Opvangcrisis

Gemeenten schrikken niet van verplichte opvang asielzoekers

 Het AZC in de wijk Beverwaard in Rotterdam-Zuid. Beeld ANP / Paulien van de Loo
Het AZC in de wijk Beverwaard in Rotterdam-Zuid.Beeld ANP / Paulien van de Loo

Gemeenten schrikken niet van een plicht asielzoekers op te vangen, áls opvanglocaties kleiner mogen zijn en er meer geld beschikbaar komt.

Tim van der Pal

De Nederlandse gemeenten kunnen zich vinden in twee adviezen aan het kabinet om hen te verplichten asielzoekers op te vangen. In reactie op voorstellen van de Raad voor het openbaar bestuur en de Adviesraad migratie zeggen lokale bestuurders dat zij daar niet van schrikken, omdat er in de adviezen meer geld beschikbaar komt en asielzoekers ook op kleine locaties mogen worden opgevangen.

Staatssecretaris van asiel Eric van der Burg sprak gisteren van “een zeer welkom advies”. Volgens hem wil het kabinet geen grootschalige locaties van het Centraal Orgaan opvang Asielzoekers (COA) meer gebruiken.

Sommige gemeente weigeren al jaren vaste opvang voor asielzoekers te organiseren. Dat leidt tot een crisissituatie, stellen de adviesraden. Verplichte permanente lokale opvang moet dit verhelpen. Asielzoekers kunnen dan ook eerder een netwerk opbouwen en integreren.

Iedereen moet meewerken

De verplichting is voor de ene gemeente beter haalbaar dan voor de andere. Soms is er weinig ruimte, zoals in het Gelderse Rozendaal (1700 inwoners), dat tot nu toe geen asielzoekers opvangt die hun asielaanvraag afwachten. Toch denkt de gemeente dat de verplichting kan helpen. “Het probleem met overlopende opvangcentra is helder, maar bij ons is weinig ruimte voor een permanent centrum”, zegt Mieke Jansma van de gemeente Rozendaal.

Jansma denkt dat Rozendaal door goed samen te werken met andere gemeenten iets kan betekenen. “Nu het verplicht wordt, moet iedereen meewerken. Er komt meer geld van het Rijk, iedereen moet oplossingen zoeken en minder achter de feiten aanhollen.”

Ook de Vereniging van Nederlandse Gemeenten noemt verplichte opvang ‘een prima idee’. Woordvoeder Siebren de Noord vindt echter niet dat (kleinere) gemeenten nu onwillig tegenover opvang staan. “Er is beperkte ruimte. En kleinschalige opvang, die vaak wel mogelijk is, is te duur voor het COA.” Volgens de adviezen moet er meer geld komen voor kleine opvanglocaties, zodat gemeenten zelf kunnen bepalen wat er mogelijk is. Volgens De Noord zorgt dit voor meer draagvlak bij inwoners.

Meer aanmeldcentra

Ook de gemeente Groningen denkt dat verplichte opvang overal haalbaar is. “Kijk maar hoe Oekraïners worden opgevangen”, zegt een woordvoerder. Groningen is blij met plan, maar de woordvoerder benadrukt dat er ook meer aanmeldcentra voor asielzoekers moeten komen. “Door een aanmeldcentrum, zoals dat in Ter Apel, worden bestuurders nauw betrokken bij de zoektocht naar opvanglocaties. Als dat op meer plekken gebeurt, voelen meer mensen zich verantwoordelijk.”

De Utrechtse wethouder Rachel Streefland denkt dat verplichte opvang zorgt voor meer verbinding met asielzoekers. De adviesraad voor migratie noemt Utrecht als positief voorbeeld, vanwege zijn kleinschalige opvang met veel integratie.

Toch blijft Streefland op haar hoede voor de voorwaarden van verplichte opvang. “Decentralisatie kan helpen, maar het verleden leert dat er niet altijd genoeg geld beschikbaar komt en dat afspraken vaag blijven. Het moet precies duidelijk worden hoe we asielzoekers gaan opvangen en verder begeleiden.”

Lees ook:

Advies: Verdeel asielzoekers over alle gemeenten, en betaal daar dan ook voor

De asielopvang is in crisis en de organisatie moet radicaal anders, schrijven twee belangrijke adviesorganen aan het kabinet. Er is onder meer sprake van ‘een chronisch gebrek aan anticipatie’.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden