Coronamaatregelen

Fieldlab Cafés in Utrecht: lukt het om afstand te houden na een paar biertjes?

Fieldlab Café Ubica in Utrecht. Beeld Werry Crone
Fieldlab Café Ubica in Utrecht.Beeld Werry Crone

In Utrecht wordt deze week geëxperimenteerd met Fieldlab Cafés. Onderzoekers kijken of deelnemers de coronamaatregelen in acht nemen tijdens het drinken van een borrel.

Sommige zaken zijn onveranderd in café-restaurant Ubica in Utrecht. Boven de toog fonkelen felgekleurde feestlichtjes. Stevige bierpullen hangen met één oor aan het plafond en de honderden, schimmige polaroidfotootjes van cafégasten lachen de bezoeker toe. “Daar staan wij zeker een paar keer op”, zegt Linda van Rooijen (36), die met haar partner Ferdi Hellemons (39) op een gele hoekbank is geploft.

Toch is de sfeer anders dan vroeger. Want in het pre-coronatijdperk had Ubica op een doodnormale vrijdagavond ruimte voor enkele honderden cafébezoekers. Nu mogen er maximaal veertig mensen tegelijk binnen zijn. Een uitzondering, want de meeste andere cafés zijn nog dicht.

Ubica is onderdeel van het Fieldlab Café-experiment, een test die deze week van woensdag tot zaterdag plaatsvindt in vijf cafés in de Utrechtse binnenstad. Tijdens het experiment kijken onderzoekers van onderzoeksbureau TNO in hoeverre gasten zich bij hun cafébezoek aan de coronaregels houden – ook na een biertje of twee. Zo krijgen deelnemers een witte tracker om hun nek die meet of ze afstand houden, noteren observanten in de ruimte of personeel een mondkapje gebruikt en de tafeltjes na elk tijdslot schoonboent, en wordt de luchtkwaliteit gemeten.

Linda van Rooijen en Ferdi Hellemons in Fieldlab Café Ubica in Utrecht. Beeld Werry Crone
Linda van Rooijen en Ferdi Hellemons in Fieldlab Café Ubica in Utrecht.Beeld Werry Crone

Tickets zeer gewild

Tickets voor het experiment waren gewild: zeker een half miljoen mensen probeerde vorige week een kaartje te krijgen. Wie een plaats wist te bemachtigen, kon een tijdslot reserveren tussen 12.00 en 21.45 uur. Deelnemers moeten aan de deur een negatieve test tonen, tweemaal een set vragen over hun gezondheid beantwoorden en een tracker omhangen voordat ze een plekje krijgen toegewezen – een proces dat per tafel gemakkelijk tien minuten in beslag neemt.

Die moeite loont, vindt Van Rooijen. “We kwamen hier regelmatig. Nu zitten we veel thuis; door de coronacrisis hebben we minder sociale contacten.” Hellemons, een pilsje in de hand: “Het voelt goed om er even uit te zijn. Ik heb speciaal een vrije dag genomen.”

Ook demissionair staatssecretaris van economische zaken Mona Keijzer (CDA) is overtuigd van de sociale betekenis van het experiment. “Horeca is zo belangrijk voor de leefbaarheid van binnensteden, centra, dorpen.” Maar het is niet per se een feestje, benadrukt ze, maar bloedserieus: het kabinet gebruikt de onderzoeksresultaten in overleg met het RIVM en het Outbreak Management Team om te kijken wanneer cafés veilig en verantwoord open kunnen.

Klanten in Fieldlab Café Ubica in Utrecht. Beeld Werry Crone
Klanten in Fieldlab Café Ubica in Utrecht.Beeld Werry Crone

Terrassen mogelijk open op 28 april

Volgens het nieuwe openingsplan van het kabinet, dat sinds deze week online staat, zouden de terrassen op 28 april open moeten gaan – mits de coronacijfers dat toelaten, en dat is nog maar de vraag. Voor restaurants is die datum 26 mei, voor cafés en overige horeca 16 juni. Het kabinet maakt onderscheid tussen cafés en restaurants omdat cafés vaak voor verschillende doeleinden geopend zijn, zegt Keijzer. “Mensen eten een gebakje, later gaan ze voor een borrel of diner en na tienen komen ze om te dansen. Diverse activiteiten zorgen voor een andere dynamiek. Wij moeten kijken welke risico’s dat met zich meebrengt.”

Stefan Elvers, eigenaar van Ubica, heeft naar eigen zeggen een hard hoofd in het nieuwe openingsplan. Hij noemt het gemaakte verschil tussen cafés en restaurants ‘belachelijk’. Liever zou hij zien dat de horeca gelijkgeschakeld wordt en dat de verantwoordelijkheid bij ondernemers komt te liggen, zegt hij, terwijl hij een paar cafébezoekers naar het triagepunt delegeert. “Horecaondernemers kunnen zelf goed zorg dragen voor naleving van de coronaregels. Als je in een café gaat zitten en anderhalve meter afstand houdt, gaat dat prima.”

Intussen beginnen twee mannen op barkrukken in Ubica aan hun tweede ronde – eerst dronken ze biertjes, nu gin-tonics. Bij Van Rooijen en Hellemons brengt een serveerster een schaal hapjes. “We hadden thuis al bedacht dat we kaasstengels wilden”, zegt Hellemons. “Dat deden we altijd hier.” Een TNO-medewerker komt checken of alles oké gaat. De gasten zitten zeker drie meter uit elkaar. Ze knikt – het ziet er nog goed uit.

Lees ook:

Bij een evenement met maatregelen is er evenveel kans op besmetting als thuis

De eerste resultaten van de Fieldlab-experimenten zijn bemoedigend. Volgens de onderzoekers is de kans op coronabesmetting op een evenement met maatregelen net zo groot als thuis.

Kerken willen ‘fieldlabs’, maar hoe moet dat als negatieve test niet kan worden verplicht?

Proeven met meer mensen bij kerkdiensten zijn lastig. Want anders dan bezoekers van festivals en casino’s, kunnen kerkgangers niet verplicht worden vooraf een negatieve coronatest te laten zien.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden