Geweld tegen boa's

‘Geef de boa tijdens coronacrisis pepperspray of een wapenstok’

Een boa van de gemeente surveilleert in het centrum van Den Haag.Beeld Phil Nijhuis

Sinds het uitbreken van de pandemie neemt de agressie tegen buitengewoon opsporingsambtenaren (boa’s) toe. Volgens de vakbonden worden de handhavers van de gedragsregels rondom corona uitgedaagd, bespuugd en geschopt, meestal door groepjes rondhangende jongeren. 

Telkens lichtte zijn telefoon op. Van Amersfoort tot Roosendaal,van Utrecht tot Baarn: vanuit gemeenten in het hele land kreeg Richard Gerrits dit weekend berichten over agressie jegens buitengewoon opsporingsambtenaren. De voorzitter van vakbond BOA ACP maakt zich zorgen. Want hoewel het aantal incidenten waarin deze groep handhavers en toezichthouders verzeild raakt niet landelijk wordt geregistreerd, merkt hij dat het geweld tegen boa’s toeneemt sinds de intelligente lockdown van kracht is.

Het handhaven van de coronamaatregelen komt voornamelijk neer op de schouders van de boa’s, stelt Gerrits. Om de politie zo veel mogelijk vrij te houden voor andersoortige zaken, kijken zij of mensen anderhalve meter afstand van elkaar bewaren en niet samenscholen. “En door de bank genomen is het rustig op straat. Maar spreken boa’s mensen aan of geven ze boetes, dan escaleert het sneller dan voor de lockdown.”

Vooral 's avonds gaat het mis

Zo werden twaalf boa’s dit weekend geslagen en geschopt door een groep twintigers in Rotterdam, die lak hadden aan de coronamaatregelen. Dicht op elkaar hingen zij rond bij het Zuiderpark. Nadat boa’s hen waarschuwden en op de bon wilden slingeren, ontstond er een vechtpartij. Vijf handhavers raakten gewond, twee belandden er in het ziekenhuis.

“Vooral ’s avonds gaat het vaak mis”, weet Gerrits. “Dan komen met name jongeren naar buiten, om samen tijd door te brengen bij skatepleintjes, in parken of op parkeerplekken. Naarmate de noodverordening langer duurt, gebeurt dat meer. Jongeren zijn niet zo bang besmet te raken en zijn het binnen zitten zat. Spreken boa’s ze aan op hun asociale gedrag, dan daagt de jeugd hen uit, bespuugt ze, of nog erger.”

Geen spatbrillen

Eric Lakenman van de Nederlandse BOA-bond bevestigt het beeld dat Gerrits schetst. Hij krijgt bijna dagelijks meldingen van boa’s binnen over incidenten met verbaal of fysiek geweld. Beide belangenbehartigers van handhavers en toezichthouders hopen dat de knokpartij in Rotterdam ertoe leidt dat boa’s beter beschermd worden.

“De politie heeft een standaard coronakit, de boa niet”, aldus Lakenman. “In een heleboel gemeenten hebben de handhavers geen mondkapjes, spatbrillen of desinfecterende middelen. En hoewel de tekorten in de zorg natuurlijk voor gaan, brengt ook het werk van de boa gezondheidsrisico’s met zich mee. Meer uitval kunnen we niet gebruiken. Door ziekte en mogelijk besmettingsgevaar zijn er al tekorten bij de handhavingsorganisaties en politie.”

Agressievelingen

Bovendien pleiten beide mannen voor het bewapenen van boa’s, een discussie die ook al voor de pandemie woedde. Hoewel de politie het monopolie op het gebruik van geweld heeft, vinden zij het onverantwoord dat boa’s met een lege koppelriem rondlopen. Al helemaal nu handhavers door de coronacrisis meer risico lopen om slachtoffer worden van geweld.

“Geef de boa, zo nodig tijdelijk, pepperspray of een wapenstok”, aldus Lakenman. “Nu wéten agressievelingen dat de boa niet goed is uitgerust, dat hij of zij zich niet kan verdedigen. En dus durven ze verder te gaan, wat leidt tot vreselijke incidenten als in Rotterdam. Natuurlijk helpen dat soort geweldsmiddelen niet bij zulke grote vechtpartijen, maar ze kunnen geweld misschien wel voorkomen. Want met pepperspray en een stok kun je afstand en veiligheid creëren, houd je gemakkelijker controle over een escalerende situatie.”

Toezichthoudende taak

Niet iedereen is het met die redenering eens. De roep om de bewapening van boa’s stuitte eerder op verzet van de politie. Minister Ferd Grapperhaus van Justitie en Veiligheid is nog niet om en burgemeester Ahmed Aboutaleb van Rotterdam ziet niets in het plan, ondanks de recente knokpartij in zijn stad.

“Volgens mij gaat het dan alleen maar escaleren aan de kant van de overheid en dat roept weer andere vormen van geweld op”, zei hij dinsdagochtend tegen de regionale omroep Rijnmond. “Boa’s hebben een toezichthoudende taak. Ze zijn opgeleid en geïnstrueerd dat, als er iets gebeurt, zij zich moeten terugtrekken.”

Lees ook:

‘Corona heeft dit vrijgevochten volkje getemd, iedereen houdt braaf afstand’

Het is de taak van de boa om het verbod op samenklonteren zonder anderhalve meter afstand te handhaven. Enkel bij excessen zullen ze boetes uitdelen, stellen Mounier en Soeris. Maar vooralsnog hebben de twee Haagse boa’s nog bar weinig te handhaven.

‘Als iemand ligt te vechten voor z’n leven, zeg je niet: Wacht effe, ik doe eerst een overall aan’

De artsen van de ic-afdelingen ontvangen dagelijks applaus, maar er zijn meer mensen die de samenleving draaiende houden tijdens deze coronacrisis. Vandaag: de wijkagent.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden