Partijlidmaatschap

FvD blijft met 59.000 leden de grootste, en dat levert tonnen op

Op campagne met FvD-Ede, onder leiding van lijsttrekker Wesley Glasmacher. Beeld Bram Petraeus
Op campagne met FvD-Ede, onder leiding van lijsttrekker Wesley Glasmacher.Beeld Bram Petraeus

Forum voor Democratie groeide afgelopen jaar het hardst van alle partijen. De nieuwe leden zorgen voor een financieel voordeel.

Judith Harmsen en Stefan Keukenkamp

Forum voor Democratie heeft haar positie als grootste ledenpartij van Nederland verder uitgebouwd. Afgelopen jaar is het ledenbestand van de partij van Thierry Baudet met 13.500 gegroeid, een toename van dertig procent. Bij geen enkele andere partij was de groei zo fors. Het levert FvD naast extra contributiegelden ook enkele tonnen aan ledensubsidie van de overheid op.

Met bijna 59.000 leden is FvD op basis van het ledenaantal met afstand de grootste politieke partij, gevolgd door PvdA (ruim 40.000 leden) en CDA (kleine 35.000 leden). Dat blijkt uit een inventarisatie van het Documentatiecentrum Nederlandse Politieke Partijen (DNPP). Naast FvD groeiden ook de Partij voor de Dieren (bijna een kwart), D66 (17 procent) en Denk (10 procent).

Alle politieke partijen hebben gezamenlijk 371.000 leden, een groei van vijftien procent ten opzichte van een jaar eerder. Uitzondering zijn CDA, PvdA en 50Plus, die per saldo juist leden verloren.

Groei door nieuwe partijen

Dat het ledenaantal dit jaar flink groeit is deels te danken aan nieuwe partijen als Volt, BBB, Bij1 en JA21. Ook de groei van FvD draagt eraan bij. “Daarmee zit het ledenaantal weer op het niveau van eind jaren 80”, reageert DNPP-directeur en hoogleraar Gerrit Voerman. Hoewel er altijd een stijging in ledenaantal is te zien rond Tweede Kamerverkiezingen, is de groei afgelopen jaar ‘bijzonder groot’.

De situatie is echter heel anders dan dertig jaar geleden, zegt Voerman. “Er zijn nu veel meer partijen nodig om het totaalaantal leden te halen. In de jaren 80 had je bijvoorbeeld het CDA en PvdA die meer dan 100.000 leden hadden en het leeuwendeel voor hun rekening namen.”

De groei van FvD is volgens Voerman ‘fors’ en ‘consistent’. Een verklaring voor hun succes is dat deze partij mogelijk veel jongeren aantrekt, denkt Voerman. “Ze doen het bijvoorbeeld heel goed op sociale media.”

Leden goed voor partijkas

Het hoge aantal leden dat FvD heeft, komt ook de partijkas ten goede. Voor elke lid dat minstens 12 euro per jaar aan contributie betaalt, krijgt de partij een subsidie van het ministerie van binnenlandse zaken. In totaal is op het ministerie – naast subsidie op basis van zetelaantal – een kleine 1,9 miljoen euro ledensubsidie beschikbaar, die de partijen onderling moeten verdelen.

Het bedrag dat de partijen krijgen per betalend lid verschilt per jaar, maar lag de afgelopen jaren rond de zes euro. Met de huidige ledenaantallen zou dat betekenen dat FvD ongeveer 3,5 ton krijgt van het ministerie. Die inkomsten komen bovenop de opgehaalde contributie, in 2020 ongeveer 1,5 miljoen euro.

Sprake van schijninspraak?

Leden van politieke partijen hebben ook inspraak in de besluitvorming binnen de partij. Dat is een van de voorwaarden om in aanmerking te komen voor de subsidie van het ministerie van binnenlandse zaken. Voerman is kritisch op FvD als het daarom gaat.

Uit de statuten blijkt dat leden alleen kunnen stemmen tegen een bindende voordracht van het partijbestuur, als twee derde van de leden aanwezig is bij een vergadering. “Met het huidige ledenaantal is dat een voetbalstadion vol”, houdt Voerman voor. “Dat gaat nooit gebeuren, dus is het eigenlijk schijninspraak.”

Volgens FvD-woordvoerder Robin de Keijzer hebben leden wel degelijk inspraak. “De aanwezigheid van twee derde van de leden, geldt alleen voor “enkele zeer verstrekkende besluiten, omtrent de benoeming, ontslag of schorsing van bestuurders”.

Lees ook:

‘Niks van het gas af’ klinkt het in de gemeenten waar Forum voor Democratie op de kieslijst staat

Vier jaar geleden deed Forum voor Democratie alleen nog mee in Amsterdam, maar 16 maart dingt de partij in maar liefst vijftig plaatsen mee om de lokale zetels. Hoe klinkt het lokale FvD-geluid?

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden