Schuldhulpverlening

Gemeente Arnhem trakteert inwoners op kwijtschelding van miljoenen

Staatssecretaris Van Ark riep gemeenten vorig jaar op om de versoepeling van de beslagvrije voet vast toe te passen. De aanpassing van de wet wordt naar verwachting in 2021 officieel van kracht. Beeld ANP

De gemeente Arnhem scheldt miljoenen euro’s aan schulden van inwoners kwijt. De inwoners hebben geluk, want gemeenten zijn vrij om dat te doen.

Honderden inwoners van de gemeente Arnhem beginnen het nieuwe jaar met een opsteker. De gemeente betaalt 2,3 miljoen euro om hun schulden op het gebied van werk en inkomen kwijt te schelden. Dit om te voorkomen dat inwoners dieper in de financiële problemen komen.

De kwijtschelding geldt voor inwoners die hun schulden de afgelopen drie jaar niet hebben kunnen aflossen, maar daar wel alles aan hebben gedaan door aan de betalingsverplichtingen te voldoen. Arnhem telt 4600 burgers met schulden bij werk en inkomen. De gemeente vrijwaart 1445 inwoners per 1 januari van de resterende bedragen. Het gaat grotendeels om bijstandsgerechtigden die bijvoorbeeld te veel uitkeringsgeld hebben gekregen en dat moeten terugbetalen, maar al hebben uitgegeven. De hoogte van de bedragen kan variëren van 500 tot mogelijk 20.000 euro.

Normaal lost de gemeente de schulden na vijf tot zeven jaar af, maar doet dat per heden dus al na drie jaar. Dat is een aangename verrassing voor Arnhemmers die momenteel tussen de drie en zeven jaar aflossen en kost de gemeente miljoenen. Ook versoepelt Arnhem in het nieuwe jaar de incassokosten. Die kunnen nu oplopen tot 700 euro, maar bedragen straks niet meer dan 75 euro.

In februari meldde nationale ombudsman Reinier van Zutphen in een rapport dat overheden te streng zijn bij het innen van schulden. Hij stelde dat overheden extra rekening moeten houden met burgers die wel willen, maar hun schulden niet kunnen betalen. Dat noopte de gemeente Arnhem een onderzoek te starten naar haar positie van zowel schuldhulpverlener als schuldeiser, zegt wethouder werk en inkomen Martien Louwers. “Niemand heeft er baat bij als mensen in de problemen komen. Ook zijn we soms zelf medeplichtig aan schulden en dat is oneerlijk.”

Staatssecretaris Van Ark werkt ondertussen ook nog aan de invoering van de wet die de beslagvrije voet versoepelt. Die houdt in dat burgers 95 procent van hun bijstandsuitkering overhouden nadat schulden daarmee zijn verrekend. Momenteel is dat 90 procent. De wet is naar verwachting in 2021 van kracht, maar Van Ark riep gemeenten vorig jaar op om vast te beginnen met de uitvoering. Ook dat gaat Arnhem per 1 januari doen.

De maatregelen in Arnhem zijn niet uniek. Meer gemeenten, zoals Amersfoort, Rotterdam en Zwolle, schelden een deel van de schulden al na drie jaar kwijt. “Maar er zijn ook gemeenten die dat nooit doen”, zegt Nadja Jungmann, lector schulden en incasso aan de Hogeschool Utrecht. “Wat dat betreft is het wel een loterij of je in de juiste gemeente woont.”

Jungmann noemt de versoepeling van de invordering van gemeenten een mooi signaal en belangrijke stap om problematische schulden te voorkomen, maar plaatst wel een kanttekening. Burgers kampen vermoedelijk ook met private schuldeisers, zoals leveranciers voor gas, water en licht. Die worden niet kwijtgescholden. “Ik vraag me af hoeveel mensen hier nou echt mee zijn geholpen. Eigenlijk moeten alle schulden worden meegenomen”, zegt Jungmann. Wethouder Louwers weet niet of en hoeveel inwoners met private schulden kampen. Maar kun je van private schuldeisers wel verwachten dat ze de vorderingen kwijtschelden? Louwers vindt van wel, omdat ze zelf ook niet gebaat zijn bij dit soort schulden.

De kwijtschelding van gemeentelijke schulden na drie jaar geldt niet voor bijstandsgerechtigden met schulden door fraude. “Maar wat is fraude? Sommigen vullen papieren verkeerd in en worden al als fraudeurs bestempeld”, aldus Jungmann. Maar daar is in Arnhem geen sprake van, zegt wethouder Louwers. Fraude moet er dik bovenop liggen, bijvoorbeeld iemand die een uitkering ontvangt en toch blijkt te werken.

De eenmalige kwijtscheldingen zorgen volgens Louwers niet voor extra kosten. Het miljoenenbedrag wordt betaald uit een pot die de gemeente achter de hand heeft. De kans is daarnaast groot, zegt Louwers, dat de gemeente Arnhem schulden door gemeentelijke belastingen op termijn ook kwijtscheldt.

Lees ook:

‘Gemeenteambtenaren weten te weinig van schuldhulp’

Voor schuldhulp moet je bij de gemeente zijn, maar volgens jurist Peter Kamp worden schuldenaren daar vaak niet beter van.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden