ReportageEmmen

Gemeenten krijgen extra geld tegen overlast van asielzoekers: ‘Dit gesodemieter doet zo veel mensen onrecht’

De bus van Emmen naar Ter Apel, waarin vaak incidenten plaatsvinden.Beeld Reyer Boxem

Emmen krijgt geld van het Rijk voor extra toezicht op het Stationsplein, waar een kleine groep asielzoekers heibel veroorzaakt. Ook negen andere gemeenten krijgen extra geld voor de bestrijding van overlast.

De sfeer is rustig op het Stationsplein in Emmen, gezapig bijna. Het is een zonnige herfstdag, overal wachten groepjes mensen bij de bushaltes. 

Toch is het er niet altijd zo kalm. Junks, daklozen, en vooral asielzoekers veroorzaken er overlast, zoals agressief gedrag tegen buschauffeurs, of winkeldiefstal. In de zomermaanden is die overlast toegenomen. Emmen krijgt samen met negen andere gemeenten geld van het Rijk om de overlast tegen te gaan. De 50.000 euro wordt ingezet voor extra toezicht op het plein.

Cijfers geven over het aantal incidenten is lastig, zegt een gemeentewoordvoerder, niet alle ‘gedoe’ wordt geregistreerd. “Maar onze boa’s, Arriva, busmaatschappij Qbuzz en de politie, allemaal zien ze een stijgende lijn. Wekelijks komt de politie in actie voor incidenten waar asielzoekers bij betrokken zijn.” Onder die asielzoekers gaat het vooral om ‘veiligelanders’, wiens asielaanvraag weinig kans van slagen heeft omdat het land van herkomst ‘veilig’ is.

Buschauffeurs krijgen de volle laag

Op deze oktoberdag zijn de herrieschoppers nergens te bekennen. Bij een van de haltes staat een tiental mensen, sommige met rugzakken, andere met koffers. Ze wachten op de bus naar Ter Apel. Wie in Nederland asiel aanvraagt, moet eerst naar het aanmeldcentrum in het Groningse dorp, via het treintraject Zwolle-Emmen en vanaf Emmen met deze speciale ‘asielbus’. Die bus begon vorig jaar met rijden, omdat een kleine groep asielzoekers buschauffeurs bedreigde in de reguliere buslijn.

De asielbus verschijnt, een grijs en verouderd exemplaar. Eerst stapt een boa in, daarna mogen de passagiers naar binnen. Sommige blijken nog geen kaartje te hebben. Twee ov-boa's verwijzen hen rustig naar de kaartjesbalie.

“Sommige mensen worden agressief wanneer blijkt dat ze nog een kaartje moeten kopen. Goedwillende buschauffeurs krijgen de volle laag”, zegt Eric van Oosterhout, burgemeester van Emmen. Af en toe komt ’s avonds nog een trein aan met een groep asielzoekers, terwijl de laatste bus al is vertrokken, ook dat levert gespannen situaties op.  

In het gezicht gespuugd

Van Oosterhout is blij met het geld van de staatssecretaris. “Maar veel zal het niet uitmaken. Een beetje toezichthouder kost algauw 40.000 euro per jaar.” Hij vindt het nog het meest kwalijk dat een kleine groep alle asielzoekers in een kwaad daglicht zet. “Dit gesodemieter doet zo veel mensen onrecht.”

Heleen Schra (49) woont vlakbij, haar huis kijkt uit op het spoor. “Vorig week haalde ik mijn dochter ’s avonds van de trein. Toen waren er drie jongens die een buschauffeur in zijn gezicht hadden gespuugd. De politie moest erbij komen. De overgrote meerderheid van de mensen die hier aankomen gedraagt zich gewoon heel goed. Maar bij sommige jonge jongens denk ik: was er maar een eiland waar je ze even op kon zetten.”

Ook op het spoorlijntje Zwolle-Emmen is het aantal incidenten toegenomen, zegt vervoersbedrijf Arriva. Daarbij gaat het om zwartrijden, maar ook om duwen of bespugen van treinpersoneel. Volgens VVMC, de vakbond voor rijdend bus- en treinpersoneel, zijn ook daarbij vaak veiligelanders betrokken.

Onorthodoxe maatregelen

Rutger Hissink (52) is op weg naar zijn moeder in Amsterdam. Dat doet hij eens in de twee weken. “Serieuze incidenten heb ik nog niet gezien. Er is wel vaak heibel over kaartjes die niet kloppen. Ik weet niet of het zwartrijden met opzet is, of onbegrip. Het is ook ingewikkeld met die tickets.” Volgens Hissink zou het goed zijn om het systeem te versimpelen. “Asielzoekers moeten naar Ter Apel, dat hebben we met zijn allen besloten. Dan moeten we het transport goed regelen.”

De burgemeester naast meer toezicht ook praktische oplossingen. “Zorg dat ervoor dat er altijd een bus staat als de trein aankomt. En het zou goed zijn dat asielzoekers een treinkaartje krijgen waarmee ze ook de bus in kunnen. We moeten onorthodoxe maatregelen nemen.”

Lees ook:

Tien gemeenten krijgen een half miljoen voor de aanpak van overlastgevende asielzoekers

Met cameratoezicht, coaches en extra boa’s willen tien gemeenten overlast door asielzoekers te lijf. Ze krijgen een half miljoen van staatssecretaris Broekers-Knol.

Schrijver Said El Haji over zijn taalles aan nieuwkomers: ‘Ik wilde niet de Sjakie uit Flodder worden’

Schrijver Said El Haji geeft Nederlandse taalles aan nieuwkomers en ‘oudkomers’. In zijn nieuwe boek vertelt hij over zijn belevenissen in de klas. ‘Ik stelde mezelf als doel: ik leer mijn cursisten de taal, de rest is bijzaak.’

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden