Stikstofuitspraak

Gedeeltelijke oplossing stikstofprobleem in zicht met nieuw rekenmodel voor kleine projecten

18.000 projecten staan op losse schroeven door de stikstofuitspraak. Beeld Suzan Hijink

Bepaalde projecten die door de stikstofuitspraak van de Raad van State stilliggen, kunnen binnenkort mogelijk toch weer doorgaan. 

Het kabinet komt met een nieuwe rekenmethode die het verlenen van vergunningen voor kleine projecten weer mogelijk maakt.

Projecten waarvan met deze methode kan worden bewezen dat ze de natuur niet raken, komen in aanmerking voor een vergunning. Vanaf maandag 16 september kunnen initiatiefnemers gebruik maken van de rekentool, zegt landbouwminister Carola Schouten.

“De uitspraak van de Raad van State laat zien dat er voor het herstel van onze natuur nog flinke stappen nodig zijn”, aldus Schouten. Makkelijke oplossingen zijn er niet voor de stikstofproblematiek, erkent de minister. Vele duizenden projecten staan door de uitspraak op de tocht. Het kabinet ziet het nieuwe rekenmodel als stap om de eerste projecten weer te laten starten. Maar de nieuwe rekentool biedt slechts uitkomst aan een beperkt deel van de projecten.

Om te voorkomen dat veel bouwplannen door het vonnis lange tijd stil blijven liggen, laat Schouten onderzoek doen naar mogelijke oplossingen op de lange termijn door oud-minister Johan Remkes. Hij komt naar verwachting eind september met de resultaten van zijn onderzoek.

Vonnis Raad van State

De Raad van State zette in mei een streep door het Nederlandse stikstofbeleid en dus ook door de rekenmethode die in het verleden werd gehanteerd. Het Programma Aanpak Stikstof (PAS) biedt niet genoeg bescherming aan zogenoemde Natura 2000-gebieden, oordeelde de RvS. In die regeling werken Rijk, provincies, natuurorganisaties en ondernemers samen om de natuur bestendiger te maken tegen een overbelasting van stikstof. Maar het was oncontroleerbaar of de natuur er iets mee opschoot. De hoeveelheid stikstof in de natuur is amper afgenomen sinds invoering van Pas in 2015.

Door de uitspraak van de Raad van State staan zo’n 18.000 projecten op de tocht. Daar zitten particuliere projecten bij, maar ook grote overheidsprojecten als zes grote windparken, die nodig zijn om de in het Klimaatakkoord afgesproken doelstellingen te halen. Ook de opening van Lelystad Airport wordt bedreigd, en het Luchthavenbesluit waarin is geregeld dat Schiphol onder voorwaarden mag groeien van de huidige 500.000 naar 540.000 vluchten per jaar, voldoet niet aan de stikstofnormen. Daarnaast is ook de bouw van duizenden woningen onzeker geworden.

De coalitie kibbelt ondertussen over de aanpak van het probleem. Elke mogelijke oplossing raakt wel aan een taboe van een coalitiepartij. Een beperking van de maximumsnelheid druist in tegen een stokpaardje van de VVD, voor het schrappen van windmolenparken of andere duurzame projecten hoef je bij D66 niet aan te komen. Een drastische inperking van de veestapel, zoals D66 voorstelde, joeg zowel CDA, VVD als de ChristenUnie op de kast.

Een overdaad aan stikstof is een groot probleem voor de natuur. Het verrijkt de bodem, waardoor zeldzame planten die het goed doen op voedselarme grond het verliezen van planten die van voedselrijke grond houden. Zo verdringt bijvoorbeeld de brandnetel de zeldzame orchidee. De overdaad aan stikstof wordt vooral veroorzaakt door de landbouw, het verkeer, de industrie en de bouw. Zo komt door het gebruik van mest en kunstmest stikstof in verschillende vormen in de omgeving (bodem, lucht, water). Bij bouwprojecten komt stikstof vrij door de voertuigen en machines die worden gebruikt.

Lees ook:

Stikstofvonnis treft ook projecten mét vergunning

Advocaten waarschuwen: projectontwikkelaars, boeren en bouwers die al een vergunning hadden, leken veilig na de stikstofuitspraak. De rechter laat nu ook hun projecten wankelen.

Het plan van D66 irriteert de andere coalitiepartijen, hoe komt dit kabinet uit de stikstofcrisis?

De komende weken worden voor het kabinet cruciaal om uit de stikstofcrisis te komen. Een oplossing is nog niet in zicht. Het D66-plan om de veestapel te halveren, irriteert de andere coalitiepartijen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden