'Duurzame beker'

Groene bamboe kommetjes gaan als gifbekers de verbrandingsoven in

 Kinderservies met bamboevezels. Beeld
Kinderservies met bamboevezels.Beeld

Herbruikbare ‘bamboebekers’ en ander servies leken een duurzame oplossing. Nu blijkt dat er giftige stoffen vanaf komen, moeten de voorraden de verbrandingsoven in.

Hip, herbruikbaar, vol natuurlijke producten en je maakt er ook nog eens mooie sier mee op kantoor. Op het eerste oog lijken koffiebekers en ander servies met daarin bamboe- en maisvezels verwerkt een ideale uitkomst voor wie denkt aan het milieu en duurzaam bezig wil zijn. Maar er zit een giftige bijsmaak aan, blijkt nu. Onderzoek van de NVWA toont aan dat een deel van de producten van melamine-kunststof waarbij bamboe- of maisvezels zijn toegevoegd onveilig zijn. Bij gebruik komt de giftige stof formaldehyde vrij in eten en drinken.

Daarnaast is de toepassing van bamboevezels in dit soort producten niet goedgekeurd door de Europese Autoriteit voor Voedselveiligheid (EFSA). De NVWA en het Voedingscentrum raden af om de producten nog te gebruiken. Dertig importeurs en distributeurs van dit soort ‘bamboeproducten’ in Nederland zijn aangeschreven en gesommeerd de producten direct uit de handel te halen. Winkels mogen het niet langer verkopen.

Bamboe-koffiebeker: ‘Hip en verantwoord’

Een van deze producenten is ontwerpbureau en groothandel Capventure. Creatief directeur Remco van der Leij noemt zijn bedrijf – dat in 2013 de markt op ging – pionier op het gebied van producten waarin bamboe- en maisvezels verwerkt zijn. In korte tijd werd het ‘duurzame’ servies van het bedrijf populair onder een steeds grotere groep mensen. Wie een bamboe-koffiebeker heeft is hip én verantwoord bezig, was de gedachte. 

“We willen de wereld laten zien dat je ook producten kunt gebruiken die uit goede materialen bestaat”, zegt Van der Leij. De directeur meent dat met het verbod de goeden onder de kwaden lijden, en dat zijn producten wel veilig zijn en de norm niet overschrijden. “Er is een enorme wildgroei aan bamboecomposiet-producten ontstaan. Daar zitten er veel tussen waarbij de norm wordt overschreden, maar onze niet.”

Bamboe-koffiebeker Beeld
Bamboe-koffiebeker

Consumentenbond al langer kritisch

Toch was het de Consumentenbond die al in 2019 waarschuwde voor de gezondheidseffecten van dit soort ‘duurzame bekers’ en ook zijn bedrijf op de vingers tikte. Zij baseerde zich op een onderzoek van de Duitse collega’s, de Stiftung Warentest, die 12 bamboebekers onderzocht. Zeven van de twaalf bekers bleken te hoge concentraties van het schadelijke melaminehars te bevatten, waaronder de beker van Zuperzozial, een merk van Capventure. 

Volgens eigenaar Van der Leij deugde die test niet en hebben zij een succesvolle nieuwe test gedaan. Hoewel de NVWA toegeeft dat niet al dit soort producten de normen overschrijden, is de toevoeging van bamboevezels aan melamine-kunststof überhaupt niet goedgekeurd, benadrukt NVWA-zegsvrouw Paula de Jonge.

Schade voor de gezondheid

De grote vraag blijft: hoeveel gezondheidsrisico loop je wanneer je jaar in jaar uit een bamboebeker hebt gedronken? Wieke van der Vossen, expert voedselveiligheid van het Voedingscentrum, legt uit dat de stof formaldehyde vrijkomt bij gebruik van producten van melamine-kunststof met bamboe- en maisvezels. “Als je daarvan te veel binnenkrijgt, kan dat irritatie geven aan maag en darmen en ook maagzweren veroorzaken.” 

Van der Vossen stelt enigszins gerust: er zijn geen aanwijzingen dat het gebruik een gezondheidseffect heeft op de lange termijn. “Er is geen reden tot zorg. Als je met de producten stopt, verdwijnen ook mogelijke klachten.”

Sommigen hebben er een plantenbakje van gemaakt

Het Voedingscentrum krijgt deze week veel vragen over het in de ban doen van deze producten. Afgezien van de gezondheidsrisico’s voelen mensen zich ook ‘misleid’. “Het wordt verkocht als een duurzaam bamboeproduct, maar het gaat slechts om vezels die zijn toegevoegd aan kunststof”, legt Van der Vossen uit. Daarnaast vragen mensen zich af wat ze nu kunnen doen met de producten. “Sommigen hebben er een plantenbakje van gemaakt.”

Voor bedrijven zoals Capventure zit er met het verbod van de NVWA maar één ding op. Stoppen met hun producten met bamboe- en maisvezels. “En onze hele voorraad gaat de verbrandingsoven in”, mokt Van der Leij. “Dit is alles behalve duurzaam.”

Lees ook:

Is de bamboebeker eigenlijk een duurzame gifbeker?

Nu de Duitse consumentenbond waarschuwt voor gevaarlijke bamboebekers, is een lezer bang: loopt zijn gezondheid schade op?  Een lezer van Trouw maakte zich al eerder zorgen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden