Testsysteem

Geen klachten, tóch testen: een grote groep ‘prettesters’ veroorzaakt tekorten bij de GGD

Beeld ANP

Het testsysteem voor het coronavirus loopt vast. Zijn mensen die zich zonder klachten laten testen de schuldigen voor de lange wachttijden? 

Laat je testen bij klachten, is het dringende advies van de overheid. Maar kunnen de GGD’en en laboratoria dat wel aan? Maandag bleek uit een gedragsmonitor van het RIVM dat slechts 32 procent van de mensen met klachten de teststraat op zoekt. Oftewel: 68 procent doet dat niet. Stel dat die 68 procent zich wel bij de testlocaties zou melden, ontstaan er dan geen enorme tekorten in de laboratoria? En hoeveel mensen zónder klachten laten een wattenstaafje in hun neus en keel duwen?

Afgelopen week testten de GGD’en maar liefst 180.000 Nederlanders op het coronavirus. Dat is bijna twee keer zoveel als in begin augustus. Daardoor loopt het testsysteem vast. De schuldigen: mensen die zich laten testen terwijl ze geen klachten hebben. Daardoor ontstaan de tekorten in laboratoria, zeggen de GGD’en.

Hoeveel mensen laten zich eigenlijk testen terwijl ze geen klachten hebben? Het RIVM en de GGD hebben geen cijfers. De GGD’en weten wel dat het een ‘substantieel aantal’ is. “In de zomer hebben ongeveer 30.000 Nederlanders per dag verkoudheidsklachten”, legt koepelorganisatie GGD GHOR-woordvoerder Sonja Kloppenburg uit. “Daarvan komen er 6000 nooit naar de teststraten. Dat is de groep die in verpleeghuizen en ziekenhuizen ligt. Als iedereen met klachten langs zou komen, zouden er dus 24.000 personen door de teststraat gaan.”

‘Meer dan de helft vraagt een test aan zonder klachten’

Op die 24.000 mensen is de testcapaciteit berekend. Maar nu blijkt uit onderzoek van het RIVM dat slechts 32 procent van de mensen met klachten langskomt. Als de cijfers van het RIVM en de GGD’en worden gecombineerd, is een schatting te maken van het aantal prettesters, ziet ook Kloppenburg. “Van de 24.000 mensen die volgens de prognose bij ons zouden moeten komen, heeft het RIVM nu gehoord dat 32 procent van die groep komt opdagen. Dat zijn ongeveer 8000 personen. Dat komt aardig overeen met de aantallen die we eerder hadden, toen we op ongeveer 10.000 testen per dag zaten. We hebben er nu dagelijks 26.000 per dag. Tussen de 8000 en 26000 zit een gat van 17.000. Laten we er vanuit gaan dat die 8000 wat hoger is, zeg 10.000, of desnoods 15.000. Dan nog kan je naar alle waarschijnlijkheid zeggen dat meer dan de helft van de mensen een test aanvragen zonder dat zij klachten hebben. Kan ik hard bewijs overleggen? Nee, ik kan alleen deze redenering met je delen.”

RIVM-woordvoerder Harald Wychgel denkt niet dat bovenstaande redenering klopt. Hij twijfelt over de prognose van 24.000 mensen met klachten die langs zouden komen. “Het gaat niet alleen om verkoudheidsklachten. Mensen komen ook langs met andere klachten, zoals koorts en keelpijn.” 

Kloppenburg zegt dat gekeken is naar alle klachten waarvoor mensen zich mogen melden bij de teststraat. Die informatie is volgens haar deels afkomstig van het RIVM zelf.

Los van de exacte percentages ‘prettesters’ vindt Kloppenburg dat de mensen zonder klachten bij de testlocaties een gezondheidsrisico beginnen te vormen. “Daardoor kunnen ze niet verder opschalen, want de capaciteit bij de laboratoria is niet berekend op deze aantallen.”

En als de GGD’en niet kunnen opschalen, betekent dat langere wachttijden. Op sociale media verschijnen geregeld berichten van mensen die het zat zijn om lang te wachten, of vijftig kilometer moeten rijden voor een testlocatie die wel tijd heeft. 

Volgens de nieuwste cijfers van de GGD’en kan 75 procent zich binnen 48 uur laten testen. Voor 25 procent duurt het langer. En tijdens het wachten gaan veel mensen toch de straat op, boodschappen doen, naar vrienden en het café in, zo bleek maandag uit de gedragsmonitor. Dat is gevaarlijk, want deze mensen kunnen het virus onder de leden hebben. 

Lees ook:

Binnen een kwartier weten of je corona hebt: de snelle coronatest komt eraan

De snelle coronatest komt dichterbij en kan binnen vijftien minuten de uitslag geven. Kan die de teststraten ontlasten?

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden