null

Orion

Ga vanavond niet meteen slapen, maar tel sterren voor de wetenschap

Beeld TR beeld

Als u vanavond de gordijnen wilt dichttrekken, stap in plaats daarvan dan even naar buiten. Doe uw jas aan, leg het hoofd in de nek en kijk.

Petra Vissers

Die oproep doen onderzoekers van de Rijksuniversiteit Groningen, voor een nieuwe jaarlijkse traditie die ze in het leven willen roepen: sterren kijken voor de wetenschap. Om de lichtvervuiling in Nederland te meten, maar ook, zegt sterrenkundige Theo Jurriens, “omdat je in deze gehaaste maatschappij af en toe tot rust moet komen”.

Wat is de bedoeling?

Jurriaans: “We gaan sterren tellen in het sterrenbeeld Orion. Dat is in de winter goed te zien aan de hemel en is herkenbaar. Orion heeft drie sterren in het midden, twee erboven en twee eronder. Als u vanavond buiten staat en het is helder en u kijkt naar het zuiden, dan kunt u Orion niet missen.”

Help, hoe vind ik het zuiden?

“De meeste mensen hebben weinig kennis van de sterrenkunde, dat blijkt maar weer. Het zuiden is het punt waar de zon overdag zijn hoogste stand bereikt. U moet niet uw smartphone meenemen om daarop naar het kompas te kijken, want dat is afleiding en licht – en dan kunt u de sterren minder goed zien. Over het algemeen moeten ogen een kwartiertje wennen aan het donker.”

En dan?

“Dan tellen we de sterren in de rechthoek tussen de onderste en bovenste sterren van Orion. Als ik dat in Groningen doe, zit ik rond de acht of tien sterren. Ik ga niet verklappen wat de maximale score is, dan ga ik mensen op een bepaald been zetten. En als u dan een pietje precies bent, dan wacht u even vijf minuten en telt u daarna nog een keer.”

“En als u bent uitgeteld, blijf dan nog even kijken. Misschien ziet u wel andere sterrenbeelden, of een vallende ster of een kunstmaan. Het kan geen kwaad om af en toe wat meer naar boven te kijken.”

En wat heeft u daar als wetenschapper aan?

“Om eerlijk te zijn kunnen we veel ook wel tellen met meetinstrumenten. We kunnen kunstmanen naar beneden laten kijken, maar we vinden dit een mooie prikkel om de sterrenkunde te beleven. En om mensen bewust te maken van de toenemende lichtvervuiling. De mooie koolmeesjes hebben er last van, de vleermuizen raken in de war. Ik ben ervan overtuigd dat het ook voor mensen niet goed is dat het ’s nachts alsmaar licht is.”

“De sterrenhemel is universeel erfgoed. Het zou toch triest zijn als we straks niet eens meer de Grote Beer aan de hemel kunnen zien?”

Uw waarnemingen kunt u doorgeven op www.visitwadden.nl

Lees ook:

Aardedonkere nacht, waar ben je gebleven?

Echt donker wordt het in Nederland bijna nergens meer. Door lichtvervuiling zijn we de nacht al tijden kwijt, stelt schrijver en theatermaker Marjolijn van Heemstra vast. Jammer, want juist in het duister kun je jezelf en de wereld om je heen met heel andere ogen zien.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden