RIVM

Extra onderzoek brengt geen verandering: ‘veehouderij blijft voornaamste bron van stikstof’

Agenten houden het Binnenhof gesloten voor de tractoren van protesterende boeren. De Kamercommissie voor Landbouw sprak woesndag over de Nederlandse stikstofaanpak. Beeld Phil Nijhuis

Een bezoek aan het RIVM kon critici van het instituut niet overtuigen. Zij houden twijfels bij de stikstofmetingen.

Van alle verwijten die het RIVM de afgelopen tijd kreeg vanuit de agrarische sector, is er in ieder geval een niet meer aan de orde: gebrek aan transparantie. Al maandenlang klonk dat het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu geen inzage zou willen geven in de methodiek die het hanteert bij het rapporteren van de hoeveelheid stikstof in de lucht en op de grond. Het dreigde uit te lopen op een rechtszaak, maar maandagavond zaten de wetenschappers van het RIVM met hun critici aan tafel om bijna honderd vragen door te nemen.

Een van de critici, Rutger van de Noort, die zelf een paar jaar geleden promoveerde op een onderzoek naar innovatie van de ontwikkelingshulpsector, mocht woensdag in Den Haag vertellen hoe het maandag was. Tegen de Kamercommissie voor Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit zei hij dat het bezoek ‘heel fijn’ was. “Maar mijn takeaway van de meeting is dat de methode van het RIVM te veel onzekerheden kent om het op lokaal niveau toe te passen.” Dat politici op basis van de informatie van het RIVM bepalen wat er moet gebeuren met boerenbedrijven die in de buurt van natuurgebieden stikstof uitstoten, noemde Van den Noort “een probleem”. Thierry Baudet van Forum voor Democratie, die Van den Noort als spreker had uitgenodigd, concludeerde: “We maken dus beleid op basis van niets.”

Volgens het RIVM liggen de zaken zo niet. Het instituut heeft de waarheid niet in pacht, maar de wetenschappelijke modellen die het hanteert worden ieder jaar geëvalueerd en geoptimaliseerd. Dat maakt de informatie betrouwbaar. Bovendien, hielden de twee afgevaardigden van het RIVM de Kamercommissie voor: het werken met modellen is heel gebruikelijk in Nederland. Denk maar aan het bepalen van de hoogte van de dijken, die voortkomt uit de berekende hoogte van de zeespiegel.

Kan het onderzoek naar stikstof in Nederland dan beter? Zeker wel, volgens TNO en ‘stikstofhoogleraar’ Jan Willem Erisman. Satellietbeelden zouden een aanvulling kunnen zijn op de huidige metingen. En meer meetpunten zouden leiden tot een verfijnder beeld. Daar hangt wel een prijskaartje aan, benadrukte Erisman, terwijl er de laatste jaren juist is bezuinigd op onderzoek.

Meer en extra onderzoek zal volgens het RIVM geen verandering brengen in de conclusie: de veehouderij is in Nederland de voornaamste bron van stikstof.

Juridische eensgezindheid

De Kamercommissie wilde woensdag van juristen horen hoe zij aankijken tegen de stikstofmaatregelen die de regering heeft aangekondigd. De zes juristen waren eensgezind: het ontbreekt aan garanties dat deze maatregelen zullen zorgen voor een goede instandhouding van beschermde natuurgebieden, wat de Europese wet verlangt. De huidige “stikstofimpasse” is volgens hen het gevolg van twintig jaar politieke nalatigheid. “We kampen met jaren achterstallig onderhoud”, zei Bondine Kloostra, specialist milieu- en natuurbeschermingsrecht. Milieujurist Valentijn Wösten: “We hebben 20 jaar de hypotheek niet betaald en nu staat de deurwaarder op de stoep.” 

Lees ook:

Waarom ligt het RIVM onder vuur?

Boze boeren richten hun woede op het RIVM. Wat verwijten zij het instituut?

Van ‘robuuste’ RIVM-stikstofcijfers geloven de boeren geen snars

Cijfers over stikstof kloppen, meldde RIVM-directeur Hans Brug woensdagochtend aan duizenden boze boeren. Dat was aan dovemansoren gericht. Ze kwamen een boodschap afgeven, niet aannemen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden