ReportageFiets in de trein

Fiets mee in de trein? De nieuwe reserveringsplicht zorgt voor frustratie

Theo van Meerendonk en Saskia Ruijter halen hun fietsen uit de trein. Beeld Joris van Gennip
Theo van Meerendonk en Saskia Ruijter halen hun fietsen uit de trein.Beeld Joris van Gennip

Deze zomer moet je bij de NS een fietsplek reserveren in de trein. Fietsliefhebbers zijn er niet over te spreken. ‘We zijn niet tegen een reserveringsplicht, maar regel het goed.’

“We zijn al met drie. We zijn al met drie.” Op station Zwolle probeert Theo van Meerendonk zijn plekje in de trein veilig te stellen, als een man die met een kind en hun twee fietsen voorkruipt. Vier fietstoeristen zijn intussen bezig hún fietsen uit de trein te halen. “Je moet even verder kijken.” De al wachtende Van Meerendonk vreest dat hij, zijn vrouw Saskia Ruijter en dochter Guusje de fietsplekken in de trein mislopen, want er mogen maar drie fietsen in deze coupé.

Het duurt een paar seconden, maar dan hebben de man en het kind het in de gaten. Terwijl de vertrektijd nadert, rennen zij met hun fiets naar het achterste deel van de trein om daar in te stappen. Als de vier toeristen klaar zijn, zetten Van Meerendonk (51) en zijn gezin hun koffers, rugzakken, een tas met eten en drinken voor de picknick, een vlieger en de drie stadsfietsen met wat gehannes in de trein. Opgelucht vervolgen ze hun route naar Leeuwarden.

Petitie tegen reserveringsplicht

Met hun fietsreservering op zak. Precies zoals de Nederlandse Spoorwegen dat wil. Maar tegen de zin van ruim 12.400 fietsliefhebbers. Zij tekenden een online petitie van de Fietsersbond tegen de reserveringsplicht voor de fiets in de trein die de NS van 10 juli tot en met 15 september als proef hebben ingevoerd.

Bij Van Meerendonk en Ruijter (50) zit de stemming onderweg naar Zwolle – ’s ochtends vertrokken uit Woerden – er goed in. Goedlachs en uitgelaten. Dochter Guusje (13) verdiept zich in haar boek. Het is hun eerste fietsvakantie, naar de Waddeneilanden.

Een dag voor vertrek schrok Van Meerendonk. “Het bleek dat ik een reis zonder fietsreservering had geboekt. Als je bezig bent met reserveren, krijg je allerlei berichten van de NS. Dan raak ik het spoor bijster.” Het lukte uiteindelijk. Ruijter, de handigste van de twee met internet, laat de reservering zien op haar telefoon. “Maar het reserveringsproces kan beter.”

Met de reserveringsplicht willen de NS vooral de overlast in de trein verminderen. Zeker in de zomerperiode met veel fietsen in de trein, zegt NS-woordvoerder Arno Leblanc. “Er wordt weleens geklaagd dat de fietsen op het balkon in de weg staan. Dat het vervelend is om er langs te lopen.”

De conducteur kan niet zeggen: ‘Jij wel, jij niet’

Ruijter heeft alle begrip voor de reservering. “Je wil niet op een perron twaalf mensen met een fiets hebben en dat je als conducteur moet zeggen: ‘Jij wel, jij niet’.” Van Meerendonk peinzend: “De oude treinen, zoals deze intercity, zijn niet goed ingericht voor fietsen. Ze hebben niet zoveel ruimte. De NS moeten er niet aan denken dat heel veel mensen hun fiets meenemen.”

De reservering biedt geen zekerheid, ontdekten Van Meerendonk en Ruijter. Als hun trein was uitgevallen, hadden ze hun reservering moeten omboeken. Maar wat als er geen plek was in de volgende trein? “Zit je dan met je reservering”, zegt Ruijter.

Zonder tegenbericht is je reservering pas vanaf 36 uur voor vertrek definitief, lazen ze in de voorwaarden. De reservering had dus nog kunnen vervallen. Terwijl ze het vakantiehuis en de boot voor de overtocht al hebben geboekt.

Zulke bezwaren klinken ook bij Martijn van Es van de Fietsersbond. De app is niet gebruiksvriendelijk, als je een aansluiting mist, kom je mogelijk in de problemen, de reservering levert geen vaste, genummerde plek op, stelt hij. En, raadt Van Es aan: maak duidelijk waar je moet instappen. “We zijn niet tegen een reserveringsplicht, maar regel het goed.”

NS-woordvoerder Leblanc herkent zich niet in de bezwaren: “Tot de proef wist je van tevoren niet of er plek was. Nu zie je hoeveel plaatsen er nog over zijn. Op het perron zelf moet je even kijken waar er plek is. Dat je een trein mist, kan altijd gebeuren.” Ga goed voorbereid op reis, geeft hij fietsers mee. “En kom je er niet uit met de app, dan is er altijd stationspersoneel aanwezig of gebruik de informatieknop op een onbemand station.”

Als de trein naar Leeuwarden is vertrokken, rijdt een Duitse internationale trein station Zwolle binnen. De vier fietstoeristen, die in de kortstondige chaos eerder plaatsmaakten voor Van Meerendonk, Ruijter en hun dochter, stappen in een wagon die speciaal is ingericht voor fietsen. In alle rust stallen ze hun fiets.

Lees ook:

Met de trein naar de klimaatdoelen: het gaat nog tergend traag

Vaker reizen per trein, minder per vliegtuig, dat is een van de methodes in de Green Deal om Europa klimaatneutraal te maken. Daarvoor is ‘grensontkennend spoorverkeer’ nodig. En dat is nog ver weg.

De nieuwe NS-stem verzacht bewezen de pijn van een vertraging

Na 25 jaar dezelfde stem, heeft de NS nu een nieuwe stem. Sinds juni galmt op sommige kleine stations al de stem van opvolgster Karin van As. Eind dit jaar moet haar stem overal in het land te horen zijn.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden