Interlandelijke adoptie

Flinke kritiek op kabinet nu adoptie uit het buitenland wordt hervat. ‘Het gaat om kinderen, niet om koelkasten’

null Beeld Colourbox
Beeld Colourbox

Na een tijdelijke stop en een nederig excuus voor alle misstanden wil het kabinet adoptie uit het buitenland toch hervatten. Dat valt niet overal goed.

Rianne Oosterom

“Het gaat hier niet om koelkasten, maar om kinderen.” Jurist Dewi Deijle, zelf geadopteerd uit Indonesië in een tijd dat dit vaak illegaal gebeurde, is not amused dat het kabinet na een stop van meer dan een jaar interlandelijke adoptie toch weer mogelijk wil maken. Ook de adoptiebureaus zelf, die in het nieuwe stelsel moeten fuseren, zijn niet onverdeeld enthousiast.

Maandagmiddag stuurde minister Franc Weerwind van rechtsbescherming de plannen voor het adoptiestelsel 2.0 naar de Tweede Kamer. Kort samengevat worden de vier bemiddelingsbureaus die nu geadopteerden koppelen aan Nederlandse aspirant-ouders, samengevoegd in één nieuwe stichting, die onder intensiever overheidstoezicht komt te staan.

Adopties mogen in de toekomst alleen nog maar als er echt geen betere oplossing is in het land van herkomst. Daarnaast overweegt het kabinet zijn relatie met een aantal adoptielanden te verbreken – welke zegt Weerwind niet.

“Of een kind wel of geen toekomst heeft in eigen land, blijft subjectief”, zegt Deijle, die namens Indonesische geadopteerden tegen de staat procedeerde. “Ook daarmee wordt gefraudeerd. Hier staan ook kinderen in de rij voor de voedselbank, kunnen wij dan ook zeggen: zij hebben hier geen toekomst?”

Adoptie als markt

Ze vindt dat het kabinet voorbijgaat aan ‘het feit dat de vraag naar adoptiekinderen, het aanbod creëert’. Onder andere die systeemkritiek was een belangrijke reden voor de commissie-Joustra om begin 2021 voor een adoptiestop te pleiten.

Joustra deed in opdracht van de regering onderzoek naar misstanden in interlandelijke adopties en concludeerde dat de Nederlandse overheid jarenlang van misstanden omtrent adopties wist, maar er niets aan deed. Ook stelde zij dat misstanden nog steeds voorkomen, wat tegen het zere been was van de vier bemiddelingsbureaus die die stelling als ‘ongefundeerd’ afdeden.

Geschiedenisboekjes

Zijn die bureaus opgelucht dat adoptie niet in de geschiedenisboeken terecht komt? Ze zijn niet allemaal even enthousiast één dag nadat zij in de uitgebreide brief van Weerwind lazen over de fusie. Zo gaat Wereldkinderen dinsdag op het ministerie langs ‘en de uitkomst van dat gesprek is bepalend voor wat wij verder willen of kunnen doen’, laat voorzitter Jeroen Jansen weten.

Ook stichting Meiling, die bemiddelt bij adopties uit China, Suriname en Taiwan, wil nog niet officieel reageren, maar een woordvoerder zegt wel ‘dat de praktische invulling nog heel onduidelijk is’ en dat ze ‘moeilijkheden’ ziet. “Ik krijg alleen maar families die in onzekerheid zitten aan de telefoon.”

A New Way, dat zich richt op adopties uit de Verenigde Staten, is als enige wel enthousiast – al weet voorzitter Sanne Buursink niet of ze zelf met Wereldkinderen onder één dak wil zitten. “De vraag is ook: wil Wereldkinderen met mij onder één dak zitten?” Dat het een uitdaging gaat zijn om één stichting te vormen, erkent ze.

Steeds minder adopties

Toch ziet ze meer voor- dan nadelen: “Adopties zijn makkelijker te controleren als je samen in één stichting zit. Het gaat ook nog maar om kleine aantallen per jaar.” In het coronajaar 2021 werden er in Nederland nog maar 75 kinderen geadopteerd. In 2019 waren dat er nog 145.

Ze begrijpt dat het doorgaan van adoptie geadopteerden met negatieve ervaringen pijn doet. “Hun verdriet is voor ons een drijfveer om het zorgvuldiger te doen.”

Overigens zijn niet alle geadopteerden boos. Inez Teurlings van de Stichting Interlandelijk Geadopteerden, zegt blij te zijn dat adopties toch mogelijk blijven. “Niets in het leven is foutloos, dus ook het adoptiesysteem niet. Dat er nu één bemiddelingsbureau komt, is vanuit het belang van het kind fijn: zo worden aspirant-ouders eenduidiger voorbereid.”

Lees ook:

Buitenlandse kinderen adopteren kan binnenkort weer, maar alleen via de overheid

Adoptie van kinderen uit het buitenland verloopt in de toekomst alleen nog maar via een nieuw op te richten organisatie die onder streng toezicht van de overheid komt.

Lees ook:

Adoptie leek heel lang een win-winsituatie. Waarom had Nederland geen oog voor de misstanden?

De tijdelijke stop op interlandelijke adoptie deed de vraag rijzen: hoe is het eigenlijk begonnen? ‘Onze Europese identiteit was: wij gaan de rest van de wereld helpen.’

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden