ReportageGroningen

Groningers in lockdown: ‘De hele dag worden wij geconfronteerd met onze kapotte woningen’

Sirina Scheppers in haar boerderij.Beeld Reyer Boxem

Een lockdown is extra zwaar als het huis van alles mankeert, merken Groningers in het bevingsgebied. Er is begrip voor de crisis, maar de frustratie over het uitblijven van financiële hulp woekert voort. 

De vlag met de kleuren rood, wit en blauw wappert langzaam mee met het briesje wind. Hij hangt aan het huis, zoals bij wel meer woningen in deze feestelijke periode van het jaar. Maar de zwarte rouwwimpel verraadt al snel dat hier helemaal niets te vieren valt. 

“Ik ben in rouw met mijn woning”, zegt bewoonster Sirina Scheppers op haar oprit. De scheuren in de voorgevel van het pand, die vanaf tientallen meters afstand al te zien zijn, geven uitleg. Vlag en wimpel hangen hier nog wel even, zegt ze.

Scheppers (33) moet net als iedereen zoveel mogelijk binnen blijven. Maar binnen voelt voor haar en veel van haar buren bepaald niet als thuis. Of beter gezegd: een veilig thuis. De veelal vrijstaande huizen en woonboerderijen aan de Zuidwending, een weg dwars door het uitgestrekte landschap tussen Veendam en het nabijgelegen dorpje Oude Pekela, vertonen scheuren en verzakkingen. De bevingen in de provincie laten glasheldere sporen na.

Zout in de open wonden, noemt Scheppers de lockdown. Na weken van thuisleven kan ze inmiddels weer wat ochtenden werken op een sociale werkvoorzieningplaats. “De hele dag worden wij geconfronteerd met onze kapotte woningen”, zegt ze. “Dat je een gigantische hypotheek betaalt voor een huis dat niks waard is.”

Tussen de scheuren door naar buiten kijken

De woonboerderij uit 1853, die ze in 2010 kocht met haar stiefvader, heeft een riante oppervlakte, ware het niet dat grote delen onbewoonbaar zijn. Door vuistdikke scheuren in de muren van de woonkamer bijvoorbeeld. Haar bed en kledingkast staan niet in de slaapkamer, maar in de hal achter de voordeur. En tijdens het douchen kan ze tussen de scheuren door zo naar buiten kijken.

Het grootste probleem is de doorgezakte fundering onder het huis. Wordt die aangepakt, dreigt het hele pand in te storten, dus is haar woning eigenlijk zo goed als opgegeven. Allemaal het gevolg van de aardbevingen, die het leven van Scheppers al sinds 2013 ruw verstoren. De schade is getaxeerd op vijf à zeshonderdduizend euro. 

Voor een compensatie is Scheppers al jaren in conflict met de Nederlandse Aardolie Maatschappij (Nam). Voor meer recente schades aan haar huis wacht ze nog op hulp van de Tijdelijke Commissie Mijnbouwschade Groningen (TCMG), tot nu zonder succes. 

De eetkamer is uit nood omgedoopt tot woonkamer, maar ook daar zijn scheuren te zien. Binnen begeeft Scheppers zich liever in de keuken. “Een kopje thee drinken achter het aanrecht en even op de tablet. Dat was het wel qua ontspanning. Voor de rest loop ik mezelf de hele dag op te vreten. Ik heb zoveel tijd om scheuren weg te werken of om te gaan verven. Maar straks komt er een nieuwe beving, of ontkennen schade-experts mijn problemen. Ik zit gevangen in mijn eigen huis.”

‘We weten nu wel hoe we onszelf moeten redden’

Toch is er ook positief nieuws, constateert Scheppers. Ten opzichte van Brabant of Limburg is Covid-19 in het noorden nauwelijks aanwezig. Maar enkele honderden van de bijna 44.000 besmettingsgevallen in het land komen uit de provincie Groningen. Ze kunnen er geen extra crisis bij hebben, dus volgen ze de instructies uit Den Haag gehoorzaam op, zegt ze. “Wat helpt is dat wij nu wel weten hoe we onszelf moeten redden. In Groningen is het al jaren crisis.”

Er is louter begrip voor de financiële overheidssteun aan bijvoorbeeld ondernemers en bedrijven, zegt letselschadeadvocaat Yme Drost, die een deel van de bevingsslachtoffers bijstaat. Problemen rondom het virus krijgen logischerwijs voorrang. Maar ergens wringt het wel, zegt hij. “Om me heen merk ik ook frustratie, dat er nu opeens wel direct geld beschikbaar is voor het bedrijfsleven, terwijl wij al jaren moeten wachten.”

In januari nog beloofde het ministerie van binnenlandse zaken dat de versterking van zeker tienduizenden woningen in het bevingsgebied versneld gaat worden. Daar is volgens Drost nog weinig van terechtgekomen. Later deze maand geeft het ministerie een update over hoe het ervoor staat met de versterkingsaanpak. 

Iets ten noorden van Veendam, bij het dorpje Loppersum, was vorige week zaterdag nog een beving. Het was al de achttiende in de provincie sinds de virusuitbraak. Om weer even op de radar te verschijnen, stuurde de actiegroep Groninger Bodem Beweging begin deze week een brief naar premier Mark Rutte.

“Het is niet zo dat mensen tijdens de lockdown extra bang zijn dat hun huis instort”, zegt voorzitter Jelle van der Knoop. “Maar wij wachten al zo ontzettend lang op financiële hulp. Het gaat tergend langzaam, maar kan dus wel heel snel geregeld worden blijkt nu. En juist dat frustreert ons. Maar dat we nu even een pas op de plaats moeten maken, begrijpen we natuurlijk goed.”

Lees ook:

Gronings echtpaar stelt de Nam aansprakelijk voor hun gaswinningstrauma

Een echtpaar uit het Groningse Losdorp stelt de Nam en de staat aansprakelijk voor de psychische schade die zij hebben geleden door de gaswinning in hun regio. Zij zijn de eersten die dat doen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden