Opinie

Ga positief om met de stress van studenten

Beeld RV

Het is niet reëel om te proberen stressfactoren weg te nemen. Leer studenten juist andere vaardigheden om met die stress om te gaan, zeggen Stijn Bollinger en Ritie van Rooijen, van de Hogeschool Utrecht.

Dat studenten stress ervaren is duidelijk. Met grote regelmaat wordt er in diverse media over bericht. Ook onderwijsinstituten besteden hier aandacht aan. Het probleem lijkt helder. Recente onderzoeken laten zien dat vooral externe stressoren een rol spelen: moeten presteren, het bindend studieadvies halen, werken om de eigen studie en de mobiele telefoon te bekostigen, het onderhouden van relaties, zowel virtueel als in levende lijve, het besef een studieschuld op te bouwen. Al deze ballen in de lucht houden is een enorme opgave voor studenten.

Gelukkig wordt er dan ook van alles aangeboden om de stress tegen te gaan: studentpsychologen, trainingen, mindfulness, suïcidepreventie. Toch lijkt ook dit niet voldoende. Dat bevestigt ook de minister van onderwijs die nog voor het eind van dit kalenderjaar een onderzoek wil hebben afgerond over de mentale druk onder studerende jongeren. Ook hier wordt opnieuw het probleem onderzocht om vervolgens acties en oplossingen te formuleren.

Stress zal niet verdwijnen

Dit onderzoek is belangrijk, want als we de oorzaken van de stress kennen, kunnen we als opleiders onze studenten adequate hulp bieden. Daarbij is het ons inziens essentieel dat de student leert zelfstandig met haar of zijn stress om te gaan. Het is onrealistisch te denken dat er zomaar minder stress zal zijn in hun levens, of dat opleiders of studenten gemakkelijk stressoren kunnen wegnemen.

Leren omgaan met stress is ook in lijn met de razendsnelle ontwikkeling die de Europese arbeidsmarkt doormaakt. De aard van de huidige werkzaamheden en banen verandert sterk onder invloed van globalisering en digitalisering. Dat betekent dat ook de vaardigheden en competenties die daarvoor nodig zijn snel veranderen. Zogenoemde transversal skills worden steeds belangrijker. Denk aan het effectief kunnen omgaan met onvoorspelbare situaties en inzetten van creativiteit in probleemoplossing. Het is dus veel zinvoller om de studenten te leren hun stress positief te hanteren dan steeds alleen onze pijlen te richten op het wegnemen ervan.

Zorg voor veiligheid

Als onderzoekers van het Lectoraat Methodologie van Praktijkgericht Onderzoek van de Hogeschool Utrecht hanteren we dezelfde insteek in het project ‘Veilige Onzekerheid’. Daarin onderzoeken we de onzekerheid die studenten ervaren in professionele leersituaties zoals onderzoek doen, en hoe deze positief kan worden ingezet.

Studenten geven aan dat er een aantal stressoren zijn die hen onzeker maken. Bijvoorbeeld het worden beoordeeld door anderen, of het gevoel iets niet te kunnen of niet te beheersen. Ook geven ze aan dat wanneer ze zich voldoende veilig voelen, studenten best tot oplossingen kunnen komen voor deze stressoren.

Deze veiligheid kan bijvoorbeeld door een docent worden geboden, of door het vertrouwen op eigen kunnen. Als er dus voldoende veiligheid ervaren wordt, kunnen studenten leren om te gaan met de onzekerheid die ze ervaren en zelfs om deze in te zetten als dat nodig is.

Om de student en begeleider hierbij te helpen is op basis van dit onderzoek praktisch onderwijsmateriaal ontwikkeld. Deze kennis en dit materiaal kan een plek krijgen in elke opleiding waar studenten en leerlingen rondlopen die stress en onzekerheid ervaren. Hoe eerder hoe beter, want laten we vooral inzetten op het trainen van leerlingen en studenten in het kunnen omgaan met de stress en onzekerheid zodat ze klaar zijn voor hun huidige stressvolle tijd en hun toekomstige werk.

Het is de verantwoordelijkheid van het hedendaagse onderwijs om ze te leren omgaan met stress en onzekerheid!

Lees ook:

Het leenstelsel levert ook ouders veel stress op

Het einde van het leenstelsel lijkt in zicht nu ook de PvdA haar steun intrekt. De opluchting is groot. Niet alleen bij studenten, ook bij ouders.  

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden