Schaalvergroting

Grote fusie in het christelijke ontwikkelingswerk: Icco trekt in bij Cordaid

Ontwikkelingsorganisaties Icco en Cordaid gaan samen verder.  Beeld Icco
Ontwikkelingsorganisaties Icco en Cordaid gaan samen verder.Beeld Icco

Na ruim halve eeuw gaan het katholieke Cordaid en het protestantse Icco samen verder. ‘Dit is een beetje taboe, maar schaalvergroting is voor Nederlandse ontwikkelingsorganisaties onontbeerlijk.’

Twee grote Nederlandse ontwikkelingsorganisaties gaan fuseren, iets wat maar zelden gebeurt in deze sector. Het protestantse Icco trekt in bij het katholieke Cordaid. Beide organisaties maken vandaag bekend dat alle handtekeningen zijn gezet. Decennialang hebben zij naast elkaar gewerkt als gevolg van de verzuiling.

De naam Icco verdwijnt na 57 jaar, de nieuwe organisatie gaat verder als Cordaid. Verder verhuist Icco van het dienstencentrum van de Protestantse Kerken in Nederland naar het gebouw van Cordaid, van Utrecht naar Den Haag.

Er ontstaat een organisatie met 200 tot 250 miljoen euro omzet en 1000 medewerkers. De integratie van Icco en Cordaid zorgt voor een verwachte besparing van 5 tot 10 miljoen euro per jaar, bijvoorbeeld op personeelszaken en computersystemen. “Dat is substantieel veel geld dat we aan armoedebestrijding kunnen besteden”, zegt Kees Zevenbergen, algemeen directeur van het oude en nieuwe Cordaid.

Krachtenbundeling

Tien jaar terug was Cordaid de grootste ontwikkelingsorganisatie van Nederland en stond ook Icco in de topvijf. Maar door veranderingen in het subsidiestelsel zijn vooral de inkomsten van Icco teruggevallen, van ruim 100 miljoen naar 35 miljoen euro. Er is geen vaste geldstroom meer vanuit de overheid. In plaats daarvan moeten organisaties concurreren op prijs en kwaliteit. “De krachtenbundeling helpt ons om efficiënt en effectief te blijven werken”, zegt Zevenbergen.

Gezamenlijk maken ze meer kans op financiering van projecten, ook bij internationale fondsen. Een gevolg van de samenwerking is dat Icco zich gaat terugtrekken uit meerdere landen, zoals Indonesië en in Zuid-Amerika. Cordaid is zich al eerder gaan beperken tot kwetsbare landen waar de hulp daadwerkelijk het verschil maakt. Zo draagt Cordaid bij aan de gezondheidszorg in Congo, Ethiopië en Zuid-Soedan. 

Icco heeft geen traditionele donateurs

Als innovatieve organisatie heeft Icco Cordaid veel te bieden. Icco werkt met commerciële partners zoals Albert Heijn om mensenrechtenkwesties in productieketens aan te pakken. Ook weet Icco veel van klimaatbestendige landbouw en van slimme technologie voor boeren in ontwikkelingslanden. Verder doet Icco aan crowdfunding, waarbij particulieren geld steken in kleine ondernemingen ver weg. Icco heeft geen traditionele donateurs, bij Cordaid zijn dat er 250.000.

In de vorige eeuw zorgde de verzuiling voor een scheiding in het christelijke ontwikkelingswerk. Icco werd opgericht in 1964 als interkerkelijke protestantse ontwikkelingsorganisatie. Cordaid heeft wortels in de katholieke organisaties Mensen in Nood (1914) en Memisa (1925).

Het CDA, omroep KRO-NCRV, het onderwijs – op allerlei terreinen zijn katholieke en protestantse organisaties al samengegaan. “Voor onze sector was de financiële noodzaak er niet eerder. Maar het werd wel eens tijd”, zegt Zevenbergen. 

‘Het is ongebruikelijk, een beetje taboe’

Onderzoeker Lau Schulpen van de Radboud Universiteit, kenner van de ontwikkelingssector, noemt de stap gedurfd. “Het is ongebruikelijk, een beetje taboe. Ook al zou het voor meer organisaties een goede optie zijn. Om mee te kunnen doen op internationaal niveau is schaalvergroting voor Nederlandse organisaties onontbeerlijk.”

Er is nauw contact geweest met beide kerken, zegt Zevenbergen. Om de betrokkenheid van de christelijke bloedgroepen te waarborgen, krijgt directeur Sybren Attema van Icco de operationele leiding van het nieuwe Cordaid. Ruth Peetoom, protestants predikant en voormalig partijvoorzitter van het CDA, komt in de raad van toezicht. Daarin zit ook priester Sjaak de Boer namens de katholieke kerk. Samen gaan zij een gebedsruimte in het Cordaid-gebouw inzegenen.

Lees ook:

Hulporganisaties moeten krachten bundelen om relevant te blijven

‘Je redt het niet meer in je eentje’, zegt directeur Kees Zevenbergen van Cordaid over het samengaan met Icco.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden