Dela-medewerkers in het uitvaartcentrum in Uden.

Brede schoudersUitvaartverzorgers

Gestreamde diensten, online condoleanceregisters: zo kunnen mensen op afstand toch samen rouwen

Dela-medewerkers in het uitvaartcentrum in Uden.Beeld Merlin Daleman

De artsen van de ic-afdelingen ontvangen dagelijks applaus, maar er zijn meer mensen die de samenleving draaiende houden tijdens deze coronacrisis. Aflevering één van Brede Schouders: de medewerkers van het uitvaartcentrum.

Ze proberen een plastic bril op hun neus te schuiven, wat een heel ­gepriegel is met een mondkapje op. Hun vingers zijn gestoken in latex handschoenen, hakken hebben plaatsgemaakt voor rubber schoeisel en het haar hebben de vrouwen verborgen onder de capuchon van een witte overall. Volledig beschermd leggen de twee medewerkers van Dela’s uitvaartcentrum in Uden ­vanmiddag vier mensen in hun kist. Ook wassen ze en kleden zij twee over­ledenen aan.

“Normaal gesproken dragen ze ­alleen een schort”, zegt locatie­manager Kee Ceelen, “maar met ­corona is ons werk veranderd. Waar heel wat nabestaanden er doorgaans voor kiezen om de overledene thuis op te baren, vinden zij, maar ook hospices en verpleegtehuizen, dat sinds het virus minder prettig. En omdat het bij mensen thuis vaak niet mogelijk is om anderhalve ­meter afstand tussen ons en de ­nabestaanden te houden, vindt de verzorging nu altijd in het uitvaartcentrum plaats. Familie kan ons daarbij niet helpen, zoals normaliter veel gebeurt. De verzorgingsruimte is te klein om voldoende afstand van elkaar te kunnen houden.”

De eerste overleden coronapatiënt

Op 15 maart stopte de eerste rouwwagen met een overleden ­coronapatiënt voor de ingang van het uitvaartcentrum. “Nu zijn zij haast niet meer te tellen”, zegt Ceelen. Ze loopt naar buiten, waar een wit zeil een hoog hekwerk afdekt. “Daarbinnen staat een mobiele koelcel, die ik heb gehuurd omdat onze capaciteit ontoereikend was. Hiermee hebben we ruimte voor zeventien in plaats van negen overledenen. In veertien van de koelingen liggen op dit moment mensen die zijn overleden aan het virus.”

Het Brabantse uitvaartcentrum heeft nog geen enkele nabestaande hoeven afwijzen. Dat betekent wel dat medewerkers van Ceelen deze weken gemiddeld acht afscheidsdiensten per dag leiden. Voor het ­virus werden er drie à vier ceremonies per etmaal gehouden. Ook zijn de rouwkamers en de aula sinds twee weken open op zondag.

“Voor mij en mijn team is het alle hens aan dek”, erkent Ceelen. “Zeker, het is zwaar”, vult uitvaartverzorger Soili Wolters haar collega aan. “Maar we wíllen ook werken, er echt zijn voor de nabestaanden. Het is heel erg dat zij veel familie en vrienden moeten missen bij het afscheid. In plaats van soms wel driehonderd mensen mogen er nu maximaal dertig personen bij een uitvaart zijn. En er komen telkens minder mensen.”

‘Hun verdriet konden ze niet met elkaar delen’

Vrijdag stond Wolters alleen bij een graf. “De ene zoon van de overledene, een vrouw die darmkanker had, maar in het ziekenhuis overleed aan corona, was bang voor ­besmetting. De ander zat in quarantaine. Hun verdriet kunnen ze dus ook niet met elkaar delen. Van de hele begrafenis heb ik foto’s gemaakt, die ik ze heb toegestuurd. Daarmee waren ze zó blij, het is het enige dat ze hebben.”

Livestreams van afscheidsdiensten, online condoleanceregisters en blanco postkaarten die de ontvangers van de rouwpost beschreven retour kunnen sturen aan ­nabestaanden: de uitvaartverzorgers van Dela hebben allerlei manieren bedacht waarmee mensen op afstand toch samen kunnen rouwen. Ook nabestaanden zelf komen met nieuwe rituelen, zoals het vormen van erehagen wanneer de rouw­wagen langskomt en het uithangen van vlaggen.

“Door dergelijke creatieve oplossingen zijn het nog steeds hartstikke waardige uitvaarten”, zegt locatiemanager Ceelen, terwijl een nabestaande langs de afgesloten koffieruimtes naar buiten wordt begeleid. “En we bieden ook aan om ná deze coronaperiode alsnog grotere herdenkingsdiensten te organiseren. Ik vind het bijzonder hoe na­bestaanden reageren op de beperkingen die we ze moeten opleggen. Ze zijn begripvol en dankbaar, ze zien vrijwel allemaal de noodzaak van onze maatregelen in. Ja, ook in tijden van corona ben ik trots op dit mooie werk.”

Lees ook:

De man, de verrekijker, zijn vrouw en het gesloten verpleeghuis

Mantelzorgers raakt het bezoekverbod in verpleeghuizen ongekend hard. Oud-huisarts Charles de Koning (83) is bang dat zijn Adriana hem straks niet meer herkent.

Rampen brengen zowel het goede als het kwade in de mens naar boven

Hamsteren en mondkapjes stelen, tegenover lieve kaartjes en boodschappenacties: brengen rampen nu het goede of slechte in mensen naar boven?

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden