Coronacrisis

GGD-voorman Sjaak de Gouw is verrast door de uitbraak

Sjaak de Gouw is als directeur publieke gezondheid verantwoordelijk voor twee organisaties: GGD en GHOR Hollands Midden.Beeld Phil Nijhuis

GGD-voorman Sjaak de Gouw ziet dat het druk wordt bij de teststraat. ‘We moeten eerder dan verwacht razendsnel opschalen. Dat lukt niet van de ene op de andere dag.’

Het coronavirus laait weer op, en dat merken de GGD’s. Veel meer Nederlanders laten zich testen op een coronabesmetting, mogelijk ook aangespoord na een alarmerend rapport over de testbereidheid onder mensen met klachten. In juni belden gemiddeld 8000 mensen per dag voor een afspraak; afgelopen maandag kreeg het callcenter 29.000 testaanvragen te verwerken. Soms loopt de wachttijd aan de telefoon op, en kunnen mensen pas over enkele dagen bij een teststraat terecht. Dat roept de vraag op of de GGD’s voorbereid waren op een tegenslag in juli. Sjaak de Gouw, directeur publieke gezondheid bij de GGD, erkent: “We zijn verrast door deze uitbraak”.

Zagen de GGD’s deze stijging niet aankomen?

“We hadden voorzien dat er na de versoepeling van de maatregelen per 1 juli een toename van het aantal besmettingen zou zijn. Maar dat er zo snel bijna honderd clusters met besmette personen zouden zijn, daar hadden we geen rekening mee gehouden.”

Waren jullie wel klaar voor deze uitbraak midden in de vakantie?

“De vraag is: waar kun je je wel op voorbereiden? In juni konden we 24.000 testen per dag aan en zaten onze mensen van 12 uur tot 5 uur duimen te draaien, of kreeg iemand tijdens een zondag werken één telefoontje. Dan ga je mensen uitroosteren en pas je de capaciteit aan. Nu zijn we razendsnel aan het opschalen. Dat lukt niet van de ene op de andere dag, we hebben ook te maken met mensen die net op vakantie zijn gegaan. Daar kunnen we geen beroep op doen. We zitten in een spagaat: welke buffer houd je beschikbaar, en hoe snel zijn die mensen inzetbaar, versus hoe zorg je ervoor dat mensen niet wekenlang zitten te lanterfanten en daardoor afhaken?”

Wat gebeurt er nu?

“We breiden testlocaties zo snel mogelijk uit. Past er een extra tent bij om zo de capaciteit van de teststraat snel te verdubbelen? Kunnen we testen bij prikposten van laboratoria? En we verruimen de openingstijden van de GGD-teststraten (was van 8.00 tot 17.00 uur, red.) zodat hopelijk iedereen binnen 24 uur kan worden getest.”

Lukt dat?

“De snelheid waarmee we kunnen opschalen is in iedere regio verschillend. Dat er ineens zoveel meer getest wordt, verrast ons en is ook zorgelijk. Alle GGD’s zeggen nu: we krijgen meer testaanvragen en moeten meer bron- en contactonderzoeken uitvoeren. De mogelijkheid om elkaar te helpen verdwijnt als sneeuw voor de zon.”

Moet Nederland weer in gedeeltelijke lockdown, al is het maar om de druk bij de GGD’s te verlichten?

“Nee. We moeten blijven benadrukken dat mensen met klachten zich moeten laten testen. En we moeten ervoor zorgen dat iedereen de anderhalve meter in acht neemt. Zowel individuen als de exploitanten van bijvoorbeeld een zwembad, restaurant of verpleeghuis. Als iedereen die regels handhaaft en wij doen ons werk goed, dan zijn er geen verregaande maatregelen nodig.”

Blijft dat zo?

“Het wordt anders als we een uitbraak krijgen en daarvan de bron niet vinden. Dan kun je geen maatregelen nemen tegen de bron, zoals wel mogelijk was in onze regio bij het café in Hillegom. In dat geval is een gebiedsgebonden lockdown wijsheid. In het buitenland zie je dat al gebeuren, zoals in Barcelona of Leicester.”

Bent u al gebeld door coronaminister Hugo de Jonge?

“Ik niet. Hij is op vakantie en volgens mij geniet hij daar even van. Ik ben wel gebeld door het ministerie.”

Waar gaat zo’n gesprek dan over?

“Of de urgentie toeneemt. Of we de nieuwe publiekscampagne moeten aanpassen naar aanleiding van de huidige situatie. En hoe het met ons gaat.”

En, hoe gaat het?

“Ik ben eigenlijk ook met vakantie, maar heb vandaag al drie vergaderingen gehad en zit straks in Den Haag. Bij deze ontwikkelingen kan ik moeilijk waargenomen worden. Met mijn echtgenote heb ik besloten soms een dag vakantie op te nemen, wat steden te bezoeken en een terrasje te pakken. En dan kunnen we hoop ik in september een weekje weg.”

Lees ook:

Wat leren de brandhaarden ons over de huidige verspreiding van het virus?

Nederland telt 96 clusters van tussen de 5 en 6 besmette personen. Dat is goed voor ruim 500 Covid-patiënten, de helft van alle geregistreerde besmettingen van afgelopen week. Wat zeggen de nieuwe brandhaarden over hoe het virus zich over Nederland verspreidt?

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden