Medicijntekorten

Europa moet zelf weer medicijnen gaan produceren, vinden minister en apothekers

Vorig jaar was er een run op de anticonceptiepil naar aanleiding van berichten over medicijntekorten. Beeld Trouw

Om het medicijntekort op te lossen moet de productie van (sommige) geneesmiddelen desnoods weer naar Europa verhuizen, stelt minister Bruno Bruins (medische zorg). Nederland is te afhankelijk van lagelonenlanden in Azië. 

Het pleidooi van minister Bruins voor een Europa-brede aanpak van medicijntekorten wordt onderschreven door apothekersvereniging KNMP.  “Met die afhankelijkheid van Azië is an sich niets mis, maar als er problemen optreden, raken we langere tijd verstoken van de middelen", zegt KNMP-directeur Eric Janson.

Minister Bruins pleit al langer voor actie op Europees niveau om het medicijntekort aan te pakken. Dat tekort loopt dit jaar verder op zei hij vanochtend in een interview met het Algemeen Dagblad. Bruins verwacht dat het aantal meldingen in 2019 zal verdubbelen ten opzichte van vorig jaar. In de eerste negen maanden van dit jaar waren er 2044 meldingen, in dezelfde periode vorig jaar lag dat aantal nog op 1065. Medicijnfabrikanten zijn verplicht om een verwacht tekort te melden. Als ze dat niet doen kunnen ze boetes tegemoet zien. 

Vorig jaar was er een run op de anticonceptiepil naar aanleiding van berichten over tekorten. Volgens Janson kunnen alle geneesmiddelen getroffen worden door een tekort. “Het is niet te voorspellen, want in ieder productieproces kunnen dingen fout gaan. Of je het nu hebt over medicijnen voor hart-, long of suikerziekte.”

Als het aan Bruins ligt, komt er een Europa-brede aanpak voor dit probleem. Nederland is niet het enige land dat kampt met medicijntekorten. De Franse minister van gezondheid,  Agnès Buzyn, bepleitte onlangs de productie van grondstoffen en geneesmiddelen in 2022 helemaal naar de EU en Frankrijk te halen. Ze sloot financiële prikkels niet uit.

Grote kwetsbaarheid

Zo ver gaat Nederland (nu) niet, maar een deel van de productie verplaatsen naar Europa kan “zeker bijdragen aan de leveringszekerheid”, zegt Janson. “Als je één grondstoffenproducent hebt voor één middel - en dat is steeds vaker het geval - dan is de kwetsbaarheid veel groter dan dat je op ieder continent produceert. In de afgelopen jaren zijn kleine Europese landen minder gaan produceren. Alleen Frankrijk, Duitsland en Groot-Brittannië hebben nog een bloeiende geneesmiddelenproductie.” 

Tegelijkertijd denkt Janson dat het verplaatsen van de productie naar Europa een ingewikkeld proces is. “Het roept vragen op over de milieuwetgeving waar de chemische industrie mee te maken heeft. Ook zal het gaan om hoge investeringen.”

Dat zo'n productieverplaatsing leidt tot prijsverhogingen van geneesmiddelen, is volgens Janson onvermijdelijk. “Anders gaan fabrikanten het niet doen.” Hij wijst er wel op dat de productiekosten van reguliere geneesmiddelen momenteel laag liggen. “De pillen die je haalt bij de apotheek op de hoek, zijn goedkoop. De productiekosten van een gemiddelde maandbehandeling met medicijnen uit de openbare apotheek bedragen 2,66 euro. Als je die verhoogt naar 3,66 euro, heb je een deel van het probleem al opgelost.”

Wie gaat opdraaien voor de extra kosten, kan Janson niet zeggen. “Dat is een vraag voor de politiek.” Henk Eleveld, bij zorgverzekeraar Menzis verantwoordelijk voor het farmaciebeleid, zei vanochtend op Radio 1 dat hij vreest dat patiënten en zorgverzekeraars die extra kosten gaan voelen. Of het verplaatsen van de productie helpt bij de leveringszekerheid, betwijfelt hij bovendien. “Het duurt jaren voor je zo’n fabriek gebouwd hebt, die staat er niet morgen.” 

Lees ook:
Het medicijnentekort loopt al acht jaar op

Het tekort aan geneesmiddelen in Nederland is vorig jaar opnieuw opgelopen. Dat is een trend die al in 2010 begon. Toen was het tekort nog minder dan tweehonderd geneesmiddelen per jaar, in 2018 waren het er 769.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden