Sociale media

Facebook tolereert Zwarte Piet niet langer

Sympathisanten van actieclub Kick Out Zwarte Piet (KOZP) demonstreren tijdens de intocht van Sinterklaas in Nijmegen. Beeld ANP

Afbeeldingen van Zwarte Piet staan voortaan op dezelfde lijst als blote vrouwenborsten en ander naakt. Het zijn uitingen die Facebook niet tolereert. Het bedrijf noemt Sinterklaas ‘een feest voor iedereen’ en vindt het onacceptabel dat mensen zich gediscrimineerd en onveilig voelen door bepaalde berichten. Het verbod op Zwarte Piet geldt ook op Instragram, wat eveneens van Facebook is. 

De nieuwe regels zijn het gevolg van het besluit van het Amerikaanse bedrijf om ‘black face’ wereldwijd te verbieden. De donker gemaakte gezichten zijn ‘onderdeel van een doorlopende geschiedenis van dehumanisering en ontzegde burgerrechten’, aldus Facebook. Ook bepaalde Joodse stereotyperingen worden verboden, zoals beweringen dat Joden de wereld regeren of de dienst uitmaken in belangrijke instituties wereldwijd. Die uitingen worden volgens het bedrijf gebruikt om antisemitisme aan te wakkeren. 

Zwarte schmink uit den boze

Concreet voor Zwarte Piet betekenen de nieuwe richtlijnen dat foto’s, video’s of tekeningen met zwarte schmink, grote lippen en een pruik met krullen, uit den boze zijn. Afbeeldingen van een roetveegpiet mogen nog wel.  

Facebook en Instagram gaan overigens niet zelf actief afbeeldingen van Zwarte Piet verwijderen. Gebruikers kunnen het melden als zij afbeeldingen zien die in strijd zijn met de richtlijnen van het platform, daarna worden de beelden verwijderd. Blijven gebruikers het verbod negeren, dan kan hun account uiteindelijk worden geblokkeerd.

Het verbod op Zwarte Piet lijkt een opvallende zet van Facebook, zeker nu het debat in Nederland rond het al dan niet verdwijnen van de zwarte schmink nog in volle gang is. Maar nieuw is het niet dat de techgigant op deze manier normen stelt. Blootfoto’s zijn ook al jaren taboe op de platformen. Iets wat ook geregeld voor discussie zorgt, omdat het bedrijf de wereld op die manier een conservatieve Amerikaanse zedennorm zou opleggen. Toch staat het sociale media vrij om eigen ‘huisregels’ te maken waar gebruikers zich aan moeten houden. En in die regels staat nu dat Zwarte Piet onder discriminatie valt, of een gebruiker het daar nou mee eens is of niet. 

Bovendien staat het bedrijf al langer onder druk om juist steviger in te grijpen op het platform. Zo kondigde enkele grote bedrijven als Unilever, Coca-Cola en Starbucks in juni aan tijdelijk niet meer te adverteren op Facebook tot het bedrijf concrete stappen zet tegen de verspreiding van allerlei hatelijke en racistische boodschappen. Advertenties zijn verreweg de belangrijkste inkomstenbron voor het Facebook. 

In een persverklaring zegt Facebook niet over een nacht ijs te zijn gegaan bij dit verbod op Zwarte Piet. Het bedrijf sprak de afgelopen negen maanden met zestig organisaties uit verschillende landen over de nieuwe regels tegen black face en Joodse stereotyperingen. Uiteindelijk gaat het Facebook er naar eigen zeggen om dat alle ‘drie miljard gebruikers zich veilig en welkom voelen’, en ‘vrij zijn om hun stem te laten horen’.

Lees ook 

Krijgt iemand Facebook nog in het gareel?

Van alle kanten groeit de druk op Facebook om meer verantwoordelijkheid te nemen voor wat er op het platform gebeurt. Wie kan de machtige moloch echt bijsturen?

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden