Commercieel directeur van Ajax Menno Geelen (rechts) toont de nieuwe sponsor.

Nieuwe wetgeving

Gokbedrijven vinden een omweg: reclame verboden? Dan maar voetbalshirts sponsoren

Commercieel directeur van Ajax Menno Geelen (rechts) toont de nieuwe sponsor.Beeld Ajax, Bastiaan Heus

De namen van gokbedrijven blijven ook de komende tijd overal in Nederland zichtbaar. Nu gokreclames vanaf 2023 verboden worden, kiezen ze sportsponsoring als alternatief. Verslavingsdeskundigen vinden het onbegrijpelijk dat dit is toegestaan.

Tim van der Pal

Nu gokreclames met rolmodellen verboden zijn, storten gokbedrijven zich op voetbalsponsoring. De afgelopen weken sloten veel voetbalclubs grote sponsorcontracten met online gokbedrijven. Komend jaar prijken de namen van Kansino, Betcity en Toto op shirts van eredivisieclubs, die dan weer wel gedragen mogen worden door rolmodellen.

Dat komt omdat sponsoring volgens de wet iets anders is dan reclame. De code voor kansspelen stelt dat je bij reclame probeert om iemand iets te laten kopen, sponsoring is ‘neutraal’ en bedoeld voor naamsbekendheid. Maar verslavingsdeskundigen zijn kritisch: zij vinden sponsoring net zo schadelijk als gerichte reclames.

Verdienmodel

Minister Conny Helder (langdurige zorg en sport) wil ook zo snel mogelijk van de goksponsors af. Samen met haar collega-minister Franc Weerwind (rechtsbescherming) kondigde ze daarom een verbod aan voor sponsoring door gokbedrijven vanaf 2024. De regel kan niet direct ingaan omdat voetbalclubs al contracten hebben afgesloten, de minister gunt sportclubs een goed verdienmodel. Vanaf 1 januari 2023 mogen gokbedrijven helemaal geen reclame meer maken op billboards, tv en radio.

De sponsordeals met voetbalclubs werden vlak voor de wetswijziging op 29 juni beklonken. Ajax tekende op 8 juni een meerjarige overeenkomst met gokbedrijf Unibet. Op 13 juni werd bekend dat AZ Alkmaar met Kansino op het voetbalshirt gaat spelen. En Fortuna Sittard liet op 16 juni weten dat Betcity de nieuwe shirtsponsor van de club is.

Overigens worden alle Nederlandse betaalde voetbalclubs, behalve Roda JC, gesponsord door gokbedrijven. Maar shirtsponsoring is nieuw: gokbedrijven mogen pas op voetbalshirts staan sinds de invoering van de nieuwe kansspelwet in oktober 2021.

Toename verslaafden

Diezelfde wet maakte ook reclames door online gokbedrijven mogelijk. Omdat veel mensen illegaal en via buitenlandse bedrijven gokten, werd online gokken gelegaliseerd. Nederlandse gokbedrijven mochten reclame maken om zich in de markt te zetten. Wel moeten de gelegaliseerde bedrijven zorgen dat er ‘verantwoord gespeeld wordt’.

Verslavingsklinieken zagen vervolgens een sterke toename van het aantal gokverslaafden in hun praktijken. De reclames werden in de maanden daarna deels verboden, waardoor sportsponsoring een slim alternatief werd.

Recentelijk uitte de directeur van de Nederlandse ggz, Ruth Peetoom, stevige kritiek op sponsordeals met gokbedrijven. Zij zei dat de deals ‘haaks staan op alle inspanningen om gokverslaving tegen te gaan’ en dat spelers van Ajax ‘ook een rolmodel zijn’.

Sponsoring is moeilijker te vermijden

Wilma Everaard, gespecialiseerd verpleegkundige in een interventiekliniek van de ggz, zegt dat veel jonge gokverslaafden via sportwedstrijden zijn begonnen met gokken. Ze vindt het daarom kwalijk dat voetbalclubs hun naam verbinden aan gokbedrijven. “In voetbalkantines wordt door jonge mensen constant geld ingezet op voetbalwedstrijden. Door de sponsordeals zijn gokbedrijven voor hen straks altijd en overal te zien.”

Dat is ook lastig voor mensen die proberen af te kicken, merkt Everaard op. “Ze kunnen er letterlijk niet omheen. Zo kunnen ze nooit gewoon naar een voetbalwedstrijd kijken.”

Sponsering kan in sommige gevallen zelfs effectiever zijn dan reclame, zegt Edith Smit, hoogleraar persuasieve communicatie aan de Universiteit van Amsterdam. “Sponsoring werkt op meer vlakken en is moeilijker te vermijden, terwijl televisiereclame vaak wordt gezien als vervelend en opdringerig. Sponsors liften mee op het succes van een bedrijf. Daardoor dringt sponsoring makkelijker binnen bij de consument.”

Een woordvoerder van Toto laat weten dat het bedrijf niemand aanzet tot gokken. “Sponsoring is iets heel anders dan reclame. We doen niets wat niet mag, het gaat om naamsbekendheid.”

Sponsoring op tv

Ook op televisie dringt de sponsoring door. Zo kondigde Talpa dinsdag een nieuw tv-programma aan met Andy van der Meijde en Wesley Sneijder. De oud-profvoetballers waren tot voor kort de gezichten van gokbedrijf Betcity, en Talpa laat weten dat Betcity ook de ‘billboarding rondom het programma’ doet. In het nieuwe Veronica-programma, Andy vs. Wesley: Scoren in de Kelderklasse, coachen de twee profs ieder een amateurteam. Uiteindelijk spelen de twee teams een wedstrijd tegen elkaar.

Lees ook:
Nieuwe kansspelwet zorgt voor meer gokverslaafden

Sinds de legalisering van online gokken zijn er meer gokverslaafden. En dit is pas het begin, waarschuwen deskundigen.

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden