ReportageFakkeloptocht

Groningers zijn woedend op Den Haag: ‘Je kunt niet verdragen dat de overheid je zó in de steek laat’

Deelnemers van een fakkelactie in het centrum van Groningen.  Beeld Reyer Boxem
Deelnemers van een fakkelactie in het centrum van Groningen.Beeld Reyer Boxem

‘Haagse regeerzwijnen laten het Noorden wegkwijnen!’ Of het nu over de extra gaswinning gaat, de subsidietombola of de sluiting van de afdeling kinderhartchirurgie van het Universitair Medisch Centrum Groningen – het sentiment van veel Groningers komt samen in deze tekst.

Karin Sitalsing

Het staat in dikke zwarte letters gekalkt op een spandoek dat meedeint in de menigte tijdens de fakkeloptocht, deze zaterdagavond in de Groninger binnenstad.

Groninger vlaggen: op mutsen, petten, mondkapjes. Spandoeken met ‘Wel halen, niet betalen!’ en: ‘Lang zullen we beven!’ Meer dan tienduizend mensen lopen mee. Velen omdat ze zelf aardbevingsschade hebben en al jaren in onzekerheid leven. Velen ook omdat ze solidair zijn. En kwaad. Respect voor Groningen, dat willen ze. Van de rest van Nederland, en in het bijzonder van de Haagse politiek.

Tien jaar gewacht

De tocht – initiatief van SP-Kamerlid Sandra Beckerman en voormalig nachtburgemeester Chris Garrit – kruipt als een lange lichtgevende rups door zo’n beetje de hele binnenstad: de koplopers zien door doorkijkjes de rest van de tocht voorbijtrekken, en andersom. Duizenden lichtjes. Uit de wagenwijd openstaande ramen van een woning aan het A-kerkhof knalt de stem van Ede Staal uit speakers: ’t Het nog nooit, nog nooit zo donker west of het wer altied wel weer licht.

Het valt niet mee om daarin te blijven geloven. Jan Knol uit Lellens heeft er in elk geval geen fiducie in. Tis kloar, smiet de interne koloniserende Haagse kliek boeten diek, staat op zijn spandoek. Hij loopt mee, net als vier jaar terug, maar verwacht er weinig van.

Vier jaar wacht hij op de versterking van zijn huis. “Dat is nog kort. Mijn nicht heeft tien jaar moeten wachten. Toen er eindelijk antwoord kwam, was ze overleden.”

‘We moeten sterk blijven’

Op de Vismarkt staat Yvonne Morselt namens de Groninger Bodem Beweging bij een enorme klok. De noodklok voor Groningen, legt ze uit. “Schaamteloos”, noemt zij het nieuws van de afgelopen twee weken. “Je kúnt niet in september zeggen: we gaan uit van 3,9 miljard kuub, dan voldoen we aan lopende verplichtingen, en vervolgens in januari roepen: o nee, toch niet.”

Het vreet aan je, zegt ze. “Je kunt verdragen dat er schade is ontstaan. Maar je kunt níet verdragen dat je overheid je zo in de steek laat, en dat niet manmoedig de gevolgen worden gedragen.”

Zelf had ze ‘geluk’. Haar monumentale boerderij in Ten Boer kreeg ze, oké, met flinke waardedaling, maar toch, verkocht. Nu woont ze ‘veilig’ in de stad Groningen. “Ik ben vrij en kan van mijn pensioen genieten. Maar er zijn er zo veel die gevangen zitten in hun huis. Daarom ben ik hier vanavond. Als ik al niet de moed en bereidheid toon om mensen te blijven steunen, waar moeten ze het dán vandaan halen? Zo doe je dat als gemeenschap. We moeten onze saamhorigheid bewaren. Sterk blijven.”

Ze is erg ontroerd, zegt ze. “Door de bereidheid van mensen om energie te bundelen, terwijl je eigenlijk weet dat het nergens toe leidt. Dat ze laten zien: we laten ons niet kisten, en zo lang het nodig is zijn we solidair.”

Zij wel, de buurman niet

Die solidariteit staat onder druk, zegt ze, waar de een wel schade vergoed krijgt en de buurman niet. Ook acteur Marcel Hensema, Groninger en deze avond spreekstalmeester, refereert daaraan in zijn speech als hij premier Rutte toespreekt: “Beste minister-president, uw beleid splijt gezinnen, uw beleid splijt dorpen. Uw beleid splijt het hele land.” Groningers roept hij op zich niet tegen elkaar te laten uitspelen. “Want dat is wat er gebeurt.”

Die saamhorigheid is ook wat commissaris van de koning René Paas raakt, vertelt die na afloop. “Het is mooi dat zo veel mensen de moeite hebben genomen om anderen bij te staan. Om bij elkaar te komen en te laten weten dat het anders moet.”

De fakkeltocht noemt hij “mooi en waardig. Als je respect wil, en dat is waar de Groningers om vragen, moet je het ook uitdragen, en dat is hier gebeurd.”

Lees ook:
De gaskraan gaat in Groningen toch verder open. ‘Diep droevig’

Het kabinet verwacht twee keer zoveel gas uit de Groninger bodem nodig te hebben, onder meer voor Duits gebruik.

In het Groningse Garrelsweer heerst woede na de zware aardbeving. ‘Dit is het dan, nu stort het in’

Er ging in november een schok – letterlijk – door het Groningse dorp Garrelsweer. Hoe is de schade na deze zware aardbeving?

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden