Coronacrisis

Europese drugsmarkt past zich aan en digitaliseert

Een joint bevat tegenwoordig veel meer werkzame stoffen dan 20 jaar geleden.  Beeld AFP
Een joint bevat tegenwoordig veel meer werkzame stoffen dan 20 jaar geleden.Beeld AFP

De drugswereld, van handelaren tot gebruikers, blijkt coronabestendig.

De coronapandemie heeft de drugswereld veranderd. Maar niet op een manier die drugsbestrijders graag zien. Tijdens de eerste fase van de coronapandemie, toen grote delen van Europa volledig op slot gingen, was het ook in de drugswereld kommer en kwel. Het gebruik daalde.

Was dat maar zo gebleven, zal het Europees waarnemingscentrum voor drugs EMCDDA hebben gedacht. Al snel veerde de handel op en wisten gebruikers uit de EU-landen de weg naar cannabis, cocaïne en allerlei synthetische drugs weer te vinden, schrijft het EMCDDA in een trendrapport dat zij woensdag publiceerden.

Bestellen via apps

Vanwege de pandemie maakten groothandelaren minder gebruik van koeriers, maar kozen zij voor transport via containerschepen. Was de cocaïne of andere drugs verscheept, dan konden gebruikers bestellen via afgeschermde delen van internet, via sociale media, apps of versleutelde berichtendiensten. Post- en koeriersbedrijven leverden de pakketjes af.

Het gebruik veranderde ook. Feesten was er niet meer bij, dus daalde het gebruik van de partydrug MDMA. Europeanen, ook Nederlanders, gebruikten vooral thuis. Afrekenen gebeurde minder met cash en meer digitaal. Zo ging de complete drugswereld digitaal, van handelaren tot koeriers en gebruikers. Deze digitalisering kan wel eens een blijvertje zijn, denkt het EMCDDA.

Waar de directeur van het centrum, de Belg Alexis Goosdeel, zich het meest zorgen over maakt is dat drugs tegenwoordig, ‘overal en altijd bij iedereen’ te vinden zijn. Dat iedereen moet niet letterlijk worden genomen. Hij bedoelt dat bijna iedereen wel mensen kent die gebruiken.

46 nieuwe soorten

Drugs zijn ook overal en altijd verkrijgbaar, onder meer omdat het aantal soorten zo sterk uitbreidt. Zo zijn vorig jaar 46 nieuwe drugssoorten gevonden, zei Eurocommissaris voor binnenlandse zaken Ylva Johansson.

Dat komt onder meer doordat allerlei synthetische producten op de markt verschijnen die de werking van THC nabootsen. THC is de werkzame stof van cannabis. In cannabis zelf is die werkzame stof tegenwoordig zo hoog, dat het EMCDDA deze in Nederland geaccepteerde drug als grote bedreiging ziet voor de gezondheid. Normaal is het THC-gehalte in cannabis ongeveer 10 procent. Tegenwoordig loopt dat soms op tot 28 procent. Oftewel: een joint is nu goed voor bijna drie ‘ouderwetse’ joints.

Dat drugs ‘altijd, overal en bij iedereen’ te vinden zijn, geldt in sterke mate voor de onderkant van de samenleving waar jongeren, mensen in flexibele, laagbetaalde banen en inkomensafhankelijke Europeanen leven. Daar heeft corona sowieso harder toegeslagen dan aan de bovenkant. De kwetsbaren wonen kleiner, leven ongezonder en zagen dat juist die delen van de economie stil kwamen te liggen waarin zij hun geld verdienden. De horeca bijvoorbeeld.

Meer kalmeringsmiddelen

In zo’n situatie is de verleiding bij sommigen groter om cocaïne, opioïden of benzodiazepines (Valium, Xanax) te gebruiken. Dat zijn kalmeringsmiddelen die normaal op doktersrecept verkrijgbaar zijn. Voor deze categorie had het EMCDDA extra aandacht. Het gebruik stijgt sterk. Dat kan te maken hebben met de geestelijke gezondheid van Europeanen die tijdens de pandemie achteruit is gegaan.

Drugsproblemen aanpakken, dat die je door de drugsbazen en handelaren aan te pakken. Maar dat is slechts een deel van het verhaal. Zolang er vraag is, zal het aanbod volgen. Dus is preventie belangrijk, zegt het EMCDDA. Natuurlijk zal er altijd een zekere mate van vraag zijn, erkent Goosdeel. Het is vooral zaak dat deze beperkt is en niet leidt tot een disruptie van de samenleving. Dat juist dreigt volgens Goosdeel wel te gebeuren, omdat drugs altijd, overal en bij iedereen zijn.

Lees ook:

Gebruik partydrugs nam af tijdens de lockdown, jongeren blowen wel vaker

eerder dit jaar zag ook het Nederlandse Trimbos Instituut al dat het gebruik van partydrugs afnam door de lockdown. Thuisgebruik van andere middelen nam toe. En dat is niet zonder gevaar.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden