Nieuws Tweede Wereldoorlog

Groeiende onvrede over NS-regeling oorlogstransport

Een wagon in Kamp Westerbork. Beeld EPA

De kritiek op de NS-schadevergoeding voor het treintransport naar nazi-kampen tijdens de Tweede Wereldoorlog wordt luider. Op 3 oktober gaat het spoorbedrijf  in gesprek met boze nakomelingen van verzetsmensen. Zij krijgen namelijk geen compensatie. 

Joden, Roma en Sinti die op bevel van de Duitse bezetter door NS per spoor zijn vervoerd met het doel hen als bevolkingsgroep uit te roeien, komen volgens de huidige NS-regeling in aanmerking voor individuele compensatie. Als zij zijn overleden, geldt dit ook voor directe nabestaanden.

Een commissie onder voorzitterschap van oud-politicus Job Cohen nam in juni deze criteria op in het eindrapport. “Die afbakening paste binnen de kaders die de NS van tevoren aan de commissie heeft gesteld”, reageert Linda Verkerk, woordvoerster van de commissie. Sinds augustus kunnen mensen een claim indienen, er zijn er inmiddels 3000 binnen. Andere groepen, waarbij bijvoorbeeld geen sprake is van genocide als motief, vallen buiten de regeling. Daaronder verzetsmensen die eveneens naar de kampen werden vervoerd. Maar ook kleinkinderen van Joden die vermoord zijn, krijgen geen compensatie.  

Psychologische begeleiding

Dit weekeinde organiseert de Vereniging Belangenbehartiging Vervolgingsslachtoffer (VBV) in Amsterdam  een bijeenkomst over de NS-regeling. Cohen komt uitleg geven. Flory Neten van de VBV verwacht allereerst vragen uit de eigen Joodse achterban. “ Vragen als ‘waren mijn grootouders dan niks waard’ zullen vermoedelijk  uit het publiek komen.” Ook oud-verzetsorganisaties zijn aanwezig.

Henk Mreijen, voorzitter van de Vereniging Kinderen van Verzetsdeelnemers (VKV) is een van hen. “Als NS niet met een direct persoonlijk geldelijke vergoeding kan komen, maak dan bijvoorbeeld geld vrij voor psychologische begeleiding van mensen van wie de ouders in het verzet zaten en die daar nog problemen van ondervinden.”

Onderwijsprogramma

Rond half september vergadert de stichting Centraal Orgaan Voormalig Verzet en Slachtoffers (COVVS) over de kwestie. Dat is een koepelorganisaties van vijftien organisaties van verzetsmensen, ex-kampgevangenen en vervolgden. COVVS-voorzitter Dik de Boef: “We gaan ons exacte standpunt voor het gesprek met de NS bepalen. Alle mailtjes die ik van leden heb ontvangen gaan nu hierover: iedereen voelt zich niet erkend en buitengesloten.” Het spoorbedrijf realiseert zich dat bij elke afbakening mensen teleurgesteld zullen zijn, zegt de woordvoerder. De NS wil met het voormalige verzet in gesprek gaan over een collectieve compensatie, bijvoorbeeld een monument of onderwijsprogramma. 

Nog levende Joden en Roma en Sinti, die terugkeerden uit de kampen ontvangen volgens de huidige individuele regeling 15.000 euro per persoon. Weduwen en weduwnaars krijgen 7500 euro. Zijn beide ouders overleden dan ontvangen hun kinderen dat bedrag gezamenlijk. Als zij na de oorlog zijn geboren krijgen ze 5000 euro.

Lees ook: 
De NS gaan tientallen miljoenen compensatie betalen aan slachtoffers van de Holocaust

Bijna 75 jaar na de Tweede Wereldoorlog is duidelijk welke vergoeding Joodse slachtoffers krijgen.

Salo Muller kreeg van de NS wat hij eiste: ‘Ik ben een pitbull’

Salo Muller, oud-fysiotherapeut van Ajax, werd vorig jaar wereldnieuws. Dankzij hem gaan de NS individuele schadevergoedingen betalen voor transport van joden en Sinti en Roma tijdens de Tweede Wereldoorlog.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden