u wordt aangevallen. Bij iedere deur klinkt geknal. Er is paniek. U ruikt vuur. Mensen roepen: waar staan de brandblussers?”

Ronja Bruijns, een andere deelnemer aan het KOZP-overleg, iets later: “Ik ging voor het kindje van mijn vriendin staan, maar daardoor stond ik in het gangpad. Mensen liepen letterlijk over mij heen.”

De insprekers leiden een spoeddebat van de Haagse gemeenteraad in, georganiseerd na de gewelddadige confrontatie van vorige week. Enkele tientallen mannen die Zwarte Piet zwart willen houden verschenen toen bij een overleg van KOZP, een actiegroep die voor verandering is. Ruiten van de vergaderruimte sneuvelden, auto’s werden vernield. De aanvallers staken vuurwerk af en probeerden brand te stichten. De politie ontzette de demonstranten en arresteerde vijf mensen wegens openlijke geweldpleging en poging tot brandstichting. Een van hen zit nog vast.

Cordon

Van een demonstratie of tegendemonstratie was geen sprake, benadrukt waarnemend burgemeester Johan Remkes nu. “Het was een aanval.” En: “Ik deel het beeld dat de dosis racisme bij hen die vrijdag aanwezig waren aanzienlijk hoog is.”

Er zijn meer plekken waar de pietendiscussie woedt, maar bijna nergens gaat het er zo hevig aan toe als in Den Haag. Deze week pakte de Haagse politie een man op die had gedreigd zich op te blazen vanwege Zwarte Piet. De organisator van de Sinterklaasintocht in Den Haag ontvangt naar eigen zeggen bedreigingen van zowel anti- als pro-zwartepieten. En vorig jaar moest de ME bij de Sinterklaasintocht een cordon vormen ter bescherming van anti-pieten die op de verkeerde plek demonstreerden.

Op de ingelaste vergadering in het Haagse stadhuis is iedereen het erover eens dat de discussie op onacceptabele wijze uit de hand is gelopen. Maar over de oorzaak verschillen de raadsleden van mening, in felle bewoordingen. Zo laat Karen Gerbrands van de PVV weten begrip te hebben voor de sentimenten van pro-pieten, die steeds worden weggezet als ‘tokkies, racisten en nazi’s’. Ze benadrukt dat geweld niet de oplossing is. “Het is superdom, omdat je hiermee al die beroepsgekwetstsen in de kaart speelt.”

Ondanks de felle discussie die hierop volgt, lijken veel partijen inhoudelijk niet zo ver uit elkaar te liggen: geweld is niet goed, vreedzaam demonstreren wel. Groep de Mos en PVV accepteren KOZP’ers bij de Sinterklaasintocht met tegenzin, linkse partijen juist met enthousiasme. Ze komen er sowieso, net als bij acht andere intochten in het land.

Het laatste woord in de vergadering is aan bestuurlijk nestor Johan Remkes, die dit weekend zelf Sinterklaas in Den Haag verwelkomt, samen met de ambassadeur van Spanje. Hij verwacht dat daar meer mensen tegen Zwarte Piet demonstreren dan aanvankelijk gedacht, vanwege alle aandacht die nu naar de stad uitgaat. Remkes ergert zich aan het gebrek aan respect in de pietendiscussie, zegt hij. “Ik zou gaarne een oproep doen: dat iedereen er in de aanloop naar aanstaande zaterdag goed van bewust is dat Sinterklaas een feest is, eigenlijk.”

‘Zwarte Piet, of jullie het bevalt of niet’

Het had een demonstratie moeten worden, ’s middags bij het provinciehuis in Zwolle. Joeri Pool van de Overijsselse PVV had daarna met een zaal vol medestanders zijn motie willen indienen voor het behoud van Zwarte Piet in zijn provincie.

Het liep anders. Meer dan vijf mensen komen er niet opdagen. En die motie was tevergeefs.

Wat Pool niet lukte, lukte in Den Bosch wel. Daar kwamen

’s avonds méér dan een handjevol voorstanders van Zwarte Piet opdagen, honderd à tweehonderd zelfs. “Hier blèft-ie Zwarte Piet, of jullie het bevalt of niet”, klinkt het op het centrale marktplein. Uit de speakers klinkt muziek: “Sinterklaas, wie kent hem niet. Sinterklaas, Sinterklaas en natuurlijk Zwarte Piet.” Voorzichtig zingt het publiek mee, een paar Zwarte Pieten dansen rond.

Roetveegpieten willen ze hier niet. Dat zulke pieten dit jaar meelopen bij de Sinterklaasintochten in Eindhoven en Den Bosch is tegen het zere been van de demonstranten. Nog erger: dat Eindhoven volgend jaar álle zwarte pieten vervangt voor de roetveegvariant.

‘Het onderwerp leeft’

Danny van der Horst (32) heeft de actie op poten gezet. Via Facebook, zoals bijna elke demonstratie voor of tegen Zwarte Piet. De stereotoren op het marktplein is van hem, in het dagelijks leven is hij dj.

“Sinds mijn vijfde geloof ik niet meer in Sinterklaas”, zegt Van der Horst. “Weet je waarom? Ik herkende de Sint, dan weet je dat er iets niet klopt.” Zijn vrees is eenvoudig. “Roetveegpieten herken je ook. Bij de intocht op televisie valt dat misschien mee, maar bij het Sinterklaasfeest in het dorp kán een roetveegpiet niet. Iedereen uit de straat ziet wie je bent. Dan is de kern van het feest voorbij.”

Van der Horst vertelt trots dat zijn lokale actie hem in zes dagen tijd op Facebook ruim 1700 volgers heeft opgeleverd. “Hier staan er zo’n tweehonderd in de kou, je ziet dat het onderwerp leeft. Zwarte piet is niet racistisch. Die kenmerken, zoals de oorbellen, rode lippen en het kroeshaar, zijn al weg. Een kleine groep wil onze traditie afpakken. Daar zijn we tegen. Net zoals dat we tegen actievoeren zijn, tijdens een kinderfeest. Dus doen we het vandaag.”

Lees ook

Politiek veroordeelt bestorming congres Kick Out Zwarte Piet

Minister Ferd Grapperhaus heeft zaterdag het verstoren van een bijeenkomst van actiegroep Kick Out Zwarte Piet (KOZP), vrijdagavond in Den Haag, veroordeeld. Vijf mensen tussen de 13 en 37 jaar zijn opgepakt.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden